Maag-darm stelsel / spijsvertering
Door middel van de spijsvertering wordt voedsel afgebroken tot voedingsstoffen. Deze
voedingsstoffen worden omgezet in energie, en kan worden opgenomen of gebruikt. Van energie
kunnen ook bouwstoffen worden gemaakt, deze zijn er om te groeien of beschadigde cellen te
vervangen. De spijsvertering begint zodra iets eten of drinken, waarbij meerdere organen betrokken
zijn.
In de mond wordt voedsel fijngekauwd en vermengd met speeksel, de amylase-enzymen in het
speeksel beginnen met het verteren van het voedsel/zetmeel en maken dit glad en smeuïg. De tong
duwt het voedsel naar de slokdarm.
Voedsel gaat vervolgens van de slokdarm naar de maag, hier zit een kringspier deze ontspant dan en
het maagportier sluit. Voedsel blijft 3 tot 4 uur in de maag, hierbij wordt dan maagsap toegevoegd
wat bestaat uit zoutzuur en slijmenzymen. Dit maagzuur is bacteriedodend en het slijm beschermd
de maagwand. Vervolgens ontspant het maagportier en gaan er langzaam kleine hoeveelheden
voedsel richting de 12 vingerige darm of te wel het begin van de dunne darm. De twaalfvingerige
darm bevat uitmondingen van de lever en de alvleesklier.
Slokdarm
Wanneer voedsel is doorgeslikt komt het terecht in de slokdarm, dit is een rechte pijp van 25 cm
lang. Spieren in de slokdarmwand trekken samen en duwen het voedsel langzaam naar de maag.
Tussen de slokdarm en maag zit een sluitspier, deze gaat open wanneer er voedsel uit de slokdarm
naar de maag gaat. Hierna gaat dit sluitspiertje weer dicht en kan voedsel of maagsap niet
terugstromen in de slokdarm. De slokdarm zorgt ook voor de vertering van koolhydraten onder
invloed van amylase. Wanneer het voedsel onderaan de slokdarm is aangekomen, ontspant de
maagpoortspier zich en wordt het eten in de maag geduwd.
Maag
In de maag wordt voedsel gekneed door het samentrekken van de maagwand en ook vermengd met
maagsap. De binnenkant van de maag is bekleed met een dikke laag slijmvlies, hierdoor wordt de
maag beschermd tegen het zure maagsap. In maagsap zit zoutzuur en verschillende enzymen als
pepsinogeen, deze enzymen breken voedsel af, de zuren zorgen voor het afbreken van bacteriën.
Voedsel blijft gemiddeld 3 uur in de maag, bij vet eten duurt dit langer. Via een
sluitspiertje/maagportier geeft de maag telkens kleine beetjes voedsel door aan de dunne darm. De
afgifte hiervan is afhankelijk van de PH-waarde in de twaalfvingerige darm.
Dunne darm
In de dunne darm vindt het belangrijkste deel van de spijsvertering plaats. De wand van de dunne
darm plooien en kleine uitsteeksels die op vingers lijken, deze heten darmvlokken. Aan de hand van
deze darmvlokken en ook het darmepitheel is het oppervlak van de dunne darm zo groot als een
tennisveld. Waardoor er veel ruimte is voor het opnemen van voedingsstoffen. Het eerste stuk van
de dunne darm wordt ook wel de twaalfvingerige darm genoemd, hierna volgen de nuchtere- en
kronkeldarm.
, - In de twaalfvingerige darm wordt geregeld hoe vaak de maag wordt geregeld. Ook worden in
de twaalfvingerige darm maagsappen geneutraliseerd. Voedsel uit de maag is vaak nog zuur
door het maagzuur, daarom wordt er in de twaalfvingerige darm alvleessap toegevoegd aan
de voedselbrij. Als laatst worden er in de twaalfvingerige darm voedingsstoffen opgenomen
en afgebroken, denk hierbij aan koolhydraten, eiwitten en vetten. De twaalfvingerige darm
trekt zich constant samen, waardoor de peristaltische bewegingen ervoor zorgen dat voedsel
zich verplaatst naar de nuchtere- en kronkeldarm.
- In de nuchtere- en kronkeldarm vindt de grootste afbraak en opname van voedingsstoffen en
water plaats. Dit deel van de darm bevat een groot absorptie gebied zodat veel
voedingsstoffen snel kunnen worden opgenomen. Ook mengen en verplaatsen deze delen
van de dunne darm het voedsel, dit door het voortdurend samentrekken.
Dikke darm
Voedsel wat niet verteerd kan worden gaat beetje bij beetje naar de dikke darm om ontlasting te
worden. De afgifte vanuit de dunne darm naar de dikke darm wordt geregeld door een klepje, wat er
ook voor zorgt dat ontlasting niet terugloopt richting de dunne darm. Op het begin is het nog een
dunne waterbrij wat bestaat uit onverteerde voedselresten en afvalproducten. In de dikke darm
worden voedingsstoffen, vocht en zouten uit deze brij gehaald, waardoor er een dikke brij ontstaat.
De ontlasting komt vervolgens met krachtig samentrekken in de endeldarm terecht, deze bestaat uit
het laatst stuk van de dikke darm het rectum waarin ontlasting wordt opgeslagen.
De dikke darm is ongeveer een meter lang en ligt als een omgekeerde U in de buikholte. Ontlasting
duurt er ongeveer 12 tot 24 uur over om door de dikke darm en endeldarm te gaan. Wanneer dit
proces te snel gaat, of er te weinig vocht is onttrokken kan er diarree ontstaan. Andersom kunnen er
verstoppingen komen of te wel obstipatie.
Alvleesklier
Sappen uit de alvleesklier neutraliseren de zure massa die vanuit de maag komt. Alvleessap wordt
afgegeven wanneer de PH-waarde in de twaalfvingerige darm te laag is. Dit alvleessap zorgt voor het
verteren en afbreken van eiwitten, koolhydraten en vetten. Alvleessap bevat het enzym trypsine wat
zorgt voor het splitsen van eiwitten.
Lever
Lever bevat uitmondingen van de galblaas. In de lever komt gal terecht en wordt het opgeslagen en
vervolgens afgeven aan de twaalfvingerige darm. Gal zorgt uiteindelijk voor een bruine kleur van de
ontlasting en emulgeert vetten. Of te wel breekt vetten af, door dit het vormen van steeds kleinere
hoeveelheden vet.
Galblaas
De galblaas bevat een galbuis die uitmondt bij de twaalfvingerige darm. Galzuren zorgen voor het
emulgeren van vetten. Gal bevat het enzym lipase wat zorgt voor het splitsen van vetten. Gal zorgt
uiteindelijk ook voor een bruine kleur van de ontlasting en emulgeert vetten.
Door middel van de spijsvertering wordt voedsel afgebroken tot voedingsstoffen. Deze
voedingsstoffen worden omgezet in energie, en kan worden opgenomen of gebruikt. Van energie
kunnen ook bouwstoffen worden gemaakt, deze zijn er om te groeien of beschadigde cellen te
vervangen. De spijsvertering begint zodra iets eten of drinken, waarbij meerdere organen betrokken
zijn.
In de mond wordt voedsel fijngekauwd en vermengd met speeksel, de amylase-enzymen in het
speeksel beginnen met het verteren van het voedsel/zetmeel en maken dit glad en smeuïg. De tong
duwt het voedsel naar de slokdarm.
Voedsel gaat vervolgens van de slokdarm naar de maag, hier zit een kringspier deze ontspant dan en
het maagportier sluit. Voedsel blijft 3 tot 4 uur in de maag, hierbij wordt dan maagsap toegevoegd
wat bestaat uit zoutzuur en slijmenzymen. Dit maagzuur is bacteriedodend en het slijm beschermd
de maagwand. Vervolgens ontspant het maagportier en gaan er langzaam kleine hoeveelheden
voedsel richting de 12 vingerige darm of te wel het begin van de dunne darm. De twaalfvingerige
darm bevat uitmondingen van de lever en de alvleesklier.
Slokdarm
Wanneer voedsel is doorgeslikt komt het terecht in de slokdarm, dit is een rechte pijp van 25 cm
lang. Spieren in de slokdarmwand trekken samen en duwen het voedsel langzaam naar de maag.
Tussen de slokdarm en maag zit een sluitspier, deze gaat open wanneer er voedsel uit de slokdarm
naar de maag gaat. Hierna gaat dit sluitspiertje weer dicht en kan voedsel of maagsap niet
terugstromen in de slokdarm. De slokdarm zorgt ook voor de vertering van koolhydraten onder
invloed van amylase. Wanneer het voedsel onderaan de slokdarm is aangekomen, ontspant de
maagpoortspier zich en wordt het eten in de maag geduwd.
Maag
In de maag wordt voedsel gekneed door het samentrekken van de maagwand en ook vermengd met
maagsap. De binnenkant van de maag is bekleed met een dikke laag slijmvlies, hierdoor wordt de
maag beschermd tegen het zure maagsap. In maagsap zit zoutzuur en verschillende enzymen als
pepsinogeen, deze enzymen breken voedsel af, de zuren zorgen voor het afbreken van bacteriën.
Voedsel blijft gemiddeld 3 uur in de maag, bij vet eten duurt dit langer. Via een
sluitspiertje/maagportier geeft de maag telkens kleine beetjes voedsel door aan de dunne darm. De
afgifte hiervan is afhankelijk van de PH-waarde in de twaalfvingerige darm.
Dunne darm
In de dunne darm vindt het belangrijkste deel van de spijsvertering plaats. De wand van de dunne
darm plooien en kleine uitsteeksels die op vingers lijken, deze heten darmvlokken. Aan de hand van
deze darmvlokken en ook het darmepitheel is het oppervlak van de dunne darm zo groot als een
tennisveld. Waardoor er veel ruimte is voor het opnemen van voedingsstoffen. Het eerste stuk van
de dunne darm wordt ook wel de twaalfvingerige darm genoemd, hierna volgen de nuchtere- en
kronkeldarm.
, - In de twaalfvingerige darm wordt geregeld hoe vaak de maag wordt geregeld. Ook worden in
de twaalfvingerige darm maagsappen geneutraliseerd. Voedsel uit de maag is vaak nog zuur
door het maagzuur, daarom wordt er in de twaalfvingerige darm alvleessap toegevoegd aan
de voedselbrij. Als laatst worden er in de twaalfvingerige darm voedingsstoffen opgenomen
en afgebroken, denk hierbij aan koolhydraten, eiwitten en vetten. De twaalfvingerige darm
trekt zich constant samen, waardoor de peristaltische bewegingen ervoor zorgen dat voedsel
zich verplaatst naar de nuchtere- en kronkeldarm.
- In de nuchtere- en kronkeldarm vindt de grootste afbraak en opname van voedingsstoffen en
water plaats. Dit deel van de darm bevat een groot absorptie gebied zodat veel
voedingsstoffen snel kunnen worden opgenomen. Ook mengen en verplaatsen deze delen
van de dunne darm het voedsel, dit door het voortdurend samentrekken.
Dikke darm
Voedsel wat niet verteerd kan worden gaat beetje bij beetje naar de dikke darm om ontlasting te
worden. De afgifte vanuit de dunne darm naar de dikke darm wordt geregeld door een klepje, wat er
ook voor zorgt dat ontlasting niet terugloopt richting de dunne darm. Op het begin is het nog een
dunne waterbrij wat bestaat uit onverteerde voedselresten en afvalproducten. In de dikke darm
worden voedingsstoffen, vocht en zouten uit deze brij gehaald, waardoor er een dikke brij ontstaat.
De ontlasting komt vervolgens met krachtig samentrekken in de endeldarm terecht, deze bestaat uit
het laatst stuk van de dikke darm het rectum waarin ontlasting wordt opgeslagen.
De dikke darm is ongeveer een meter lang en ligt als een omgekeerde U in de buikholte. Ontlasting
duurt er ongeveer 12 tot 24 uur over om door de dikke darm en endeldarm te gaan. Wanneer dit
proces te snel gaat, of er te weinig vocht is onttrokken kan er diarree ontstaan. Andersom kunnen er
verstoppingen komen of te wel obstipatie.
Alvleesklier
Sappen uit de alvleesklier neutraliseren de zure massa die vanuit de maag komt. Alvleessap wordt
afgegeven wanneer de PH-waarde in de twaalfvingerige darm te laag is. Dit alvleessap zorgt voor het
verteren en afbreken van eiwitten, koolhydraten en vetten. Alvleessap bevat het enzym trypsine wat
zorgt voor het splitsen van eiwitten.
Lever
Lever bevat uitmondingen van de galblaas. In de lever komt gal terecht en wordt het opgeslagen en
vervolgens afgeven aan de twaalfvingerige darm. Gal zorgt uiteindelijk voor een bruine kleur van de
ontlasting en emulgeert vetten. Of te wel breekt vetten af, door dit het vormen van steeds kleinere
hoeveelheden vet.
Galblaas
De galblaas bevat een galbuis die uitmondt bij de twaalfvingerige darm. Galzuren zorgen voor het
emulgeren van vetten. Gal bevat het enzym lipase wat zorgt voor het splitsen van vetten. Gal zorgt
uiteindelijk ook voor een bruine kleur van de ontlasting en emulgeert vetten.
