Eerste helft 20ste eeuw: 1900-1950
8.1 Expressie
Jonge Europese kunstenaars verkennen nieuwe wegen aandacht gaat naar de expressie
van het innerlijk in plaats van de zichtbare werkelijkheid
Een mens laat zich niet alleen leiden door zijn verstand, maar wordt onbewust aangestuurd
door zijn driften, zoals seksualiteit en agressie
- Sigmund Freud
- 1900
Opvoeding en cultuur leren ons om driften te beteugelen
- Inspiratiebron kunstenaars
- Regels in de kunsten
o Perspectief
o Kleurenleer
o Ballettechniek
o Toonladders
- De regels staan de expressie in de weg
Kunstenaars kiezen eigen stijl wat men niet gewend is kloof tussen moderne avant-
gardekunstenaars en het publiek
Erwartung (1909)
- Expressief kunstwerk
- Opera over nachtmerrie
- Verhaal is onlogisch
- Verwarrende muziek
- Compositie geen gangbare opbouw
- Melodie moeilijk te herkennen
- Tempowisselingen
Tonen kiezen op basis van expressieve kracht en niet op basis van hun plaats in de harmonie
Impressionisme (19de eeuw) richt zich op de registratie van wat je ziet of hoort
Expressionisme (20ste eeuw) richt zich op het naar buiten brengen van innerlijke gevoelens
en emoties
- Nadruk op het individu
- Stroming voor eigenzinnige individuen
Expressionisme in houtsnede
- Ritmische lijnen
- Snel
- Hoekige vormen
1
, Expressionisme heeft ook te maken met het onderbewuste
Expressionisme in dans
- Hoekig in plaats van sierlijk
- Abstracte choreografie
- Dansers reageren op muziek, maar beelden nauwelijks een verhaal uit
- Primitief gekleed
- Breekt regels van het academisch ballet
o Regels zijn:
Ronde vormen en sierlijke bewegingen
Gewichtloos/ zwevend dansen
o Wat ze doen:
Hoekige danspassen
Ingedraaide beenposities
Stampende voeten en lichamen die zich naar de aarde storten
(zwaartekracht)
- Abstractie muziek
o Onregelmatige ritmes
o Akkoorden op elkaar stapelen uitbarsting van geluid
Voorstanders en tegenstanders van het expressionisme gaan met elkaar op de vuist
Expressionisten hebben de voorkeur voor de duistere kant van het bestaan
Austrucktanz
- Invloedrijk in Europa
- Duister
- Verdriet en woede tot uiting brengen
- Dansbewegingen sluiten niet aan op de muziek
- Muziek is meestal slagwerk
Expressionisme in film
- Eerste horrorfilm
- Chaotisch indruk
- Flashbacks
- Geschilderde decors
- Muren, ramen, trappen, vloeren staan schots en scheef
- Licht-donker-contrasten
- Overdreven
Expressionistische kunstenaars raken geïnteresseerd in volkskunst uit verre landen ze
komen hier ook mee in aanraking omdat reizen makkelijker wordt
Nieuwe musea worden geopend met kunst uit andere kolonies
Volkskunst wordt primitieve kunst genoemd, omdat de westerse cultuur superieur wordt
gevonden
2