Cursus 6: Prescreening en Huidzorg
Inhoudsopgave
Introductiecollege.................................................................................................................................... 2
Dermatoscopie 1 ............................................................................................................................. 4
Hoorcolleges ............................................................................................................................................ 5
Journal Club 1 – Onderzoeksmethoden .............................................................................................. 5
Journal Club 2 – RCT .......................................................................................................................... 18
Weblecture 1 – Naevi overzicht ........................................................................................................ 27
Weblecture 2 – Electrocoagulatie ..................................................................................................... 34
Weblecture 3 – Cryotherapie ............................................................................................................ 38
Hoorcollege Farmacologie ................................................................................................................. 45
Hoorcollege Huidkanker 1 – Epidemiologie ...................................................................................... 49
Hoorcollege Huidkanker 3 – Risicofactoren....................................................................................... 55
Hoorcollege Journal Club 3 – Observationeel onderzoek ................................................................. 64
Weblecture Benigne Laesies.............................................................................................................. 69
Gastcollege Wetgeving ...................................................................................................................... 75
HC Journal Club 4 – Systematic review .............................................................................................. 77
HC Huidkanker 4 – Prescreening door de huidtherapeut.................................................................. 84
Weblecture Maligne huidtumoren .................................................................................................... 90
Hoorcollege Voeding ......................................................................................................................... 96
Hoorcollege Huidkanker 4 – Zonpreventie ...................................................................................... 100
Hoorcollege Huidkanker 5 – De Zon ................................................................................................ 108
Hoorcollege Journal Club 5 – Kwaliteit van meetinstrumenten ...................................................... 116
Hoorcollege Dermatoscopie ............................................................................................................ 126
Hoorcollege Histiocytaire aandoeningen ........................................................................................ 132
Weblecture Paraneoplastische huidverschijnselen ......................................................................... 135
Weblecture Auto-immuunziekten ................................................................................................... 141
Weblecture Premaligne Huidaandoeningen ................................................................................... 147
Hoorcollege Fotodermatosen .......................................................................................................... 150
PROVOKE Opdracht ......................................................................................................................... 154
1
,Introductiecollege
Cursuscoördinatoren: Nicole Ta, Laurie Dobbelaer
Toetsen: Testvision en adviesverslag
Testvision: A10 4 november 2024
Adviesverslag: A8 21 oktober 2024 09:00
Vanaf week A4 elke week kliniek met echte patiënten
Werken aan leerdoelen! Nodig in jaar 3.
IPO, 3 smart leerdoelen voor heel jaar 2. Ze mogen veranderd worden.
Lessen in 0.159 diverse invullingen o.a.:
- Leerteamleren
- Zelfstudie
Praktijklessen 0.024
Week A3: patiënten mee. Informed consent opdracht en daarna behandelen.
Journalclub: dient per les door een LT voorbereid te worden. Dit zijn interactieve lessen, kijk goed
naar de planning en lesvoorbereiding.
Adviesverslag
1. Uitwerken casuïstiek
2. Feedback Ouderejaars
3. Reflectie op het gesprek
Individueel 2 casussen uitwerken: 1 fictieve patiënt casus canvas, 1 echte patiënt uit LC;
voorlichtingsgesprek
Vragen bij casus gebruiken als leidraad: de vragen zijn alleen een hulpmiddel, uitwerking in
verhalende vorm (niet de vragen herhalen in de titels van de paragrafen)
Max 3000. Woorden voor de gehele uitwerking: er wordt geen marge gehanteerd
Casussen mogen niet te veel op elkaar lijken qua etiologie: Vb. geen fictieve casus met acne en een
patiënt met acne uit de LC.
Productplan
- Min 2 producten adviseren (bv crème + reiniger)
- Min 2. Unieke therapeutische ingrediënten voor elke casus (totaal minimaal 4 verschillende
ingrediënten)
- Elk ingrediënt onderbouwen met min. 3 wetenschappelijk bronnen (minimaal 6 bronnen). In totaal
heb je aan het einde 12 bronnen.
- Onderbouwing middels APA stijl
Onderdeel A: therapeutisch advies
- Juiste uitleg pathofysiologie met medische terminologie;
- Juiste medische terminologie
_ Geeft blijk van preparaten kennis / werking ingrediënten met de medische terminologie
Onderdeel B: patiëntenvoorlichting
- De informatie grijpt in op kennis, inzicht, vaardigheden, attitude en gedrag van de patiënt
2
,- De voorlichting stimuleert gedragsverandering en vaardigheden van de patiënt ten aanzien van
reinigen, behandelen en verzorgen middel een afgestemd productplan/behandelprotocol.
2. aftekenen/feedback ontvangen
1. Plan: voorbereiden voorlichtingsgesprek
2. Do: uitvoeren voorlichtingsgesprek
3. Check: controleren informatie goed is aangekomen
4. Act: verbeterpunten in handelen d.m.v. reflectieve en feedback oudejaars
Je mag ook zelf een patiënt meenemen naar de LC. Hiervoor moet je je inschrijven.
3. reflectie op het gesprek
inhoud 2 onderdelen
- Reflectie via model (STARR/Korthagen) a.d.h.v. peerfeedback
- Analyse en citaten uit eigen gesprek
verwerk verbeteringen m.b.v. model
Cursus 8
coördinator cursus 8: Caitlyn an Haack
Tentamen cursus 8: Overall toets. Vindt plaats in D9, D10, E1.
12 studenten worden in 4 uur getoetst door meerdere docenten
Twee onderdelen: Klinisch redeneren a.d.h.v. casuïstiek, interventie a.d.h.v. casuïstiek
Alles van jaar 1 - jaar 2. Goed voorbereiden! Wees hiervan bewust. Interventies zoals, elektrische
epilatie, acne, microdermabrasie, microneedling.
Er wordt gevraagd: alle theorie die je in jaar 1 en 2 hebt geleerd te leren zodat je goed voorbereid
bent. Je weet dit niet van tevoren.
Begin op tijd met oefenen!! Zelfstandig tussen de lessen door en onbegeleid met peermentoren.
3
,Dermatoscopie 1
Opdracht 1:
1. Wat zijn de verschillen tussen een gewone naevus en een dysplastische/ atypische naevus?
Een gewone naevus is klein, gelijkmatig van kleur, en heeft regelmatige randen. Een
dysplastische/atypische naevus is groter, heeft onregelmatige kleuren en randen, en vertoont
microscopisch gezien meer afwijkingen in de cellen, wat kan wijzen op een hoger risico op
melanoom.
2. Hoeveel verschillende type naevi zijn er?
Melanocytaire naevi, organoïde naevi, vasculaire naevi, naevi uitgaande van de zweetklieren,
naevi uitgaande van de haarfollikels en overige naevi. 6 soorten dus.
3. Wat zijn de verschillen tussen epheliden en lentigo solaris?
Een lentigo solaris is een gepigmenteerde macula, vaak met een scherpe begrenzing. Ze
ontstaan door een toename van de aantal melanocyten en een toenamen van het aantal en
de grootte van de melanosomen. Het verschil met epheliden is dat bij sproeten het aantal
melanocyten normaal is, maar dat de hoeveelheid melanine in de melanocyt is toegenomen
door de zon.
4. Welke belangrijke melanomen worden onderscheiden?
Superficieel spreidend melanoom, nodulair melanoom, lentigo maligna melanoom, acra
lentigineus melanoom, amelanotisch melanoom.
5. Rangschik PCC, BCC, AK, dysplastische naevus en melanoom naar de mate van kwaadaardig
gedrag
Actinische keratose (AK)
Dysplastische naevus
Basocellulair carcinoom (BCC)
Plaveiselcelcarcinoom (PCC)
Melanoom
Opdracht 2:
1. Wat is het verschil tussen deze twee ABCD regels?
ABCD voor dermatoscopie gaat uit van een ABCD score systeem voor dermatoscopie en die
van naevi beoordeeld het uiterlijk van een naevi.
2. A: assymetry
B: border
C: color
D: diameter
E: evolution
Opdracht 3:
1. Wat zijn de specifieke kenmerken van een BCC?
Plaats: H-zone, romphuid, armen, rug/schouder
Tumor: roze/rood kobbeltje, gepigmenteerd knobbeltje
Aspect: glazig, glanzend
Teleangiëctasiën: bloedvaatjes zichtbaar, donker korstje
4
, Ulcererend: bloed snel, niet genezend wondje of zweertje
Groei: langzaam
2. Welke risicofactoren kunnen een PCC tot gevolg hebben?
Leeftijd 60+, buitenberoep, roken, toenemende leeftijd, mannelijk geslacht, UV straling,
zonnebank, arseen, huidtype I-II, sproeten, actinische keratose, non-melanome huidkanker,
actinische schade, lichttherapie, radiotherapie, aids, leukemie, orgaantransplantaties, etc.
Opdracht 4:
Zie powerpoint
Hoorcolleges
Journal Club 1 – Onderzoeksmethoden
Voorbereidingsvragen:
5
, 1. Wat is kwalitatief onderzoek?
Onderzoek gebaseerd op niet-numerieke data. Denk aan meningen en ervaringen.
2. Benoem de kenmerken van kwantitatief onderzoek
Numeriek data, enquêtes met meerkeuzevragen, hoeveelheden, tijdsduur. Meten, tellen.
3. Wat is beschrijvend onderzoek en wat voor soort uitkomstmaten horen daarbij?
4. Wat is verklarend onderzoek en wat voor soort uitkomstmaten horen daarbij?
5. Gaat het bij verklarend onderzoek om het aantonen van een causaal verband?
6. Wat is een toetsend onderzoek en welke uitkomstmaten horen daarbij?
7. Wat is volgens jou een hypothese? Wordt een hypothese alleen gesteld bij een RCT?
8. Wat betekent een design? Wat is het verschil met onderzoeksontwerp?
9. Wat is het verschil tussen transversaal en longitudinaal onderzoek?
10. Wat zijn de voornaamste verschillen tussen een patiënt- controle onderzoek en een
cohort onderzoek?
11. Waarom is een experiment geen handig design als je geïnteresseerd bent in de incidentie
van kanker aan de huid in 2012? Wat voor design is wel handig voor deze vraag?
12. Wat betekent blindering?
13. Wat betekent randomisatie en waarom gebeurt dat in een RCT?
14. Waarom is een controle groep noodzakelijk bij een onderzoek naar het effect van een
interventie?
15. Wat is het verschil tussen een systematic review en een meta- analyse?
16. Welke level of evidence heeft een delphi- onderzoek.
17. Wat is een case study en waarom heeft dit design weinig bewijskracht?
18. Wat is psychometrisch of klinimetrisch onderzoek?
Leerdoelen:
• A Kan de relatie tussen de vraagstelling voor een onderzoek en de onderzoeksmethode
benoemen
• B Kan onderscheid maken tussen veel voorkomende onderzoeksmethoden.
o kwantitatief en kwalitatief onderzoek
o beschrijvend en experimenteel onderzoek
o cross-sectioneel en longitudinaal
• C Kan aangeven hoe onderzoeksmethoden en dataverzamelingsmethoden zich tot elkaar
verhouden
• D Kan enkele veel voorkomende methoden van dataverzameling noemen
• E Kan correlatieonderzoek plaatsen in het overzicht van onderzoeksmethoden
• F Kent het verschil tussen een RCT en een CCT
• G Kent de methodologische aspecten van een RCT zoals:
o Blindering
o Randomisatie
o Controle-groep
o Follow-up
o Bias en confounding
• H Kan de relatie tussen de vraagstelling voor een onderzoek en de onderzoeksmethode
benoemen
• I Kan onderscheid in de verschillende designs zoals patient controle onderzoek, cohort, meta-
analyse, systematic review, en case study etc.
• J Kan de onderzoeksmethoden een plaats geven in de hiërarchie van bewijskracht (EBP).
Wat is wetenschappelijk onderzoek?
Epidemiologie
6
, - Richt zich op het bestuderen van patronen, oorzaken en effecten van gezondheids- en
ziekteomstandigheden in gedefinieerde populaties
- Wordt gebruikt om oorzaken van ziekte te identificeren, effectiviteit van interventies te
evalueren en om gezondheidsbeleid en preventie te ontwikkelen
- Populatieniveau
Klinische epidemiologie
- Specialisme binnen de epidemiologie dat groepen patiënten onderzoekt voor verbetering
diagnoses en prognoses of voor evaluatie van interventies
- Richt zich op de ziekte, individuele patiënt
Evidence based practice (EBP)
- EBP is zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het
beste bewijsmateriaal die op dit moment beschikbaar is
- Beslissingen nemen samen met individuele patiënten om zo de
kwaliteit van de zorgverlening te verbeteren
- Doel: klinische onzekerheid verminderen
5 steps of EBP
Ask: de klinische onzekerheid die je hebt, ga je
hier de vraag formuleren
Acquire: zoeken naar artikelen die je vraag
kunnen beantwoorden
Appraise: artikelen controleren
Apply: in de praktijk toepassen
Audit/assess: evalueren
Onderzoeksmethoden en begrippen
Kwantitatief vs. Kwalitatief
Prospectief vs. Retrospectief
Cross- sectioneel vs. Longitudinaal
Experimenteel vs. Observationeel
Kwantitatief vs. Kwalitatief
Kwantitatief onderzoek
- Resultaten uitgedrukt in cijfers
- Richt zich op verzamelen en analyseren numeriek gegevens
- Gebruik van meetinstrumenten en resultaten worden vaak gepresenteerd in statistieken
- Beschrijvend (evaluatie) of causaal (oorzaak-gevolg) onderzoek
- Meest voorkomend in onze studie!
“Is er een verband tussen de frequentie van het aanbrengen van een hydraterende crème en de ernst
van eczeem bij patiënten?”
7
, Kwalitatief onderzoek
- Resultaten uitgedrukt in woorden
- Richt zich op verkennen en begrijpen van diepere betekenissen, ervaringen en motivaties van
individuen
- Maakt gebruik van interviews, focusgroepen en observaties
- Analyseren wordt vaak gedaan door de verkregen gegevens te thematiseren (thema’s aan
dingen geven), beschrijven of te vertellen
“Hoe ervaren patiënten met eczeem hun dagelijkse leven en welke factoren beïnvloeden hun
welzijn?”
Prospectief vs. Retrospectief
Prospectief onderzoek
- Dataverzameling wordt gedaan na het opzetten van het onderzoek (in de toekomst)
- Kijkt vooruit in de tijd > volgt een groep deelnemers gedurende een bepaalde periode om
uitkomsten te observeren
Retrospectief onderzoek
- Cq. Historisch onderzoek
- Dataverzameling is gedaan in het verleden
- Je kijkt terug in de tijd
- Het analyseert bestaande gegevens of records om associaties of mogelijke oorzaken en
effecten te identificeren
- Wordt alleen gedaan in zeldzame gevallen, bijvoorbeeld een zeldzame ziekte
Cross- sectioneel vs. Longitudinaal
Cross-sectioneel onderzoek
- Gegevens worden op één specifiek moment verzameld
- Momentopname > één meting
- Zit geen prospectief of retrospectief karakter aan, omdat er maar één meting is
- Eén meting, deze gegevens gebruik je voor je hele onderzoek
- Observationele studies
“Stel dat onderzoekers willen weten hoeveel mensen in een bepaalde stad eczeem hebben. Ze
voeren een enquête uit onder 10.000 inwoners van die stad om te bepalen wie op dat moment
eczeem heeft. De resultaten geven een overzicht van de prevalentie van eczeem in die stad op dat
specifieke moment.”
Longitudinaal onderzoek
- Gegevens worden over een langere periode verzameld
- Er vinden meerdere metingen plaats
- Heeft wel een prospectief of retrospectief karakter
- Veranderingen over tijd volgen een oorzaak-gevolg relaties onderzoeken
- Meeste onderzoeken zijn longitudinaal
- Woord om aan te geven hoeveel metingen ze hebben gedaan in een onderzoek
“Onderzoekers willen de progressie van vitiligo over de tijd volgen. Ze selecteren een groep van 500
personen die net gediagnosticeerd zijn en volgen deze personen gedurende 10 jaar, waarbij ze
regelmatig de ernst en uitbreiding van hun vitiligo meten. Dit stelt de onderzoekers in staat om te
zien hoe de aandoening zich ontwikkelt en welke factoren de progressie kunnen
beïnvloeden.”
Experimenteel vs. Observationeel
Experimenteel onderzoek
8
Inhoudsopgave
Introductiecollege.................................................................................................................................... 2
Dermatoscopie 1 ............................................................................................................................. 4
Hoorcolleges ............................................................................................................................................ 5
Journal Club 1 – Onderzoeksmethoden .............................................................................................. 5
Journal Club 2 – RCT .......................................................................................................................... 18
Weblecture 1 – Naevi overzicht ........................................................................................................ 27
Weblecture 2 – Electrocoagulatie ..................................................................................................... 34
Weblecture 3 – Cryotherapie ............................................................................................................ 38
Hoorcollege Farmacologie ................................................................................................................. 45
Hoorcollege Huidkanker 1 – Epidemiologie ...................................................................................... 49
Hoorcollege Huidkanker 3 – Risicofactoren....................................................................................... 55
Hoorcollege Journal Club 3 – Observationeel onderzoek ................................................................. 64
Weblecture Benigne Laesies.............................................................................................................. 69
Gastcollege Wetgeving ...................................................................................................................... 75
HC Journal Club 4 – Systematic review .............................................................................................. 77
HC Huidkanker 4 – Prescreening door de huidtherapeut.................................................................. 84
Weblecture Maligne huidtumoren .................................................................................................... 90
Hoorcollege Voeding ......................................................................................................................... 96
Hoorcollege Huidkanker 4 – Zonpreventie ...................................................................................... 100
Hoorcollege Huidkanker 5 – De Zon ................................................................................................ 108
Hoorcollege Journal Club 5 – Kwaliteit van meetinstrumenten ...................................................... 116
Hoorcollege Dermatoscopie ............................................................................................................ 126
Hoorcollege Histiocytaire aandoeningen ........................................................................................ 132
Weblecture Paraneoplastische huidverschijnselen ......................................................................... 135
Weblecture Auto-immuunziekten ................................................................................................... 141
Weblecture Premaligne Huidaandoeningen ................................................................................... 147
Hoorcollege Fotodermatosen .......................................................................................................... 150
PROVOKE Opdracht ......................................................................................................................... 154
1
,Introductiecollege
Cursuscoördinatoren: Nicole Ta, Laurie Dobbelaer
Toetsen: Testvision en adviesverslag
Testvision: A10 4 november 2024
Adviesverslag: A8 21 oktober 2024 09:00
Vanaf week A4 elke week kliniek met echte patiënten
Werken aan leerdoelen! Nodig in jaar 3.
IPO, 3 smart leerdoelen voor heel jaar 2. Ze mogen veranderd worden.
Lessen in 0.159 diverse invullingen o.a.:
- Leerteamleren
- Zelfstudie
Praktijklessen 0.024
Week A3: patiënten mee. Informed consent opdracht en daarna behandelen.
Journalclub: dient per les door een LT voorbereid te worden. Dit zijn interactieve lessen, kijk goed
naar de planning en lesvoorbereiding.
Adviesverslag
1. Uitwerken casuïstiek
2. Feedback Ouderejaars
3. Reflectie op het gesprek
Individueel 2 casussen uitwerken: 1 fictieve patiënt casus canvas, 1 echte patiënt uit LC;
voorlichtingsgesprek
Vragen bij casus gebruiken als leidraad: de vragen zijn alleen een hulpmiddel, uitwerking in
verhalende vorm (niet de vragen herhalen in de titels van de paragrafen)
Max 3000. Woorden voor de gehele uitwerking: er wordt geen marge gehanteerd
Casussen mogen niet te veel op elkaar lijken qua etiologie: Vb. geen fictieve casus met acne en een
patiënt met acne uit de LC.
Productplan
- Min 2 producten adviseren (bv crème + reiniger)
- Min 2. Unieke therapeutische ingrediënten voor elke casus (totaal minimaal 4 verschillende
ingrediënten)
- Elk ingrediënt onderbouwen met min. 3 wetenschappelijk bronnen (minimaal 6 bronnen). In totaal
heb je aan het einde 12 bronnen.
- Onderbouwing middels APA stijl
Onderdeel A: therapeutisch advies
- Juiste uitleg pathofysiologie met medische terminologie;
- Juiste medische terminologie
_ Geeft blijk van preparaten kennis / werking ingrediënten met de medische terminologie
Onderdeel B: patiëntenvoorlichting
- De informatie grijpt in op kennis, inzicht, vaardigheden, attitude en gedrag van de patiënt
2
,- De voorlichting stimuleert gedragsverandering en vaardigheden van de patiënt ten aanzien van
reinigen, behandelen en verzorgen middel een afgestemd productplan/behandelprotocol.
2. aftekenen/feedback ontvangen
1. Plan: voorbereiden voorlichtingsgesprek
2. Do: uitvoeren voorlichtingsgesprek
3. Check: controleren informatie goed is aangekomen
4. Act: verbeterpunten in handelen d.m.v. reflectieve en feedback oudejaars
Je mag ook zelf een patiënt meenemen naar de LC. Hiervoor moet je je inschrijven.
3. reflectie op het gesprek
inhoud 2 onderdelen
- Reflectie via model (STARR/Korthagen) a.d.h.v. peerfeedback
- Analyse en citaten uit eigen gesprek
verwerk verbeteringen m.b.v. model
Cursus 8
coördinator cursus 8: Caitlyn an Haack
Tentamen cursus 8: Overall toets. Vindt plaats in D9, D10, E1.
12 studenten worden in 4 uur getoetst door meerdere docenten
Twee onderdelen: Klinisch redeneren a.d.h.v. casuïstiek, interventie a.d.h.v. casuïstiek
Alles van jaar 1 - jaar 2. Goed voorbereiden! Wees hiervan bewust. Interventies zoals, elektrische
epilatie, acne, microdermabrasie, microneedling.
Er wordt gevraagd: alle theorie die je in jaar 1 en 2 hebt geleerd te leren zodat je goed voorbereid
bent. Je weet dit niet van tevoren.
Begin op tijd met oefenen!! Zelfstandig tussen de lessen door en onbegeleid met peermentoren.
3
,Dermatoscopie 1
Opdracht 1:
1. Wat zijn de verschillen tussen een gewone naevus en een dysplastische/ atypische naevus?
Een gewone naevus is klein, gelijkmatig van kleur, en heeft regelmatige randen. Een
dysplastische/atypische naevus is groter, heeft onregelmatige kleuren en randen, en vertoont
microscopisch gezien meer afwijkingen in de cellen, wat kan wijzen op een hoger risico op
melanoom.
2. Hoeveel verschillende type naevi zijn er?
Melanocytaire naevi, organoïde naevi, vasculaire naevi, naevi uitgaande van de zweetklieren,
naevi uitgaande van de haarfollikels en overige naevi. 6 soorten dus.
3. Wat zijn de verschillen tussen epheliden en lentigo solaris?
Een lentigo solaris is een gepigmenteerde macula, vaak met een scherpe begrenzing. Ze
ontstaan door een toename van de aantal melanocyten en een toenamen van het aantal en
de grootte van de melanosomen. Het verschil met epheliden is dat bij sproeten het aantal
melanocyten normaal is, maar dat de hoeveelheid melanine in de melanocyt is toegenomen
door de zon.
4. Welke belangrijke melanomen worden onderscheiden?
Superficieel spreidend melanoom, nodulair melanoom, lentigo maligna melanoom, acra
lentigineus melanoom, amelanotisch melanoom.
5. Rangschik PCC, BCC, AK, dysplastische naevus en melanoom naar de mate van kwaadaardig
gedrag
Actinische keratose (AK)
Dysplastische naevus
Basocellulair carcinoom (BCC)
Plaveiselcelcarcinoom (PCC)
Melanoom
Opdracht 2:
1. Wat is het verschil tussen deze twee ABCD regels?
ABCD voor dermatoscopie gaat uit van een ABCD score systeem voor dermatoscopie en die
van naevi beoordeeld het uiterlijk van een naevi.
2. A: assymetry
B: border
C: color
D: diameter
E: evolution
Opdracht 3:
1. Wat zijn de specifieke kenmerken van een BCC?
Plaats: H-zone, romphuid, armen, rug/schouder
Tumor: roze/rood kobbeltje, gepigmenteerd knobbeltje
Aspect: glazig, glanzend
Teleangiëctasiën: bloedvaatjes zichtbaar, donker korstje
4
, Ulcererend: bloed snel, niet genezend wondje of zweertje
Groei: langzaam
2. Welke risicofactoren kunnen een PCC tot gevolg hebben?
Leeftijd 60+, buitenberoep, roken, toenemende leeftijd, mannelijk geslacht, UV straling,
zonnebank, arseen, huidtype I-II, sproeten, actinische keratose, non-melanome huidkanker,
actinische schade, lichttherapie, radiotherapie, aids, leukemie, orgaantransplantaties, etc.
Opdracht 4:
Zie powerpoint
Hoorcolleges
Journal Club 1 – Onderzoeksmethoden
Voorbereidingsvragen:
5
, 1. Wat is kwalitatief onderzoek?
Onderzoek gebaseerd op niet-numerieke data. Denk aan meningen en ervaringen.
2. Benoem de kenmerken van kwantitatief onderzoek
Numeriek data, enquêtes met meerkeuzevragen, hoeveelheden, tijdsduur. Meten, tellen.
3. Wat is beschrijvend onderzoek en wat voor soort uitkomstmaten horen daarbij?
4. Wat is verklarend onderzoek en wat voor soort uitkomstmaten horen daarbij?
5. Gaat het bij verklarend onderzoek om het aantonen van een causaal verband?
6. Wat is een toetsend onderzoek en welke uitkomstmaten horen daarbij?
7. Wat is volgens jou een hypothese? Wordt een hypothese alleen gesteld bij een RCT?
8. Wat betekent een design? Wat is het verschil met onderzoeksontwerp?
9. Wat is het verschil tussen transversaal en longitudinaal onderzoek?
10. Wat zijn de voornaamste verschillen tussen een patiënt- controle onderzoek en een
cohort onderzoek?
11. Waarom is een experiment geen handig design als je geïnteresseerd bent in de incidentie
van kanker aan de huid in 2012? Wat voor design is wel handig voor deze vraag?
12. Wat betekent blindering?
13. Wat betekent randomisatie en waarom gebeurt dat in een RCT?
14. Waarom is een controle groep noodzakelijk bij een onderzoek naar het effect van een
interventie?
15. Wat is het verschil tussen een systematic review en een meta- analyse?
16. Welke level of evidence heeft een delphi- onderzoek.
17. Wat is een case study en waarom heeft dit design weinig bewijskracht?
18. Wat is psychometrisch of klinimetrisch onderzoek?
Leerdoelen:
• A Kan de relatie tussen de vraagstelling voor een onderzoek en de onderzoeksmethode
benoemen
• B Kan onderscheid maken tussen veel voorkomende onderzoeksmethoden.
o kwantitatief en kwalitatief onderzoek
o beschrijvend en experimenteel onderzoek
o cross-sectioneel en longitudinaal
• C Kan aangeven hoe onderzoeksmethoden en dataverzamelingsmethoden zich tot elkaar
verhouden
• D Kan enkele veel voorkomende methoden van dataverzameling noemen
• E Kan correlatieonderzoek plaatsen in het overzicht van onderzoeksmethoden
• F Kent het verschil tussen een RCT en een CCT
• G Kent de methodologische aspecten van een RCT zoals:
o Blindering
o Randomisatie
o Controle-groep
o Follow-up
o Bias en confounding
• H Kan de relatie tussen de vraagstelling voor een onderzoek en de onderzoeksmethode
benoemen
• I Kan onderscheid in de verschillende designs zoals patient controle onderzoek, cohort, meta-
analyse, systematic review, en case study etc.
• J Kan de onderzoeksmethoden een plaats geven in de hiërarchie van bewijskracht (EBP).
Wat is wetenschappelijk onderzoek?
Epidemiologie
6
, - Richt zich op het bestuderen van patronen, oorzaken en effecten van gezondheids- en
ziekteomstandigheden in gedefinieerde populaties
- Wordt gebruikt om oorzaken van ziekte te identificeren, effectiviteit van interventies te
evalueren en om gezondheidsbeleid en preventie te ontwikkelen
- Populatieniveau
Klinische epidemiologie
- Specialisme binnen de epidemiologie dat groepen patiënten onderzoekt voor verbetering
diagnoses en prognoses of voor evaluatie van interventies
- Richt zich op de ziekte, individuele patiënt
Evidence based practice (EBP)
- EBP is zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik van het
beste bewijsmateriaal die op dit moment beschikbaar is
- Beslissingen nemen samen met individuele patiënten om zo de
kwaliteit van de zorgverlening te verbeteren
- Doel: klinische onzekerheid verminderen
5 steps of EBP
Ask: de klinische onzekerheid die je hebt, ga je
hier de vraag formuleren
Acquire: zoeken naar artikelen die je vraag
kunnen beantwoorden
Appraise: artikelen controleren
Apply: in de praktijk toepassen
Audit/assess: evalueren
Onderzoeksmethoden en begrippen
Kwantitatief vs. Kwalitatief
Prospectief vs. Retrospectief
Cross- sectioneel vs. Longitudinaal
Experimenteel vs. Observationeel
Kwantitatief vs. Kwalitatief
Kwantitatief onderzoek
- Resultaten uitgedrukt in cijfers
- Richt zich op verzamelen en analyseren numeriek gegevens
- Gebruik van meetinstrumenten en resultaten worden vaak gepresenteerd in statistieken
- Beschrijvend (evaluatie) of causaal (oorzaak-gevolg) onderzoek
- Meest voorkomend in onze studie!
“Is er een verband tussen de frequentie van het aanbrengen van een hydraterende crème en de ernst
van eczeem bij patiënten?”
7
, Kwalitatief onderzoek
- Resultaten uitgedrukt in woorden
- Richt zich op verkennen en begrijpen van diepere betekenissen, ervaringen en motivaties van
individuen
- Maakt gebruik van interviews, focusgroepen en observaties
- Analyseren wordt vaak gedaan door de verkregen gegevens te thematiseren (thema’s aan
dingen geven), beschrijven of te vertellen
“Hoe ervaren patiënten met eczeem hun dagelijkse leven en welke factoren beïnvloeden hun
welzijn?”
Prospectief vs. Retrospectief
Prospectief onderzoek
- Dataverzameling wordt gedaan na het opzetten van het onderzoek (in de toekomst)
- Kijkt vooruit in de tijd > volgt een groep deelnemers gedurende een bepaalde periode om
uitkomsten te observeren
Retrospectief onderzoek
- Cq. Historisch onderzoek
- Dataverzameling is gedaan in het verleden
- Je kijkt terug in de tijd
- Het analyseert bestaande gegevens of records om associaties of mogelijke oorzaken en
effecten te identificeren
- Wordt alleen gedaan in zeldzame gevallen, bijvoorbeeld een zeldzame ziekte
Cross- sectioneel vs. Longitudinaal
Cross-sectioneel onderzoek
- Gegevens worden op één specifiek moment verzameld
- Momentopname > één meting
- Zit geen prospectief of retrospectief karakter aan, omdat er maar één meting is
- Eén meting, deze gegevens gebruik je voor je hele onderzoek
- Observationele studies
“Stel dat onderzoekers willen weten hoeveel mensen in een bepaalde stad eczeem hebben. Ze
voeren een enquête uit onder 10.000 inwoners van die stad om te bepalen wie op dat moment
eczeem heeft. De resultaten geven een overzicht van de prevalentie van eczeem in die stad op dat
specifieke moment.”
Longitudinaal onderzoek
- Gegevens worden over een langere periode verzameld
- Er vinden meerdere metingen plaats
- Heeft wel een prospectief of retrospectief karakter
- Veranderingen over tijd volgen een oorzaak-gevolg relaties onderzoeken
- Meeste onderzoeken zijn longitudinaal
- Woord om aan te geven hoeveel metingen ze hebben gedaan in een onderzoek
“Onderzoekers willen de progressie van vitiligo over de tijd volgen. Ze selecteren een groep van 500
personen die net gediagnosticeerd zijn en volgen deze personen gedurende 10 jaar, waarbij ze
regelmatig de ernst en uitbreiding van hun vitiligo meten. Dit stelt de onderzoekers in staat om te
zien hoe de aandoening zich ontwikkelt en welke factoren de progressie kunnen
beïnvloeden.”
Experimenteel vs. Observationeel
Experimenteel onderzoek
8
