Werkcollege 6 – Aansprakelijkheid van de werkgever jegens werknemers
Aantekeningen n.a.v. hoorcollege:
6:170 gaat om derde die werkgever aansprakelijk stelt, dit wordt ruim uitgelegd, als het
functionele verband bestaat dan wordt het al snel toegerekend aan de werkgever. En bij
7:658 gaat het om werknemer die werkgever aanspreekt, dit wordt heel nauw uitgelegd.
dit is mbt Rollerskate arrest en verschil met toewijzing in partycentrum arrest.
Bij die apotheekassistent die over die lades is gevallen, had ook de werkgever kunnen
aanspreken op basis van 7:658, maar dat is lastig, omdat je niet kan zeggen werkgever moet
naast de la blijven staan. Het is verweer dat ze moet voeren bij 6:170 omdat haar college de
la heeft open laten staan is veel makkelijker.
Als iets gebeurt tijdens je werk en je bent onderweg in bijvoorbeeld de auto:
Hoofdregel: 7:658 (tijdens werkzaamheden & zorgplicht).
Als de werkgever het vermoeden kan ontkrachten dat hij aan zijn zorgverplichting heeft
voldaan, dan kan hij net aansprakelijk worden gesteld. Als er dus geen tekortkoming is in de
zorgplicht, dan kan ook geen beroep worden gedaan op 7:611. (Dit laat onverlet dat je een
andere OD zou kunnen instellen, maar dit traject is afgesloten).
Uitzondering: bij verkeersongevallen, werkgever heeft wel aan zijn zorgverplichting voldaan,
maar als sprake is van een verzekeringsplicht en of die is geschonden, dan wel 7:611 BW.
Verzekeringsplicht? Maatzorg/Van der Graaf (voor zover de verzekering jou zou hebben
uitgekeerd).
Andere situaties dat je 7:658 niet kan gebruiken: als het niet tijdens de werkzaamheden
gebeurt; zoals bedrijfsuitjes, wachttijd KLM chauffeur, e.d. Valt dus buiten toepassingsbereik
en dan kan je dus gewoon naar 7:611. Bij die andere valt het wel binnen toepassingsbereik,
maar mislukt en dan kan het in de hoofdregel dus niet.
7:611 goed werkgeverschap zorgvuldigheid werkgever
Arbeidsrechtelijke omkeringsregel gaat vooral over beroepsziekte. Extra eis: tegeneis,
aannemelijk maken dat het ook zou zijn gebeurd als er wel maatregelen zouden zijn
genomen. Bij beroepsziekte wordt dit causale verband al snel aangenomen, vanwege de
multicausaliteit. De bewijslast veranderd hier, dat kan op grond van 150 Rv.
Maar bij de normale omkeringsregel gaat het vaak om vervallen. Toepassing is hetzelfde,
maar verwerking is anders. Causale verband wordt veel minder snel aangenomen. Dit is
meer een mazzeltje en kan makkelijk ondergraven worden.
Literatuur:
o S.D. Lindenbergh, Arbeidsongevallen en beroepsziekten, Kluwer Deventer
2016
Jurisprudentie:
o HR 20-09-1996, ECLI:NL:HR:1996:ZC2142, NJ 1997, 198
(Pollemans/Hoondert)
o HR 19-10-2001, ECLI:NL:HR:2001:CZ3689, NJ 2001, 663 (PTT Post/Baas)
o HR 18-03-2005, ECLI:NL:HR:2005:AR6669, NJ 2009, 328 (KLM/De Kuijer)
o HR 11-11-2005, ECLI:NL:HR:2005:AU3313, NJ 2008, 460 (Bayar/Wijnen)
o HR 31-03-2006, ECLI:NL:HR:2006:AU6092, NJ 2011, 250 (Nefalit/Karamus)
o HR 1-02-2008, ECLI:NL:HR:2008:, NJ 2009, 330 (Maasman/AkzoNobel)
o HR 12-12-2008, ECLI:NL:HR:2008:BD3129, NJ 2009, 332 (Maatzorg/Van der
Graaf)
1
, o HR 17-04-2009, ECLI:NL:HR:2009:BH1996, RvdW 2009, 552 (Rollerskate-
ongeval)
o HR 11-11-2011, ECLI:NL:HR:2011:BR5215, NJ 2011, 597 (TNT/Wijnberg)
o HR 11-11-2011, ECLI:NL:HR:2011:BR5223, NJ 2011, 598 (Rooyse Wissel)
o HR 23-03-2012, ECLI:NL:HR:2012:BV0616, NJ 2014, 414 (Davelaar/Allspan)
o HR 7-06-2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ1721, NJ 2014, 99 (Lansink /Ritsma)
o HR 15-12-2017, ECLI:NL:HR:2017:3142, NJ 2018/209 (Vrijwilligerswerk)
o HR 6-04-2018, ECLI:NL:HR:2018:536 (Mesothelioom en omkeringsregel)
Opdracht 1
Loodgieter Leo werkt in loondienst bij Plombier B.V. Op een kwade dag verricht hij voor
Plombier werkzaamheden op het dak van het in aanbouw zijnde paleis van justitie in
Amsterdam. Terwijl hij bezig is wordt hij door een windvlaag gegrepen en valt hij van het dak.
Hij valt 20 meter naar beneden op de vloer van het binnenterras en loopt daardoor ernstige
letselschade op. Vast staat dat Leo geen gebruik heeft gemaakt van de door Plombier ter
beschikking gestelde veiligheidskabels op het dak, die bedoeld zijn om je tegen een val te
zekeren. Leo en zijn collega’s vinden namelijk dat die kabels hen erg hinderen bij hun
werkzaamheden.
Kan Leo zijn schade verhalen?
Pollemans/Hoondert 3.4.
Eerst vaststellen arbeidsovereenkomst, dan zeggenschap. Vervolgens de verweren van de
werkgever bespreken. Slagen deze niet dan kan hij de schade verhalen op de werkgever.
Leo werkt in loondienst en is geen zzp’er.
De werknemer moet eerst stellen op basis van HR Lansink/Ritsma, namelijk dat de
werknemer stelt en zo nodig bewijst dat hij zijn werkzaamheden heeft moeten verrichten
onder schadelijke omstandigheden en stelt en zo nodig aannemelijk maakt dat hij lijdt aan
gezondheidsklachten die daardoor kunnen zijn veroorzaakt.
Op grond van artikel 7:658 lid 2 BW; De werkgever is jegens de werknemer aansprakelijk
voor de schade die de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt, tenzij hij
aantoont dat hij de in lid 1 genoemde verplichtingen is nagekomen of de schade in
belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.
In deze casus betreft het ook schade die is geleden ‘in de uitoefening van de
werkzaamheden’, omdat we mogen uitgaan dat hij op dat dak zijn loodgieter-
werkzaamheden aan het uitvoeren was. De werkgever, Plompier BV, had hier ook
zeggenschap over want ze hebben de gestelde veiligheidskabels ter beschikking gesteld aan
hun werknemers.
In beginsel geldt altijd dat een werknemer die schade heeft geleden in de uitoefening van zijn
werkzaamheden deze kan verhalen op de werkgever, alleen als er sprake is van bewuste
roekeloosheid of opzet niet. Echter in casu kan je niet spreken van deze bewuste
roekeloosheid van Leo, want uit de feiten bleek dat het normaal was om deze kabels niet te
gebruiken, vandaar dat we kunnen zeggen dat de zorgplicht van artikel 7:658 lid 1 BW ook
door de werkgever geschonden is op basis van HR Maatzorg/Van der Graaf. Op grond van
dit arrest had de werkgever meer waarschuwingen en instructies moeten verlenen om deze
schade te voorkomen doordat de kans van onoplettendheid groot was.
Op basis van HR Pollemans/Hoondert had de werkgever ook toezicht moeten houden en als
hij hierin tekortgeschoten dan heeft hij niet voldaan aan de zorgplicht.
Plombier is aansprakelijk voor de schade van Leo.
2
Aantekeningen n.a.v. hoorcollege:
6:170 gaat om derde die werkgever aansprakelijk stelt, dit wordt ruim uitgelegd, als het
functionele verband bestaat dan wordt het al snel toegerekend aan de werkgever. En bij
7:658 gaat het om werknemer die werkgever aanspreekt, dit wordt heel nauw uitgelegd.
dit is mbt Rollerskate arrest en verschil met toewijzing in partycentrum arrest.
Bij die apotheekassistent die over die lades is gevallen, had ook de werkgever kunnen
aanspreken op basis van 7:658, maar dat is lastig, omdat je niet kan zeggen werkgever moet
naast de la blijven staan. Het is verweer dat ze moet voeren bij 6:170 omdat haar college de
la heeft open laten staan is veel makkelijker.
Als iets gebeurt tijdens je werk en je bent onderweg in bijvoorbeeld de auto:
Hoofdregel: 7:658 (tijdens werkzaamheden & zorgplicht).
Als de werkgever het vermoeden kan ontkrachten dat hij aan zijn zorgverplichting heeft
voldaan, dan kan hij net aansprakelijk worden gesteld. Als er dus geen tekortkoming is in de
zorgplicht, dan kan ook geen beroep worden gedaan op 7:611. (Dit laat onverlet dat je een
andere OD zou kunnen instellen, maar dit traject is afgesloten).
Uitzondering: bij verkeersongevallen, werkgever heeft wel aan zijn zorgverplichting voldaan,
maar als sprake is van een verzekeringsplicht en of die is geschonden, dan wel 7:611 BW.
Verzekeringsplicht? Maatzorg/Van der Graaf (voor zover de verzekering jou zou hebben
uitgekeerd).
Andere situaties dat je 7:658 niet kan gebruiken: als het niet tijdens de werkzaamheden
gebeurt; zoals bedrijfsuitjes, wachttijd KLM chauffeur, e.d. Valt dus buiten toepassingsbereik
en dan kan je dus gewoon naar 7:611. Bij die andere valt het wel binnen toepassingsbereik,
maar mislukt en dan kan het in de hoofdregel dus niet.
7:611 goed werkgeverschap zorgvuldigheid werkgever
Arbeidsrechtelijke omkeringsregel gaat vooral over beroepsziekte. Extra eis: tegeneis,
aannemelijk maken dat het ook zou zijn gebeurd als er wel maatregelen zouden zijn
genomen. Bij beroepsziekte wordt dit causale verband al snel aangenomen, vanwege de
multicausaliteit. De bewijslast veranderd hier, dat kan op grond van 150 Rv.
Maar bij de normale omkeringsregel gaat het vaak om vervallen. Toepassing is hetzelfde,
maar verwerking is anders. Causale verband wordt veel minder snel aangenomen. Dit is
meer een mazzeltje en kan makkelijk ondergraven worden.
Literatuur:
o S.D. Lindenbergh, Arbeidsongevallen en beroepsziekten, Kluwer Deventer
2016
Jurisprudentie:
o HR 20-09-1996, ECLI:NL:HR:1996:ZC2142, NJ 1997, 198
(Pollemans/Hoondert)
o HR 19-10-2001, ECLI:NL:HR:2001:CZ3689, NJ 2001, 663 (PTT Post/Baas)
o HR 18-03-2005, ECLI:NL:HR:2005:AR6669, NJ 2009, 328 (KLM/De Kuijer)
o HR 11-11-2005, ECLI:NL:HR:2005:AU3313, NJ 2008, 460 (Bayar/Wijnen)
o HR 31-03-2006, ECLI:NL:HR:2006:AU6092, NJ 2011, 250 (Nefalit/Karamus)
o HR 1-02-2008, ECLI:NL:HR:2008:, NJ 2009, 330 (Maasman/AkzoNobel)
o HR 12-12-2008, ECLI:NL:HR:2008:BD3129, NJ 2009, 332 (Maatzorg/Van der
Graaf)
1
, o HR 17-04-2009, ECLI:NL:HR:2009:BH1996, RvdW 2009, 552 (Rollerskate-
ongeval)
o HR 11-11-2011, ECLI:NL:HR:2011:BR5215, NJ 2011, 597 (TNT/Wijnberg)
o HR 11-11-2011, ECLI:NL:HR:2011:BR5223, NJ 2011, 598 (Rooyse Wissel)
o HR 23-03-2012, ECLI:NL:HR:2012:BV0616, NJ 2014, 414 (Davelaar/Allspan)
o HR 7-06-2013, ECLI:NL:HR:2013:BZ1721, NJ 2014, 99 (Lansink /Ritsma)
o HR 15-12-2017, ECLI:NL:HR:2017:3142, NJ 2018/209 (Vrijwilligerswerk)
o HR 6-04-2018, ECLI:NL:HR:2018:536 (Mesothelioom en omkeringsregel)
Opdracht 1
Loodgieter Leo werkt in loondienst bij Plombier B.V. Op een kwade dag verricht hij voor
Plombier werkzaamheden op het dak van het in aanbouw zijnde paleis van justitie in
Amsterdam. Terwijl hij bezig is wordt hij door een windvlaag gegrepen en valt hij van het dak.
Hij valt 20 meter naar beneden op de vloer van het binnenterras en loopt daardoor ernstige
letselschade op. Vast staat dat Leo geen gebruik heeft gemaakt van de door Plombier ter
beschikking gestelde veiligheidskabels op het dak, die bedoeld zijn om je tegen een val te
zekeren. Leo en zijn collega’s vinden namelijk dat die kabels hen erg hinderen bij hun
werkzaamheden.
Kan Leo zijn schade verhalen?
Pollemans/Hoondert 3.4.
Eerst vaststellen arbeidsovereenkomst, dan zeggenschap. Vervolgens de verweren van de
werkgever bespreken. Slagen deze niet dan kan hij de schade verhalen op de werkgever.
Leo werkt in loondienst en is geen zzp’er.
De werknemer moet eerst stellen op basis van HR Lansink/Ritsma, namelijk dat de
werknemer stelt en zo nodig bewijst dat hij zijn werkzaamheden heeft moeten verrichten
onder schadelijke omstandigheden en stelt en zo nodig aannemelijk maakt dat hij lijdt aan
gezondheidsklachten die daardoor kunnen zijn veroorzaakt.
Op grond van artikel 7:658 lid 2 BW; De werkgever is jegens de werknemer aansprakelijk
voor de schade die de werknemer in de uitoefening van zijn werkzaamheden lijdt, tenzij hij
aantoont dat hij de in lid 1 genoemde verplichtingen is nagekomen of de schade in
belangrijke mate het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer.
In deze casus betreft het ook schade die is geleden ‘in de uitoefening van de
werkzaamheden’, omdat we mogen uitgaan dat hij op dat dak zijn loodgieter-
werkzaamheden aan het uitvoeren was. De werkgever, Plompier BV, had hier ook
zeggenschap over want ze hebben de gestelde veiligheidskabels ter beschikking gesteld aan
hun werknemers.
In beginsel geldt altijd dat een werknemer die schade heeft geleden in de uitoefening van zijn
werkzaamheden deze kan verhalen op de werkgever, alleen als er sprake is van bewuste
roekeloosheid of opzet niet. Echter in casu kan je niet spreken van deze bewuste
roekeloosheid van Leo, want uit de feiten bleek dat het normaal was om deze kabels niet te
gebruiken, vandaar dat we kunnen zeggen dat de zorgplicht van artikel 7:658 lid 1 BW ook
door de werkgever geschonden is op basis van HR Maatzorg/Van der Graaf. Op grond van
dit arrest had de werkgever meer waarschuwingen en instructies moeten verlenen om deze
schade te voorkomen doordat de kans van onoplettendheid groot was.
Op basis van HR Pollemans/Hoondert had de werkgever ook toezicht moeten houden en als
hij hierin tekortgeschoten dan heeft hij niet voldaan aan de zorgplicht.
Plombier is aansprakelijk voor de schade van Leo.
2
