Samenvatting Privaatrecht 2

Week 1: Introductie goederenrecht, overdracht, eigendom, bezit en
houderschap

Personen- en familierecht: het onderdeel van het burgerlijk recht dat zich bezighoud met
afstamming, naam, geboorte en overlijden, huwelijk- en echtscheiding e.d.
Vermogensrecht: alle op geld waardeerbare handelingen
 Erfrecht  het geheel van rechtsregels betreffende de overgang van een nalatenschap
van een overledene op één of meer andere natuurlijke- of rechtspersonen. Het erfrecht is
het deel van het burgerlijk recht dat de erfopvolging regelt.
 Verbintenissenrecht  regelt de rechten tussen twee of meer (rechts-) personen die met
elkaar een afspraak maken (een verbintenis aangaan). Waarbij de ene partij een bepaalde
prestatie levert, waarop de ander recht heeft. VB koopovereenkomst, huurovereenkomst
-> boek 7 BW: bijzondere overeenkomsten 1 overeenkomst kan meerdere verbintenissen hebben
 Goederenrecht  gaat over vermogensrechten die een bepaalde gradatie van de
zeggenschap geven over een goed. Eigendom verschaft de rechthebbende de meest
verstrekkende bevoegdheden over een goed.




 Vermogen bestaat uit:
- Rechten  te vinden in goederenrecht
- Plichten  te vinden in verbintenissenrecht
 Goederenrecht - Absolute rechten – gelden tegenover iedereen
 Verbintenissenrecht - Relatieve rechten – gelden alleen tussen bepaalde personen




 Zaken:
- Roerend  zaken die verplaatsbaar zijn (alles wat niet onroerend is)
1

, - Onroerend  zaken die niet-verplaatsbaar zijn (grond, delfstoffen, gebouwen werken
duurzaam met grond verenigd)




 Registergoederen (art. 3:10 BW)  goederen waarvan de overdracht of de vestiging in de
daartoe bestemde openbare registers moet worden ingeschreven. De wet bepaalt welke
goederen dat zijn. (VB – Onroerende zaken, Appartementsrechten, Beperkte rechten op een
onroerende zaak/registergoederen, Teboekgestelde zee- en binnenschepen, Teboekgestelde vliegtuigen)
 Afhankelijk recht  een recht dat aan een ander recht zodanig verbonden is, dat het niet
zonder dat andere recht kan bestaan (art. 3:7 BW). VB. Het recht van hypotheek is
verbonden aan een vordering uit geldlening aan de kredietnemer.
 Beperkt recht  recht dat is afgeleid uit een meer omvattend recht, dat met het
beperkte recht is bezwaard (art. 3:8 BW). Beperkte rechten zijn afgeleid uit moederrecht.
- Gebruiksrechten (bv appartementsrecht)
- Zekerheidsrechten (bv hypotheekrecht)
 Eigendom (art 5.1 BW) – eigendomsrecht (=moederrecht)
= meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben
= volledig en absoluut recht
- Gebruiksrecht (art. 5:1 lid 2 BW)
- Eigenaar van de vruchten (art. 5:1 lid 3 BW)
- Beschikkingsrecht (art. 3:81 en 3:83 BW)
• Curatelenstelling (art. 3:83 BW)
• Minderjarige (art. 1:233 BW)
 Moederrecht (recht dat met een beperkt recht is bezwaard):
– rust op gehele zaak, inclusief haar bestanddelen
– exclusief recht
 Art. 3:107 – 3:125 BW
- Bezit  het onder zich houden van een zaak voor zichzelf alsof men eigenaar is.
- Houder  een goed onder zich houden maar niet pretenderen de eigenaar /
rechthebbende te zijn.




2

, Eigendomsverkrijging
 Verkrijging onder algemene titel (rechten en plichten) art. 3:80 BW
A. Erfopvolging - erfenis
B. Boedelmengning = samengaan van bezittingen en schulden van partners bij huwelijk

 Verkrijging onder bijzondere titel (wel rechten, geen plichten)
A. Overdracht  “eigendomsoverdracht” art. 3:84 j° 3:89 BWeigendomsoverdracht” art. 3:84 j° 3:89 BW
1. beschikkingsbevoegd
2. geldige titel – (verkoop ruil erf trouwen)
3. Levering – (notariële akte + inschrijving
openbare registers)
B. Verjaring: 2 manieren om door verjaring
eigenaar worden van een onroerende zaak:
1. Verkrijgende verjaring
2. Bevrijdende verjaring

 Bijzondere wijzen van eigendomsverkrijging
A: Natrekking = eigenaar van grond wordt automatisch eigenaar van de opstal
(Art. 5:3 j° 3:3 BW + 5:14 BW)
- Verticale natrekking: de grond onder het huis is ook van jou of andersom: het huis
dat op de grond staat is ook van jou. (moet duurzaam verbonden zijn)
- Horizontale natrekking: de kelder verder bouwen dan onder je huis dus onder grond
van buurman, wel jou eigendom.
- Wet geeft 4 mogelijkheden om de natrekkingsregel te doorbreken:
1. Opstalrecht (art. 5:101 BW  week 4 en 5) Opstalrecht doorbreekt de natrekking.
2. Mandeligheid van een scheidingsmuur (art. 5:62 lid 1 BW  week 4 en 5) week 4 en 5)
3. Netten van kabels en leidingen (art. 5:20 lid 2 BW)
4. Horizontale natrekking (art. 5:20 sub e BW)

B: Vermenging = cupcakes (art. 5:15 BW)
- Onderling niet meer individualiseerbaar zijn worden verenigd tot één zaak.

C: Zaakvorming = maken van fiets (art. 5:16 BW)
- Als iemand van roerende zaken iets bouwt, wordt hij eigenaar van de nieuwe zaak

D: Toe-eigening (occupatie) – inbezitneming van RES-nullius (5:4 BW)
- Res-nullius: zaak die aan niemand toebehoort
- Kan nooit onroerende zaak zijn! art. 5:24 BW (behoren dan toe aan de staat)

E: Vinderschap (art. 5:5 BW)
- Wanneer iemand een onbeheerde zaak vindt en onder zich neemt.
- Moet eigenlijk retourneren of aangifte bij ambtenaar

F: Schatvinding (Art. 5:13 lid 2 en 3 BW + 5:5 lid 1 sub a BW)
- Een schat is een zaak die waarde heeft, die zolang verborgen is geweest dat daardoor
de eigenaar niet meer kan worden getraceerd, moet aangifte van worden gedaan,
daarna worden schatvinder en eigenaar voor gelijke delen eigenaar van de schat
3