Werkcollege 6 – Bijzondere overeenkomsten – Borgtocht en bankgarantie
Casus I: Een lening bij de bank
Alkade, Blaak en Cappon hebben begin 2014 tezamen € 900.000 van de Dordrecht-bank geleend,
welk bedrag zij op 1 januari 2017 aan de bank zullen moeten terugbetalen. Hoewel dit krediet
gelijkelijk voor deze drie kredietnemers bestemd is, heeft de Dordrecht-bank bij het aangaan van deze
geldlening van de kredietnemers bedongen dat zij elk voor de terugbetaling van het gehele door haar
uit te lenen bedrag verbonden zullen zijn. Nadat aan de Dordrecht-bank op 1 januari 2017 is gebleken
dat bij Blaak helemaal niets te halen valt, vordert zij op 2 januari 2017 van Alkade terugbetaling van
het gehele uitgeleende bedrag van € 900.000, waarop Alkade dit bedrag ook aan de bank betaalt.
1. Kan Alkade op iemand verhaal nemen en, zo ja, voor welk(e) bedrag(en)?
Hoofdregel: 6:6 BW; ieder voor 33% verbonden.
Uitzondering: tenzij uit de wet, gewoonte of rechtshandeling iets anders voortvloeit (lid 1). Dus in dit
geval hoofdelijke verbondenheid, zie daarvoor lid 2. Voorbeeld prestatie ondeelbaar: zo’n specifieke
zaak.
6:7 lid 1 en lid 2 BW bank op ieder recht van nakoming voor geheel. Als 1 heeft betaald, dan is de
ander ook bevrijdt.
Op basis van 6:6 kan Alkade op beide 300.000 verhalen. Maar omdat Blaak niet zal kunnen betalen,
kan Alkade op basis van 6:13 Cappon voor 450.000 aanspreken.
Ten opzichte van schade kan je ook hoofdelijk verbonden zijn, 6:102. Zie voor schade, afdeling 10
van titel 1, vanaf 6:95.
Leerstuk 6:101 BW causale verdeling (verdelen = hoofdregel) & billijkheidscorrectie (billijkheid =
hoofdregel) & eigen schuld (omstandigheden = zij spoor) Chan-a..arrest! .
o Alkade, Blaak en Cappon hebben zich bij deze lening elk voor de terugbetaling van het gehele
aan hen verleende krediet van 9.000.000 euro verbonden en zijn hierdoor dus hoofdelijk
verbonden (art. 6:6 lid 2 BW)
o Nu Alkade dit door hem verschuldigde bedrag geheel heeft voldaan, kan hij in beginsel
verhaal nemen op zijn mede-hoofdelijk debiteuren Blaak en Cappon voor het bedrag dat hij
meer op de lening heeft afgelost dan hemzelf in zijn verhouding tot beide andere mede-
hoofdelijk debiteuren tezamen aanging (=€600.000) waarbij hij zich jegens elk van hen ten
hoogste kan verhalen tot het bedrag dat de desbetreffende debiteur persoonlijk aanging (art.
6:10 en 6:12)
o Nu de lening alle hoofdelijke debiteuren gelijkelijk aanging, kan Alkade op zowel Blaak als
Cappon voor €300.000 verhaal nemen.
o Nu verhaal op Blaak echter feitelijk onmogelijk is geworden, wordt het onverhaalbaar
gebleken deel dat Blaak aanging (300.000) over Alkade en Cappon omgeslagen naar
evenredigheid van het deel dat elk van deze laatsten aanging (6:13 lid 1 BW), dus voor 50%
over elk van beiden omgeslagen, zodat Alkade voor €450.000 op Cappon verhaal kan nemen.
2. Stel dat Alkade verhaal kan nemen op Cappon. Voor welke wijze van verhaal zal Alkade
kiezen voor het geval de Dordrecht-bank in december 2016 aan Cappon tot 1 januari 2020
uitstel van betaling had verleend?
Regres, 6:10. Bij Subrogratie neem je ook de nevenrechten over. Bij regres kan je ook de kosten
verhalen en bij subrogatie niet.
1
, Als A uitstel van betaling heeft gekregen, maar vervolgens toch wordt aangesproken, wil hij de uitstel
van betaling ook aan C opwerpen. Dit zou kunnen op grond van art. 6:11 BW. Hij kan de
verweermiddelen ook inroepen tegen de hoofdelijke schuldenaar die de bijdrage van hem verlangt.
Maar in lid 2 staat dat hij het verweermiddel niet kan inroepen indien het verweermiddel (uitstel van
betaling) na het ontstaan van de hoofdelijk is ontstaan. Maar de uitstel van betaling is na het ontstaan
van de hoofdelijkheid verleend, dus het verweermiddel kan niet worden ingeroepen. Dus A moet
gewoon betalen aan C.
3. Voor welke wijze van verhaal zal Alkade kiezen voor het geval de Dordrecht-bank bij het
aangaan van de lening tot zekerheid voor de terugbetaling van de lening een hypotheekrecht
had verworven op het bedrijfspand van Cappon?
Dan zal hij dus subrogatie kiezen, 6:12. Omdat je de nevenrecht hebt over genomen. Dus het
hypotheekrecht dat ter zekerheid strekt.
6:142 nevenrechten.
Stel dat Dordrecht-bank met Alkade een overeenkomst heeft gesloten inhoudend dat deze tegen
betaling van € 400.000 van zijn hele schuld ten bedrage van € 900.000 jegens de bank zal zijn bevrijd
en Alkade deze € 400.000 vervolgens ook aan de bank betaalt.
4. Is Cappon dan jegens de Dordrechtbank nog tot iets gehouden?
Het zijn zelfstandige verbintenissen.
Voor wat betreft de door Alkade aan de bank betaalde 400.00 euro is Cappon bevrijd (art. 6:7 lid 2
BW), maar Cappon is dan nog steeds gehouden de resterende 500.000 euro te betalen.
5. Is Alkade hiermee van elke gebondenheid jegens anderen bevrijd?
Nee. Voor het geval Cappon zijn resterende schuld aan de bank betaalt, dan zal hij 50.000 euro meer
hebben betaald dan hun schuld hem in zijn verhouding tot Alkade aangaat (6:13 lid 1 BW), zodat hij
voor dit laatste bedrag op Alkade verhaal zal kunnen nemen.
Cappon zal zich dan bij gebreke aan een zekerheidsrecht van de bank jegens Alkade op deze verhalen
door regres op hem te nemen (6:10 BW).
6. Stel dat het krediet van € 900.000, hoewel Cappon voor de terugbetaling ervan had
meegetekend, alleen voor Alkade bestemd was. Brengt dit nieuwe gegeven verandering voor
het antwoord op vraag 4?
Overeenkomst van borg, art. 7:850 BW. Nu gaat het om een afhankelijk recht (art. 7:851 BW). Indien
Alkade betaling voldoet, dan vervalt ook de overeenkomst van de borg van Cappon. Dus dan is hij niet
gehouden die 500.000 te betalen. 6:160 lid 2 & 7:851 lid 1 BW. Als die 400.000 niet wordt betaald,
dan zou je de borg alleen tot dat kunnen aanspreken (maar meningen verdeeld, Vries zegt dit klopt,
Loos zegt, nee hangt af van de uitleg). De bank moet wel weten dat het krediet bestemd was voor
Alkade dit is de eerste vraag! Wist de bank het niet, dan gewoon zelfde als vraag 4.
Casus II: Een Mingvaas
B heeft op de aan hem in eigendom toebehorende peperdure Mingvaas begin 2013 een pandrecht ten
behoeve van zijn bank, A-bank, gevestigd dat niet alleen de huidige vorderingen van de A-bank op B
secureert, maar ook haar toekomstige vorderingen op B, uit welken hoofde ook. Wanneer C-bank
waarmee A-bank vaak zaken doet, in 2014 aan A-bank aangeeft erover te dubben of zij aan B een door
deze vurig gewenst langdurig krediet ten bedrage van € 750.000 zal verstrekken, is A-bank zo
vriendelijk om zich jegens C-bank te verbinden voor de terugbetaling door B van het door hem van C-
2
Casus I: Een lening bij de bank
Alkade, Blaak en Cappon hebben begin 2014 tezamen € 900.000 van de Dordrecht-bank geleend,
welk bedrag zij op 1 januari 2017 aan de bank zullen moeten terugbetalen. Hoewel dit krediet
gelijkelijk voor deze drie kredietnemers bestemd is, heeft de Dordrecht-bank bij het aangaan van deze
geldlening van de kredietnemers bedongen dat zij elk voor de terugbetaling van het gehele door haar
uit te lenen bedrag verbonden zullen zijn. Nadat aan de Dordrecht-bank op 1 januari 2017 is gebleken
dat bij Blaak helemaal niets te halen valt, vordert zij op 2 januari 2017 van Alkade terugbetaling van
het gehele uitgeleende bedrag van € 900.000, waarop Alkade dit bedrag ook aan de bank betaalt.
1. Kan Alkade op iemand verhaal nemen en, zo ja, voor welk(e) bedrag(en)?
Hoofdregel: 6:6 BW; ieder voor 33% verbonden.
Uitzondering: tenzij uit de wet, gewoonte of rechtshandeling iets anders voortvloeit (lid 1). Dus in dit
geval hoofdelijke verbondenheid, zie daarvoor lid 2. Voorbeeld prestatie ondeelbaar: zo’n specifieke
zaak.
6:7 lid 1 en lid 2 BW bank op ieder recht van nakoming voor geheel. Als 1 heeft betaald, dan is de
ander ook bevrijdt.
Op basis van 6:6 kan Alkade op beide 300.000 verhalen. Maar omdat Blaak niet zal kunnen betalen,
kan Alkade op basis van 6:13 Cappon voor 450.000 aanspreken.
Ten opzichte van schade kan je ook hoofdelijk verbonden zijn, 6:102. Zie voor schade, afdeling 10
van titel 1, vanaf 6:95.
Leerstuk 6:101 BW causale verdeling (verdelen = hoofdregel) & billijkheidscorrectie (billijkheid =
hoofdregel) & eigen schuld (omstandigheden = zij spoor) Chan-a..arrest! .
o Alkade, Blaak en Cappon hebben zich bij deze lening elk voor de terugbetaling van het gehele
aan hen verleende krediet van 9.000.000 euro verbonden en zijn hierdoor dus hoofdelijk
verbonden (art. 6:6 lid 2 BW)
o Nu Alkade dit door hem verschuldigde bedrag geheel heeft voldaan, kan hij in beginsel
verhaal nemen op zijn mede-hoofdelijk debiteuren Blaak en Cappon voor het bedrag dat hij
meer op de lening heeft afgelost dan hemzelf in zijn verhouding tot beide andere mede-
hoofdelijk debiteuren tezamen aanging (=€600.000) waarbij hij zich jegens elk van hen ten
hoogste kan verhalen tot het bedrag dat de desbetreffende debiteur persoonlijk aanging (art.
6:10 en 6:12)
o Nu de lening alle hoofdelijke debiteuren gelijkelijk aanging, kan Alkade op zowel Blaak als
Cappon voor €300.000 verhaal nemen.
o Nu verhaal op Blaak echter feitelijk onmogelijk is geworden, wordt het onverhaalbaar
gebleken deel dat Blaak aanging (300.000) over Alkade en Cappon omgeslagen naar
evenredigheid van het deel dat elk van deze laatsten aanging (6:13 lid 1 BW), dus voor 50%
over elk van beiden omgeslagen, zodat Alkade voor €450.000 op Cappon verhaal kan nemen.
2. Stel dat Alkade verhaal kan nemen op Cappon. Voor welke wijze van verhaal zal Alkade
kiezen voor het geval de Dordrecht-bank in december 2016 aan Cappon tot 1 januari 2020
uitstel van betaling had verleend?
Regres, 6:10. Bij Subrogratie neem je ook de nevenrechten over. Bij regres kan je ook de kosten
verhalen en bij subrogatie niet.
1
, Als A uitstel van betaling heeft gekregen, maar vervolgens toch wordt aangesproken, wil hij de uitstel
van betaling ook aan C opwerpen. Dit zou kunnen op grond van art. 6:11 BW. Hij kan de
verweermiddelen ook inroepen tegen de hoofdelijke schuldenaar die de bijdrage van hem verlangt.
Maar in lid 2 staat dat hij het verweermiddel niet kan inroepen indien het verweermiddel (uitstel van
betaling) na het ontstaan van de hoofdelijk is ontstaan. Maar de uitstel van betaling is na het ontstaan
van de hoofdelijkheid verleend, dus het verweermiddel kan niet worden ingeroepen. Dus A moet
gewoon betalen aan C.
3. Voor welke wijze van verhaal zal Alkade kiezen voor het geval de Dordrecht-bank bij het
aangaan van de lening tot zekerheid voor de terugbetaling van de lening een hypotheekrecht
had verworven op het bedrijfspand van Cappon?
Dan zal hij dus subrogatie kiezen, 6:12. Omdat je de nevenrecht hebt over genomen. Dus het
hypotheekrecht dat ter zekerheid strekt.
6:142 nevenrechten.
Stel dat Dordrecht-bank met Alkade een overeenkomst heeft gesloten inhoudend dat deze tegen
betaling van € 400.000 van zijn hele schuld ten bedrage van € 900.000 jegens de bank zal zijn bevrijd
en Alkade deze € 400.000 vervolgens ook aan de bank betaalt.
4. Is Cappon dan jegens de Dordrechtbank nog tot iets gehouden?
Het zijn zelfstandige verbintenissen.
Voor wat betreft de door Alkade aan de bank betaalde 400.00 euro is Cappon bevrijd (art. 6:7 lid 2
BW), maar Cappon is dan nog steeds gehouden de resterende 500.000 euro te betalen.
5. Is Alkade hiermee van elke gebondenheid jegens anderen bevrijd?
Nee. Voor het geval Cappon zijn resterende schuld aan de bank betaalt, dan zal hij 50.000 euro meer
hebben betaald dan hun schuld hem in zijn verhouding tot Alkade aangaat (6:13 lid 1 BW), zodat hij
voor dit laatste bedrag op Alkade verhaal zal kunnen nemen.
Cappon zal zich dan bij gebreke aan een zekerheidsrecht van de bank jegens Alkade op deze verhalen
door regres op hem te nemen (6:10 BW).
6. Stel dat het krediet van € 900.000, hoewel Cappon voor de terugbetaling ervan had
meegetekend, alleen voor Alkade bestemd was. Brengt dit nieuwe gegeven verandering voor
het antwoord op vraag 4?
Overeenkomst van borg, art. 7:850 BW. Nu gaat het om een afhankelijk recht (art. 7:851 BW). Indien
Alkade betaling voldoet, dan vervalt ook de overeenkomst van de borg van Cappon. Dus dan is hij niet
gehouden die 500.000 te betalen. 6:160 lid 2 & 7:851 lid 1 BW. Als die 400.000 niet wordt betaald,
dan zou je de borg alleen tot dat kunnen aanspreken (maar meningen verdeeld, Vries zegt dit klopt,
Loos zegt, nee hangt af van de uitleg). De bank moet wel weten dat het krediet bestemd was voor
Alkade dit is de eerste vraag! Wist de bank het niet, dan gewoon zelfde als vraag 4.
Casus II: Een Mingvaas
B heeft op de aan hem in eigendom toebehorende peperdure Mingvaas begin 2013 een pandrecht ten
behoeve van zijn bank, A-bank, gevestigd dat niet alleen de huidige vorderingen van de A-bank op B
secureert, maar ook haar toekomstige vorderingen op B, uit welken hoofde ook. Wanneer C-bank
waarmee A-bank vaak zaken doet, in 2014 aan A-bank aangeeft erover te dubben of zij aan B een door
deze vurig gewenst langdurig krediet ten bedrage van € 750.000 zal verstrekken, is A-bank zo
vriendelijk om zich jegens C-bank te verbinden voor de terugbetaling door B van het door hem van C-
2
