Personen- en familierecht hoorcolleges
Hoorcollege 1
Nationale bronnen
- Boek 1 BW (personen- en familierecht)
- Boek 4 BW (erfrecht)
- Familieprocesrecht: Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering (Rv)
🡪 verzoekschriftprocedure: boek 3 titel 6
- Bijzondere wetten zoals:
🡪 de jeugdwet
🡪 wet donorgegevens kunstmatige bevruchting
🡪 embryowet
Internationale bronnen
- EU-recht, vrije verkeer van personen
- EVRM
- Rechtspraak van het EHRM en het Europese Hof
- IVRK (internationaal verdrag voor de rechten van het kind)
EVRM en jurisprudentie EHRM
Art 8. EVRM het belangrijkst voor familierecht!
1. Een ieder heeft recht op respect voor zijn privéleven, zijn familie-en gezinsleven, zijn woning
en zijn correspondentie.
2. Geen inmening toegestaan….etc.
Art. 8 evrm In samenhang met art. 12 evrm (recht om te trouwen en een gezin te stichten) en art. 14
evrm (verbod op discriminatie)
Marckx t. belgië 1979 arrest
- Dynamische interpretatie van het Europees Verdrag inzake rechten van de mens in het licht
van de huidige omstandigheden;
- Positieve verplichting van de lidstaten om de uitoefening van de onder het verdrag vallende
rechten waarborgen;
- ‘Whole code of family law’
Verandering is:
Staat moet zich actief inzetten om gezinsleven te beschermen
Johnston T. Ierland 1986 arrest
- Marge van appreciate
- Terughoudende opstelling van het hof m.b.t. de erkenning van het recht tot echtscheiding
- ‘it is true that the convention and its protocols must be interpreted in the light of present dat
conditions. However, the court cannot, by means of an evolutive interpretation, derive from
these instruments a right that was not included therein at the outset. This is particularly so
here, where the omission was deliberate.’
- Echtscheiding in Ierland mogelijk sinds 1996, want het hof kan geen sancties opleggen.
Europese hof vooral gebaseerd op goodwill.
Wat valt er onder gezinsleven:
- Echtgenoten/geregistreerde partners
- Moeder en kind
- Gehuwde ouders en hun kinderen
- Tussen het met behulp van KI verwekte kind en een instemmende lesbische of transseksuele
partner van de moeder
, - De vader en het buitenhuwelijks geboren kind, mits;
Vaste relatie tussen vader en moeder of
Contact tussen de vader en het kind
Intentie van de vader om familieleven te vestigen
- Ongehuwde samenwoners van verschillend en gelijk geslacht
- Tussen andere familieleden mits feitelijk contact
Overheid mag zich mengen in gezinsleven, mits:
- In de wet vastgelegd
- Moet noodzakelijk zijn
Art. 8 EVRM
Wat valt onder privéleven:
- Kunstmatige voortplanting
- Juridische relatie kunnen vestigen met een ouder
- Informatie over afstamming
- Recht op informatie uit jeugdzorgdossiers
- Recht op persoonlijke ontwikkeling en autonomie
- Gender identiteit
- Recht op naam
- Recht op nationaliteit
Nederland en het EHRM
- Ehrm inroepen voor de NLe rechter
- Naar het EHRM zelf
Uitspraken van het EHRM die nu een rol spelen bij beleid/wetgeving
- Draagmoederschapszaken (komen bij het onderwerp afstamming aan de orde)
- Uithuisplaatsingen (komen bij het onderwerp Gezag aan de orde)
De EU en het personen en familierecht, vrijheid van verkeer en personen
EU en europees hof van justitie, arresten:
- Garcia Avello .v België 2003
- Zhu and Chen v. V.K. 2004
- Coman v. Roemenië 2018
Centrale notities in het IVRK
- Belang van het kind is een eerste overweging (art. 3)
- Kind heeft recht op te groeien bij ouders in behoud identiteit (art. 7 en 8)
- Kind mag niet van ouders worden gescheiden, tenzij (art. 9)
- Kind het recht om te participeren (art. 12)
- Ouders zijn als eerste verantwoordelijk voor de opvoeding (art. 8)
- Staat is verplicht kinderen te bescherming tegen mishandeling (art. 19)
- Kind het recht op toereikende levensstandaard (art. 27)
Hoe werkt het IVRK?
- Geen hof
- Wel optional protocol (is NL sinds kort lid van )
- Wel kinderrechtencomité in Geneve
- General comments waarin commite toelicht geeft op artikelen
- 5-jaarlijkse toetsing met Concluding Observations
- Meest recente toets voor NL: dit voorjaar.
Een korte blik op het procesrecht; de verzoekschriftprocedure
, Verzoekschrift/dagvaarding
- In een verzoekschriftprocedure vraagt u (of uw advocaat) aan de rechter om iets te doen. Bijv.
om een echtscheiding uit te spreken. De andere partij, of een belanghebbende, kan hierop
reageren (in verweer gaan)
- In een dagvaardingsprocedure vraagt u het oordeel van de rechter over een conflict.
Familierechtprocedures: vordering derde boek titel 6
- Advocaat
- Kinderen
- Deskundigen
- Rechter minder lijdelijk
- Minder vormvoorschriften
- Niet openbaar
- Mediation
- Scheidingsprocedures en de rechtspraak
Personen in relatie tot elkaar, Boek 1 BW
Vanaf wanneer ben je een persoon?
Geboorte tot dood
Wat betekent het om een persoon te zijn?
Dat je rechten en plichten hebt
Hoe verhoud je je als persoon tot de mensen (familie) om je heen?
Personen en familierecht
Personenrecht
- Begin/einde natuurlijke persoonlijkheid
- Naam, woonplaats, burgerlijke stand
- Meerder- en minderjarigheid; handeings(on)bekwaamheid, vertegenwoordiging
- Minderjarigenbescherming
Familierecht
- Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- Vermogensrechtelijke gevolgen daarvan
- Afstamming adoptie
Hoorcollege 2&3 (sv boek H10,11 &12)
Hoorcollege 1
Nationale bronnen
- Boek 1 BW (personen- en familierecht)
- Boek 4 BW (erfrecht)
- Familieprocesrecht: Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering (Rv)
🡪 verzoekschriftprocedure: boek 3 titel 6
- Bijzondere wetten zoals:
🡪 de jeugdwet
🡪 wet donorgegevens kunstmatige bevruchting
🡪 embryowet
Internationale bronnen
- EU-recht, vrije verkeer van personen
- EVRM
- Rechtspraak van het EHRM en het Europese Hof
- IVRK (internationaal verdrag voor de rechten van het kind)
EVRM en jurisprudentie EHRM
Art 8. EVRM het belangrijkst voor familierecht!
1. Een ieder heeft recht op respect voor zijn privéleven, zijn familie-en gezinsleven, zijn woning
en zijn correspondentie.
2. Geen inmening toegestaan….etc.
Art. 8 evrm In samenhang met art. 12 evrm (recht om te trouwen en een gezin te stichten) en art. 14
evrm (verbod op discriminatie)
Marckx t. belgië 1979 arrest
- Dynamische interpretatie van het Europees Verdrag inzake rechten van de mens in het licht
van de huidige omstandigheden;
- Positieve verplichting van de lidstaten om de uitoefening van de onder het verdrag vallende
rechten waarborgen;
- ‘Whole code of family law’
Verandering is:
Staat moet zich actief inzetten om gezinsleven te beschermen
Johnston T. Ierland 1986 arrest
- Marge van appreciate
- Terughoudende opstelling van het hof m.b.t. de erkenning van het recht tot echtscheiding
- ‘it is true that the convention and its protocols must be interpreted in the light of present dat
conditions. However, the court cannot, by means of an evolutive interpretation, derive from
these instruments a right that was not included therein at the outset. This is particularly so
here, where the omission was deliberate.’
- Echtscheiding in Ierland mogelijk sinds 1996, want het hof kan geen sancties opleggen.
Europese hof vooral gebaseerd op goodwill.
Wat valt er onder gezinsleven:
- Echtgenoten/geregistreerde partners
- Moeder en kind
- Gehuwde ouders en hun kinderen
- Tussen het met behulp van KI verwekte kind en een instemmende lesbische of transseksuele
partner van de moeder
, - De vader en het buitenhuwelijks geboren kind, mits;
Vaste relatie tussen vader en moeder of
Contact tussen de vader en het kind
Intentie van de vader om familieleven te vestigen
- Ongehuwde samenwoners van verschillend en gelijk geslacht
- Tussen andere familieleden mits feitelijk contact
Overheid mag zich mengen in gezinsleven, mits:
- In de wet vastgelegd
- Moet noodzakelijk zijn
Art. 8 EVRM
Wat valt onder privéleven:
- Kunstmatige voortplanting
- Juridische relatie kunnen vestigen met een ouder
- Informatie over afstamming
- Recht op informatie uit jeugdzorgdossiers
- Recht op persoonlijke ontwikkeling en autonomie
- Gender identiteit
- Recht op naam
- Recht op nationaliteit
Nederland en het EHRM
- Ehrm inroepen voor de NLe rechter
- Naar het EHRM zelf
Uitspraken van het EHRM die nu een rol spelen bij beleid/wetgeving
- Draagmoederschapszaken (komen bij het onderwerp afstamming aan de orde)
- Uithuisplaatsingen (komen bij het onderwerp Gezag aan de orde)
De EU en het personen en familierecht, vrijheid van verkeer en personen
EU en europees hof van justitie, arresten:
- Garcia Avello .v België 2003
- Zhu and Chen v. V.K. 2004
- Coman v. Roemenië 2018
Centrale notities in het IVRK
- Belang van het kind is een eerste overweging (art. 3)
- Kind heeft recht op te groeien bij ouders in behoud identiteit (art. 7 en 8)
- Kind mag niet van ouders worden gescheiden, tenzij (art. 9)
- Kind het recht om te participeren (art. 12)
- Ouders zijn als eerste verantwoordelijk voor de opvoeding (art. 8)
- Staat is verplicht kinderen te bescherming tegen mishandeling (art. 19)
- Kind het recht op toereikende levensstandaard (art. 27)
Hoe werkt het IVRK?
- Geen hof
- Wel optional protocol (is NL sinds kort lid van )
- Wel kinderrechtencomité in Geneve
- General comments waarin commite toelicht geeft op artikelen
- 5-jaarlijkse toetsing met Concluding Observations
- Meest recente toets voor NL: dit voorjaar.
Een korte blik op het procesrecht; de verzoekschriftprocedure
, Verzoekschrift/dagvaarding
- In een verzoekschriftprocedure vraagt u (of uw advocaat) aan de rechter om iets te doen. Bijv.
om een echtscheiding uit te spreken. De andere partij, of een belanghebbende, kan hierop
reageren (in verweer gaan)
- In een dagvaardingsprocedure vraagt u het oordeel van de rechter over een conflict.
Familierechtprocedures: vordering derde boek titel 6
- Advocaat
- Kinderen
- Deskundigen
- Rechter minder lijdelijk
- Minder vormvoorschriften
- Niet openbaar
- Mediation
- Scheidingsprocedures en de rechtspraak
Personen in relatie tot elkaar, Boek 1 BW
Vanaf wanneer ben je een persoon?
Geboorte tot dood
Wat betekent het om een persoon te zijn?
Dat je rechten en plichten hebt
Hoe verhoud je je als persoon tot de mensen (familie) om je heen?
Personen en familierecht
Personenrecht
- Begin/einde natuurlijke persoonlijkheid
- Naam, woonplaats, burgerlijke stand
- Meerder- en minderjarigheid; handeings(on)bekwaamheid, vertegenwoordiging
- Minderjarigenbescherming
Familierecht
- Huwelijk en geregistreerd partnerschap
- Vermogensrechtelijke gevolgen daarvan
- Afstamming adoptie
Hoorcollege 2&3 (sv boek H10,11 &12)
