OP 2 Samenvatting
Inhoud
1. Independent samples t-toets ............................................................................ 1
2. Paired samples t-toets ...................................................................................... 4
3.Effect size: Cohens d............................................................................................. 6
4. Non-parametrische t-toetsen ............................................................................ 7
5. One-way ANOVA ........................................................................................... 11
6. Multiple vergelijkingen................................................................................... 14
7. Kruskal-Wallis toets ....................................................................................... 15
8. Designs .......................................................................................................... 16
9. De F-verdeling; Hoofdeffecten, simple effecten en interactie effecten .............. 18
10. RECAP enkelvoudige regressie .................................................................... 25
11. Meervoudige regressie ................................................................................ 32
12. ANCOVA (Analysis of Covariance) .............................................................. 35
0
,1. Independent samples t-toets
Wat zijn de regels van een experimenteel onderzoek?
1. Manipuleer tenminste een variabele met condities of levels
2. Zorg voor vergelijkbare groepen
3. Houd de andere variabelen gelijk
Wanneer is dit niet mogelijk?
- Subject variabelen: Sommige variabelen horen bij participanten en zijn onmogelijk of
onethisch om te manipuleren
Bijv.: oogkleur of medische conditie.
- Ook zijn er variabelen waarin mensen nou eenmaal van elkaar verschillen. Het zou
oneerlijk zijn om deze dan aselect toe te wijzen.
Bijv.: leesvaardigheid; meisjes en kinderen die lezen leuk vinden scoren hoger. Het zou
oneerlijk zijn om kinderen die al hoog scoren een interventie te laten ontvangen en te
vergelijken met kinderen die laag scoren en de interventie niet ontvangen.
Hoe kan je dit oplossen?
I. Matched subject designs
Hierbij verdeel je participanten in groepjes op basis van relevante
subject variabelen. Vervolgens verdeel je de individuele participanten
in de groep aselect over de condities.
Bijv. je verdeelt een klas in kinderen die hoog scoren op lezen en
kinderen die laag scoren. Binnen die groepen wijs je de kinderen
aselect toe aan een conditie.
II. Oneway within subjects design
Hierbij je gebruik je 1 groep waarin alle participanten alle condities
doorlopen. Je vergelijkt de participanten dan met zichzelf door middel van voor- en
nametingen.
Bijv. alle kinderen krijgen een voormeting, dan een leesinterventie en dan een nameting.
1
,De oplossing hiervoor is counterbalancing: je husselt de taken. Bijv.: je laat de helft van
de groep s ’ochtends lezen en doet daarna een meting en de andere helft gaat spelen en
krijgt een meting. Dan laat je de eerste groep s ’middags spelen en andersom.
Wat is de independent samples t-test?
Eerder hebben we het gemiddelde van een steekproef vergeleken met het gemiddelde van de
populatie d.m.v. een t-toets. Nu gaan we twee groepsgemiddelden met elkaar vergelijken om
te kijken of ze uit dezelfde populatie komen. De Independent samples t-test heeft
verschillende namen: T-toets voor onafhankelijke groepen, independent t-test, between
subjects t-test, two- sample t-toets en two sample t significance test.
Wat zijn de voorwaarden voor de independent samples t-test?
1. Eén afhankelijke variabele die continu en van interval- of ratioschaal is:
De afhankelijke variabele is het kenmerk dat we willen meten om een verschil te zien tussen
de twee onafhankelijke groepen, zoals IQ of bloeddruk. Omdat een t-test gemiddelden
vergelijkt, moet deze variabele een continu meetniveau hebben (interval of ratio). Dit zorgt
ervoor dat de metingen numeriek zijn met gelijke intervallen.
2. Eén onafhankelijke variabele die categorisch is met twee categorieën:
De onafhankelijke variabele (ook wel de groepsvariabele) verdeelt de deelnemers in twee
aparte groepen die we willen vergelijken, bijvoorbeeld man/vrouw,
Deze opzet vereist dat de twee groepen onafhankelijk van elkaar zijn, wat betekent dat er
geen enkele overlap is tussen de deelnemers van de groepen en dat de waarnemingen in de
ene groep losstaan van de waarnemingen in de andere groep. Door deze onafhankelijke opzet
kunnen we met de t-test nagaan of een gevonden verschil in gemiddelden statistisch
significant is en niet te wijten is aan toevallige variatie binnen de steekproef.
Deze voorwaarden zorgen ervoor dat een independent samples t-test valide en betrouwbaar
het verschil in gemiddelden kan toetsen tussen twee aparte groepen, waarbij elke deelnemer
slechts in één groep valt en onafhankelijke observaties worden vergeleken.
2
, 1. Onderzoeksvraag Is er een verschil in de gemiddelde leesvaardigheidsscore van
en schets: kinderen uit groep 4 die gebruik maken van de leesmethode”
LeesLink” en de leesmethode “Karakter”?
2. Hypothesen (een H0: “de gemiddelde leesvaardigheidsscore van kinderen uit groep 4
of tweezijdig) die de lesmethode LeesLink gebruiken is gelijk aan de gemiddelde
leesvaardigheidsscore van kinderen uit groep 4 die de lesmethode
Karakter gebruiken"
Ha: “de gemiddelde leesvaardigheidsscore van kinderen uit groep 4
die de lesmethode LeesLink gebruiken is niet gelijk aan de
gemiddelde leesvaardigheidsscore van kinderen uit groep 4 die de
lesmethode Karakter gebruiken"
3. Toetskeuze Er is een onafhankelijke, categorische variabele met 2 condities
(assumpties) + (de lesmethode)
significantieniveau En er is een afhankelijke, continue ordinale/ratio variabele
α (ordinaal: leesscore)
4. Berekening Df= kleinste
toetsstatistiek + df groep-1
In het voorbeeld
is t = 2.22
En df = 23-1 =
22
5. Aflezen p-waarde In het voorbeeld is de p tussen 0.02 en 0.01. Omdat het tweezijdig is,
(tabel) doen we p x 2 dus 0.02 x 2 = 0.04 en 0.01 x 2 = 0.02
6. Beslissing P is kleiner dan α (0.05) dus we verwerpen de nulhypothese
(vergelijk p met α)
7. Inhoudelijke Kinderen uit groep 4 die de nieuwe leesmethode “karakter”
conclusie gebruiken,” hebben gemiddeld een hogere leesvaardigheidsscore
dan kinderen uit groep 4 die de leesmethode “Leeslink” gebruiken.
3
Inhoud
1. Independent samples t-toets ............................................................................ 1
2. Paired samples t-toets ...................................................................................... 4
3.Effect size: Cohens d............................................................................................. 6
4. Non-parametrische t-toetsen ............................................................................ 7
5. One-way ANOVA ........................................................................................... 11
6. Multiple vergelijkingen................................................................................... 14
7. Kruskal-Wallis toets ....................................................................................... 15
8. Designs .......................................................................................................... 16
9. De F-verdeling; Hoofdeffecten, simple effecten en interactie effecten .............. 18
10. RECAP enkelvoudige regressie .................................................................... 25
11. Meervoudige regressie ................................................................................ 32
12. ANCOVA (Analysis of Covariance) .............................................................. 35
0
,1. Independent samples t-toets
Wat zijn de regels van een experimenteel onderzoek?
1. Manipuleer tenminste een variabele met condities of levels
2. Zorg voor vergelijkbare groepen
3. Houd de andere variabelen gelijk
Wanneer is dit niet mogelijk?
- Subject variabelen: Sommige variabelen horen bij participanten en zijn onmogelijk of
onethisch om te manipuleren
Bijv.: oogkleur of medische conditie.
- Ook zijn er variabelen waarin mensen nou eenmaal van elkaar verschillen. Het zou
oneerlijk zijn om deze dan aselect toe te wijzen.
Bijv.: leesvaardigheid; meisjes en kinderen die lezen leuk vinden scoren hoger. Het zou
oneerlijk zijn om kinderen die al hoog scoren een interventie te laten ontvangen en te
vergelijken met kinderen die laag scoren en de interventie niet ontvangen.
Hoe kan je dit oplossen?
I. Matched subject designs
Hierbij verdeel je participanten in groepjes op basis van relevante
subject variabelen. Vervolgens verdeel je de individuele participanten
in de groep aselect over de condities.
Bijv. je verdeelt een klas in kinderen die hoog scoren op lezen en
kinderen die laag scoren. Binnen die groepen wijs je de kinderen
aselect toe aan een conditie.
II. Oneway within subjects design
Hierbij je gebruik je 1 groep waarin alle participanten alle condities
doorlopen. Je vergelijkt de participanten dan met zichzelf door middel van voor- en
nametingen.
Bijv. alle kinderen krijgen een voormeting, dan een leesinterventie en dan een nameting.
1
,De oplossing hiervoor is counterbalancing: je husselt de taken. Bijv.: je laat de helft van
de groep s ’ochtends lezen en doet daarna een meting en de andere helft gaat spelen en
krijgt een meting. Dan laat je de eerste groep s ’middags spelen en andersom.
Wat is de independent samples t-test?
Eerder hebben we het gemiddelde van een steekproef vergeleken met het gemiddelde van de
populatie d.m.v. een t-toets. Nu gaan we twee groepsgemiddelden met elkaar vergelijken om
te kijken of ze uit dezelfde populatie komen. De Independent samples t-test heeft
verschillende namen: T-toets voor onafhankelijke groepen, independent t-test, between
subjects t-test, two- sample t-toets en two sample t significance test.
Wat zijn de voorwaarden voor de independent samples t-test?
1. Eén afhankelijke variabele die continu en van interval- of ratioschaal is:
De afhankelijke variabele is het kenmerk dat we willen meten om een verschil te zien tussen
de twee onafhankelijke groepen, zoals IQ of bloeddruk. Omdat een t-test gemiddelden
vergelijkt, moet deze variabele een continu meetniveau hebben (interval of ratio). Dit zorgt
ervoor dat de metingen numeriek zijn met gelijke intervallen.
2. Eén onafhankelijke variabele die categorisch is met twee categorieën:
De onafhankelijke variabele (ook wel de groepsvariabele) verdeelt de deelnemers in twee
aparte groepen die we willen vergelijken, bijvoorbeeld man/vrouw,
Deze opzet vereist dat de twee groepen onafhankelijk van elkaar zijn, wat betekent dat er
geen enkele overlap is tussen de deelnemers van de groepen en dat de waarnemingen in de
ene groep losstaan van de waarnemingen in de andere groep. Door deze onafhankelijke opzet
kunnen we met de t-test nagaan of een gevonden verschil in gemiddelden statistisch
significant is en niet te wijten is aan toevallige variatie binnen de steekproef.
Deze voorwaarden zorgen ervoor dat een independent samples t-test valide en betrouwbaar
het verschil in gemiddelden kan toetsen tussen twee aparte groepen, waarbij elke deelnemer
slechts in één groep valt en onafhankelijke observaties worden vergeleken.
2
, 1. Onderzoeksvraag Is er een verschil in de gemiddelde leesvaardigheidsscore van
en schets: kinderen uit groep 4 die gebruik maken van de leesmethode”
LeesLink” en de leesmethode “Karakter”?
2. Hypothesen (een H0: “de gemiddelde leesvaardigheidsscore van kinderen uit groep 4
of tweezijdig) die de lesmethode LeesLink gebruiken is gelijk aan de gemiddelde
leesvaardigheidsscore van kinderen uit groep 4 die de lesmethode
Karakter gebruiken"
Ha: “de gemiddelde leesvaardigheidsscore van kinderen uit groep 4
die de lesmethode LeesLink gebruiken is niet gelijk aan de
gemiddelde leesvaardigheidsscore van kinderen uit groep 4 die de
lesmethode Karakter gebruiken"
3. Toetskeuze Er is een onafhankelijke, categorische variabele met 2 condities
(assumpties) + (de lesmethode)
significantieniveau En er is een afhankelijke, continue ordinale/ratio variabele
α (ordinaal: leesscore)
4. Berekening Df= kleinste
toetsstatistiek + df groep-1
In het voorbeeld
is t = 2.22
En df = 23-1 =
22
5. Aflezen p-waarde In het voorbeeld is de p tussen 0.02 en 0.01. Omdat het tweezijdig is,
(tabel) doen we p x 2 dus 0.02 x 2 = 0.04 en 0.01 x 2 = 0.02
6. Beslissing P is kleiner dan α (0.05) dus we verwerpen de nulhypothese
(vergelijk p met α)
7. Inhoudelijke Kinderen uit groep 4 die de nieuwe leesmethode “karakter”
conclusie gebruiken,” hebben gemiddeld een hogere leesvaardigheidsscore
dan kinderen uit groep 4 die de leesmethode “Leeslink” gebruiken.
3
