HOORCOLLEGES ONDERNEMING & RECHT – EINDTOETS
HOORCOLLEGE WEEK07 – Aandeelhouderschap en lidmaatschap
Vakinformatie: tussentoets was 30 punten totaal (ik heb er 25 gehaald) waarbij 15 punten
ondernemingsrecht en 15 punten bedrijfswetenschappen belangrijk is even te kijken hoe ik op
elk onderdeel gescoord heb. NB: ik heb beter gescoord op het onderdeel bedrijfswetenschappen,
dus ik moet mij focussen op het onderdeel ondernemingsrecht.
De eindtoets is 70 punten waard, onderverdeeld in 50 punten ondernemingsrecht en 20 punten
bedrijfswetenschappen.
NV/BV hebben aandeelhouders. Aandeelhouders “nemen” aandelen bij emissie of verkrijgen reeds
uitgegeven aandelen.
Vereniging heeft leden. Tenzij de statuten anders bepalen, beslist het bestuur van een vereniging
over de toelating van een lid en kan bij niet-toelating de algemene vergadering alsnog tot toelating
besluiten ex art. 2:33 BW.
Personenvennootschappen hebben vennoten (HR zegt ook wel: leden). Twee of meerdere natuurlijke
personen en/of rechtspersonen sluiten een vennootschapsovereenkomst.
Art. 2:96 lid 1: De naamloze vennootschap kan na de oprichting slechts aandelen uitgeven ingevolge
een besluit van de algemene vergadering of van een ander vennootschapsorgaan dat daartoe bij
besluit van de algemene vergadering of bij de statuten voor een bepaalde duur van ten hoogste vijf
jaren is aangewezen. (…) tenzij bij de aanwijzing anders is bepaald, kan zij niet worden ingetrokken
mogelijkheid van delegatie emissiebevoegdheid.
Lid 5: dit artikel is van overeenkomstige toepassing op het verlenen van rechten tot het nemen van
aandelen opties op het nemen van aandelen.
NB: zo lang deze delegatie strekt, kan de algemene vergadering geen aandelen emitteren; zij heeft
zelf geen emissiebevoegdheid meer privatieve werking.
Art. 2:206 lid 1: de BV kan slechts ingevolge een besluit van de algemene vergadering na de
oprichting aandelen uitgeven, voor zover bij de statuten geen ander orgaan is aangewezen. De
algemene vergadering kan haar bevoegdheid hiertoe overdragen aan ander orgaan en kan deze
overdracht herroepen (geen vijf jaren termijn). overdracht van emissiebevoegdheid met
privatieve werking.
Lid 2: het vorige lid is van overeenkomstige toepassing op het verlenen van rechten tot het nemen
van aandelen opties op het nemen van aandelen.
NV/BV: voor aandelen op naam geldt dat het bestuur van de vennootschap een register bijhoudt
waarin de namen en de adressen van alle houders zijn opgenomen, met vermelding van de datum
waarop zij zijn verkregen.
Art. 2:82 lid 1: de statuten bepalen of een aandeel op naam of aan toonder luidt.
2:86 lid 1: voor de uitgifte en levering van aandelen op naam is vereist een notariële akte waarbij de
betrokken partijen zijn. NB: akte voor uitgifte is ook nodig voor aandelen aan toonder. Akte voor
levering is alleen nodig bij aandelen op naam.
Art. 2:196 lid 1: hetzelfde als bepaling voor de NV.
,Art. 2:86a lid 1 en 2/ art. 196a lid 1 en 2: de aan het aandeel verbonden rechten kunnen pas worden
uitgeoefend als:
De NV/BV zelf bij de rechtshandeling partij is (bijvoorbeeld wanneer de vennootschap
aandelen die zij zelf ooit heeft ingekocht, weer verkoopt);
De NV/BV de rechtshandeling heeft erkend;
De akte aan haar is betekend (deurwaarder);
De NV/BV eigener beweging [erkent] door inschrijving van de verkrijger van het aandeel in
het aandeelhoudersregister.
Een aandeelhouder kan aan haar aandeelhouderschap twee typen rechten ontlenen, te weten:
Financiële rechten. Het belangrijkste financiële recht is het recht op uitkering
(winstuitkering/dividenduitkering).
Zeggenschapsrechten. Het belangrijkste zeggenschapsrecht is het stemrecht in de algemene
vergadering.
NB: aan het aandeelhouderschap kunnen ook verplichtingen zijn verbonden (bijvoorbeeld de
verplichting tot storten op de aandelen).
NV: art. 2:105 lid 9: geen van de aandeelhouders kan geheel worden uitgesloten van het delen in de
winst.
BV: art. 2:216 lid 7: bij de statuten kan worden bepaald dat aandelen van een bepaalde soort of
aanduiding geen of slechts beperkt recht geven tot deling in de winst van de vennootschap
mogelijkheid van winstrechtloze aandelen.
NV: art. 2:118 lid 1: slecht aandeelhouders hebben stemrecht. Iedere aandeelhouder heeft ten
minste één stem.
Lid 2 en 3: uitgangspunt van evenredig stemrecht.
Lid 4 en 5: beperkte en ingewikkelde mogelijkheid van stemrechtbeperkingen (degressief stemrecht
en volstrekt beperkt stemrecht).
BV: 2:228 lid 1: slechts aandeelhouders hebben stemrecht. Iedere aandeelhouder heeft ten minste
één stem.
Lid 2 en 3: uitgangspunt van evenredig stemrecht.
Li 4: van de leden 2 en 3 kan bij statuten worden afgeweken hier bestaat dus de mogelijkheid tot
flexibel stemrecht, maar: een dergelijke statutaire regeling geldt voor alle besluiten van de algemene
vergadering.
Lid 5: in afwijking van de leden 1 tot en met 4 kunnen de statuten bepalen dat aan bepaalde
aandelen geen stemrecht in de algemene vergadering is verbonden. De aandelen worden in de
statuten als stemrechtloos aangeduid mogelijkheid van stemrechtloze aandelen.
LET OP: ten aanzien van stemrechtloze aandelen kan niet op grond van artikel 216 lid 7 worden
bepaald dat zij geen recht geven tot deling in de winst of de reserves van de vennootschap.
Art. 2:90 (BV) rechten die stemrecht noch aanspraak op uitkering van winst of reserves omvatten,
worden niet als aandeel aangemerkt geen cumulatie van stemrechtloze en winstrechtloze
aandelen.
NV/BV: art. 2:92 lid 3/201 lid 3: de statuten kunnen bepalen dat aan aandelen van [een bepaalde
soort] bijzondere rechten als in de statuten omschreven inzake de zeggenschap in de vennootschap
zijn verbonden vergadering van houders van prioriteitsaandelen.
Bijvoorbeeld: recht van voordracht bij benoeming van functionarissen (bestuurders/commissarissen),
vetorecht bij statutenwijziging of ontbinding.
Preferente aandelen:
, Aandelen waarop bij dividenduitkering als eerste een gefixeerd dividend wordt uitgekeerd
voordat daarna uit het restant van het voor winstuitkering beschikbare bedrag dividend
wordt uitgekeerd op de andere “gewone” aandelen.
Dit gefixeerde dividend is vaak een bepaald percentage van het nominale bedrag van de
aandelen, bijvoorbeeld 4% (zodat een preferente uitkering van 4% op een aandeel met
nominale waarde van 1 euro dan 0,04 euro is).
Cumulatief preferente aandelen: wanneer er in een boekjaar niet genoeg is om de claim van
alle preferente aandeelhouders op de winst te dekken, wordt de claim van de preferente
aandeelhouder opgeschoven naar volgend jaar en komt bovenop zijn al bestaande claim van
volgend boekjaar.
Financieringspreferente aandelen: het uitgeven van preferente aandelen is handig wanneer er
behoefte is aan eigen vermogen, maar de winstuitkeringen de afgelopen jaar redelijk laag waren en
beleggers niet zo happig zijn. In zo’n situatie kunnen preferente aandelen worden uitgegeven (want
uitkeringsgarantie) om zo ook geen vreemd vermogen aan te hoeven trekken.
Beschermingspreferente aandelen: stel er dreigt een overname die niet gewenst is. De vennootschap
kan dan een groot pakket preferente aandelen verkopen aan een bevriende relatie (veelal Stichting
Continuïteit ABC NV). Aan de stichting zijn vóór de plaatsing van aandelen al opties verleend op
preferente aandelen. Zo worden voorkomen dat een overnemer een meerderheid in aandelen
verkrijgt.
NB: preferente aandelen zijn uitgesloten van het voorkeursrecht!
Art. 2:96a lid 2: houders van preferente aandelen hebben geen voorkeursrecht bij uitgifte van
aandelen (voor zover de statuten niet anders bepalen).
Art. 2:96a lid 3: bestaande aandeelhouders (van welke aandelen dan ook) hebben geen
voorkeursrecht bij uitgifte van preferente aandelen (voor zover de statuten niet anders bepalen).
NV: art. 2:96a lid 1: behoudens de beide volgende leden heeft iedere aandeelhouder bij uitgifte van
aandelen een voorkeursrecht naar evenredigheid van het gezamenlijke bedrag van zijn aandelen.
Tenzij bij de statuten anders is bepaald, heeft hij evenwel geen voorkeursrechten op aandelen die
worden uitgegeven tegen inbreng anders dan in geld. Hij heeft geen voorkeursrecht op aandelen die
worden uitgegeven aan werknemers van de naamloze vennootschap of van de groepsmaatschappij.
Doel van het voorkeursrecht is het voorkomen van “verwatering” van stemrecht.
BV: 2:206a lid 1: voor zover de statuten niet anders bepalen, heeft iedere aandeelhouder bij uitgifte
van aandelen een voorkeursrecht naar evenredigheid van het gezamenlijke bedrag van zijn aandelen,
behoudens de beide volgende leden. Hij heeft geen voorkeursrecht op aandelen die worden
uitgegeven aan werknemers van de vennootschap of de groepsmaatschappij.
Lid 2: houders van winstrechtloze aandelen, houders van preferente aandelen en houders van
stemrechtloze aandelen hebben geen voorkeursrecht bij uitgifte van aandelen, voor zover de
statuten niet anders bepalen.
Lid 3: bestaande aandeelhouders hebben geen voorkeursrecht bij uitgifte van winstrechtloze
aandelen, preferente aandelen of stemrechtloze aandelen (voor zover de statuten niet anders
bepalen).
Certificering van aandelen splitsing stemrecht en recht op dividend.
Wanneer een vennootschap wel eigen vermogen wil aantrekken, maar geen stemrecht aan de
aandelen wil verbinden, kan zij aandelen certificeren door middel van een stichting (Stichting
Administratie Kantoor, ofwel: STAK). De stichting neemt de aandelen, en daarmee het stemrecht op
de aandelen, en geeft vervolgens certificaten uit aan certificaathouders (i.p.v. aandeelhouders). Zij
fungeert als doorgeefluik voor de dividenden die zij doorgeeft aan de certificaathouders, terwijl zij
zelf het stemrecht behoudt.
STAK is de aandeelhouder en heeft de aandelen. Zij geeft certificaten uit (beperkte effecten) en stemt
in de vergadering van aandeelhouders.
HOORCOLLEGE WEEK07 – Aandeelhouderschap en lidmaatschap
Vakinformatie: tussentoets was 30 punten totaal (ik heb er 25 gehaald) waarbij 15 punten
ondernemingsrecht en 15 punten bedrijfswetenschappen belangrijk is even te kijken hoe ik op
elk onderdeel gescoord heb. NB: ik heb beter gescoord op het onderdeel bedrijfswetenschappen,
dus ik moet mij focussen op het onderdeel ondernemingsrecht.
De eindtoets is 70 punten waard, onderverdeeld in 50 punten ondernemingsrecht en 20 punten
bedrijfswetenschappen.
NV/BV hebben aandeelhouders. Aandeelhouders “nemen” aandelen bij emissie of verkrijgen reeds
uitgegeven aandelen.
Vereniging heeft leden. Tenzij de statuten anders bepalen, beslist het bestuur van een vereniging
over de toelating van een lid en kan bij niet-toelating de algemene vergadering alsnog tot toelating
besluiten ex art. 2:33 BW.
Personenvennootschappen hebben vennoten (HR zegt ook wel: leden). Twee of meerdere natuurlijke
personen en/of rechtspersonen sluiten een vennootschapsovereenkomst.
Art. 2:96 lid 1: De naamloze vennootschap kan na de oprichting slechts aandelen uitgeven ingevolge
een besluit van de algemene vergadering of van een ander vennootschapsorgaan dat daartoe bij
besluit van de algemene vergadering of bij de statuten voor een bepaalde duur van ten hoogste vijf
jaren is aangewezen. (…) tenzij bij de aanwijzing anders is bepaald, kan zij niet worden ingetrokken
mogelijkheid van delegatie emissiebevoegdheid.
Lid 5: dit artikel is van overeenkomstige toepassing op het verlenen van rechten tot het nemen van
aandelen opties op het nemen van aandelen.
NB: zo lang deze delegatie strekt, kan de algemene vergadering geen aandelen emitteren; zij heeft
zelf geen emissiebevoegdheid meer privatieve werking.
Art. 2:206 lid 1: de BV kan slechts ingevolge een besluit van de algemene vergadering na de
oprichting aandelen uitgeven, voor zover bij de statuten geen ander orgaan is aangewezen. De
algemene vergadering kan haar bevoegdheid hiertoe overdragen aan ander orgaan en kan deze
overdracht herroepen (geen vijf jaren termijn). overdracht van emissiebevoegdheid met
privatieve werking.
Lid 2: het vorige lid is van overeenkomstige toepassing op het verlenen van rechten tot het nemen
van aandelen opties op het nemen van aandelen.
NV/BV: voor aandelen op naam geldt dat het bestuur van de vennootschap een register bijhoudt
waarin de namen en de adressen van alle houders zijn opgenomen, met vermelding van de datum
waarop zij zijn verkregen.
Art. 2:82 lid 1: de statuten bepalen of een aandeel op naam of aan toonder luidt.
2:86 lid 1: voor de uitgifte en levering van aandelen op naam is vereist een notariële akte waarbij de
betrokken partijen zijn. NB: akte voor uitgifte is ook nodig voor aandelen aan toonder. Akte voor
levering is alleen nodig bij aandelen op naam.
Art. 2:196 lid 1: hetzelfde als bepaling voor de NV.
,Art. 2:86a lid 1 en 2/ art. 196a lid 1 en 2: de aan het aandeel verbonden rechten kunnen pas worden
uitgeoefend als:
De NV/BV zelf bij de rechtshandeling partij is (bijvoorbeeld wanneer de vennootschap
aandelen die zij zelf ooit heeft ingekocht, weer verkoopt);
De NV/BV de rechtshandeling heeft erkend;
De akte aan haar is betekend (deurwaarder);
De NV/BV eigener beweging [erkent] door inschrijving van de verkrijger van het aandeel in
het aandeelhoudersregister.
Een aandeelhouder kan aan haar aandeelhouderschap twee typen rechten ontlenen, te weten:
Financiële rechten. Het belangrijkste financiële recht is het recht op uitkering
(winstuitkering/dividenduitkering).
Zeggenschapsrechten. Het belangrijkste zeggenschapsrecht is het stemrecht in de algemene
vergadering.
NB: aan het aandeelhouderschap kunnen ook verplichtingen zijn verbonden (bijvoorbeeld de
verplichting tot storten op de aandelen).
NV: art. 2:105 lid 9: geen van de aandeelhouders kan geheel worden uitgesloten van het delen in de
winst.
BV: art. 2:216 lid 7: bij de statuten kan worden bepaald dat aandelen van een bepaalde soort of
aanduiding geen of slechts beperkt recht geven tot deling in de winst van de vennootschap
mogelijkheid van winstrechtloze aandelen.
NV: art. 2:118 lid 1: slecht aandeelhouders hebben stemrecht. Iedere aandeelhouder heeft ten
minste één stem.
Lid 2 en 3: uitgangspunt van evenredig stemrecht.
Lid 4 en 5: beperkte en ingewikkelde mogelijkheid van stemrechtbeperkingen (degressief stemrecht
en volstrekt beperkt stemrecht).
BV: 2:228 lid 1: slechts aandeelhouders hebben stemrecht. Iedere aandeelhouder heeft ten minste
één stem.
Lid 2 en 3: uitgangspunt van evenredig stemrecht.
Li 4: van de leden 2 en 3 kan bij statuten worden afgeweken hier bestaat dus de mogelijkheid tot
flexibel stemrecht, maar: een dergelijke statutaire regeling geldt voor alle besluiten van de algemene
vergadering.
Lid 5: in afwijking van de leden 1 tot en met 4 kunnen de statuten bepalen dat aan bepaalde
aandelen geen stemrecht in de algemene vergadering is verbonden. De aandelen worden in de
statuten als stemrechtloos aangeduid mogelijkheid van stemrechtloze aandelen.
LET OP: ten aanzien van stemrechtloze aandelen kan niet op grond van artikel 216 lid 7 worden
bepaald dat zij geen recht geven tot deling in de winst of de reserves van de vennootschap.
Art. 2:90 (BV) rechten die stemrecht noch aanspraak op uitkering van winst of reserves omvatten,
worden niet als aandeel aangemerkt geen cumulatie van stemrechtloze en winstrechtloze
aandelen.
NV/BV: art. 2:92 lid 3/201 lid 3: de statuten kunnen bepalen dat aan aandelen van [een bepaalde
soort] bijzondere rechten als in de statuten omschreven inzake de zeggenschap in de vennootschap
zijn verbonden vergadering van houders van prioriteitsaandelen.
Bijvoorbeeld: recht van voordracht bij benoeming van functionarissen (bestuurders/commissarissen),
vetorecht bij statutenwijziging of ontbinding.
Preferente aandelen:
, Aandelen waarop bij dividenduitkering als eerste een gefixeerd dividend wordt uitgekeerd
voordat daarna uit het restant van het voor winstuitkering beschikbare bedrag dividend
wordt uitgekeerd op de andere “gewone” aandelen.
Dit gefixeerde dividend is vaak een bepaald percentage van het nominale bedrag van de
aandelen, bijvoorbeeld 4% (zodat een preferente uitkering van 4% op een aandeel met
nominale waarde van 1 euro dan 0,04 euro is).
Cumulatief preferente aandelen: wanneer er in een boekjaar niet genoeg is om de claim van
alle preferente aandeelhouders op de winst te dekken, wordt de claim van de preferente
aandeelhouder opgeschoven naar volgend jaar en komt bovenop zijn al bestaande claim van
volgend boekjaar.
Financieringspreferente aandelen: het uitgeven van preferente aandelen is handig wanneer er
behoefte is aan eigen vermogen, maar de winstuitkeringen de afgelopen jaar redelijk laag waren en
beleggers niet zo happig zijn. In zo’n situatie kunnen preferente aandelen worden uitgegeven (want
uitkeringsgarantie) om zo ook geen vreemd vermogen aan te hoeven trekken.
Beschermingspreferente aandelen: stel er dreigt een overname die niet gewenst is. De vennootschap
kan dan een groot pakket preferente aandelen verkopen aan een bevriende relatie (veelal Stichting
Continuïteit ABC NV). Aan de stichting zijn vóór de plaatsing van aandelen al opties verleend op
preferente aandelen. Zo worden voorkomen dat een overnemer een meerderheid in aandelen
verkrijgt.
NB: preferente aandelen zijn uitgesloten van het voorkeursrecht!
Art. 2:96a lid 2: houders van preferente aandelen hebben geen voorkeursrecht bij uitgifte van
aandelen (voor zover de statuten niet anders bepalen).
Art. 2:96a lid 3: bestaande aandeelhouders (van welke aandelen dan ook) hebben geen
voorkeursrecht bij uitgifte van preferente aandelen (voor zover de statuten niet anders bepalen).
NV: art. 2:96a lid 1: behoudens de beide volgende leden heeft iedere aandeelhouder bij uitgifte van
aandelen een voorkeursrecht naar evenredigheid van het gezamenlijke bedrag van zijn aandelen.
Tenzij bij de statuten anders is bepaald, heeft hij evenwel geen voorkeursrechten op aandelen die
worden uitgegeven tegen inbreng anders dan in geld. Hij heeft geen voorkeursrecht op aandelen die
worden uitgegeven aan werknemers van de naamloze vennootschap of van de groepsmaatschappij.
Doel van het voorkeursrecht is het voorkomen van “verwatering” van stemrecht.
BV: 2:206a lid 1: voor zover de statuten niet anders bepalen, heeft iedere aandeelhouder bij uitgifte
van aandelen een voorkeursrecht naar evenredigheid van het gezamenlijke bedrag van zijn aandelen,
behoudens de beide volgende leden. Hij heeft geen voorkeursrecht op aandelen die worden
uitgegeven aan werknemers van de vennootschap of de groepsmaatschappij.
Lid 2: houders van winstrechtloze aandelen, houders van preferente aandelen en houders van
stemrechtloze aandelen hebben geen voorkeursrecht bij uitgifte van aandelen, voor zover de
statuten niet anders bepalen.
Lid 3: bestaande aandeelhouders hebben geen voorkeursrecht bij uitgifte van winstrechtloze
aandelen, preferente aandelen of stemrechtloze aandelen (voor zover de statuten niet anders
bepalen).
Certificering van aandelen splitsing stemrecht en recht op dividend.
Wanneer een vennootschap wel eigen vermogen wil aantrekken, maar geen stemrecht aan de
aandelen wil verbinden, kan zij aandelen certificeren door middel van een stichting (Stichting
Administratie Kantoor, ofwel: STAK). De stichting neemt de aandelen, en daarmee het stemrecht op
de aandelen, en geeft vervolgens certificaten uit aan certificaathouders (i.p.v. aandeelhouders). Zij
fungeert als doorgeefluik voor de dividenden die zij doorgeeft aan de certificaathouders, terwijl zij
zelf het stemrecht behoudt.
STAK is de aandeelhouder en heeft de aandelen. Zij geeft certificaten uit (beperkte effecten) en stemt
in de vergadering van aandeelhouders.
