Samenvatting sociaal zekerheidsrecht 2020 - Bo Baars

Samenvatting Sociaal Bestuursrecht - Bo Baars

Week 1: Inleiding + Participatiewet

Boek: hoofdstuk 1, hoofdstuk 9 (9.1 t/m 9.3) en hoofdstuk 10 (10.4 en 10.5)

Aantekeningen hoorcollege I

De Participatiewet heeft een vangnetfunctie en een activeringsfunctie. De
activeringsfunctie is gericht op re-integratie in het arbeidsproces. De uitvoering ligt bij
de gemeente.

De kring van rechthebbende op bijstand (art. 11 Pw):

- Nederlander (lid 1)
- Rechtmatig in Nederland verblijvende vreemdelingen (verblijfsvergunning) (lid
2)
- Andere vreemdelingen die bij AMvB met een Nederlander gelijk worden
gesteld (lid 3)

Recht op bijstand?

- De belanghebbende moet in Nederland wonen (territoriale werkingssfeer).
Hierbij is een woonadres noodzakelijk. Bij ontbreken van een woonadres is
bijstand soms toch mogelijk (dakloze via de gemeente krijgt een tijdelijk
briefadres).
- De belanghebbende beschikt niet over de middelen om in de noodzakelijke
kosten van het bestaan te voorzien (geen/te laag inkomen en geen of
onvoldoende eigen vermogen), art. 19 jo. art. 34 Pw.
● Vermogen = saldo van bezittingen en schulden;
● Inkomsten= arbeid, uitkering, alimentatie, ontslagvergoeding,
belasting teruggave.

Maar.. Uitsluitingsgronden!

- Art. 13 lid 1 en art. 15 Pw → helemaal geen recht op bijstand
- Art. 13 lid 2 Pw → alleen uitsluiting op de algemene bijstand, maar
wel recht op bijzondere bijstand.

,Bijstandverlening geschiedt door het college van de gemeente waar je woont, art. 40
Pw. Je moet bijstand dus aanvragen in jouw gemeente. Als je dakloos bent moet je
bijstand aanvragen in een centrumgemeente, wel moet het college weten waar je
verblijft.

● Algemene bijstand → voor de noodzakelijke kosten van het bestaan,
zoals huisvesting,voeding, kleding. In art. 14 Pw staan voorbeelden
van niet-noodzakelijke kosten.
● Bijzondere bijstand → art. 35 Pw. Noodzakelijke kosten die
voortvloeien uit bijzondere individuele omstandigheden, ter
beoordeling van het college van B&W.

Recht op bijzondere bijstand?

❖ Doen de kosten zich voor? Het is niet bedoeld voor kosten die al betaald zijn.
❖ Zijn de kosten in het individuele geval noodzakelijk?
❖ Vloeien de kosten voort uit bijzondere omstandigheden?
❖ Kunnen de kosten worden voldaan uit de draagkracht?
❖ Is er sprake van een voorliggende voorziening (art. 15 Pw)?

Leefvormen (art. 4 Pw)

- Alleenstaande
- Alleenstaande ouder
- Gezin: gehuwden of gezamenlijke huishouding voeren, art. 3 lid 2 Pw
● Gezamenlijke huishouding: hoofdverblijf + zorgdragen voor elkaar
● Onweerlegbaar rechtsvermoeden (art. 3 lid 4 Pw) hoofdverblijf
voldoende.
- Kostendelers

Voor de algemene bijstandsuitkering hebben we landelijke bijstandsnormen.



Kostendelersnorm

Kunnen de kosten in levensonderhoud door meer meerderjarigen (21>) huisgenoten worden


1

,gedeeld? Ja? Dan is de kostendelersnorm van toepassing. Wie is dan geen kostendeler?
Art. 19a Pw.

Stel: Erik (26 jaar) woont op niet-commerciële basis samen met vier andere meerderjarige
personen in een huis. Hij vraagt een bijstandsuitkering aan. Bereken aan de hand van de
formule van art. 22a lid 1 Pw de hoogte van de bijstandsuitkering van Erik.

(40% +A x 30%) x B
A
A = totaal aan kostendelende medebewoners à 5
B = de bijstandsnorm voor gehuwden (afh. van leeftijd, art. 22a lid 1 sub a) à € 1.465,07

(40% + 5 x 30%) X € 1.465,07 = € 556,73
5
Arbeidsverplichtingen
Art. 9 Pw, en ontheffing in art. 9a Pw.

Re-integratie

- Op grond van art.10 lid 1 Pw moet de gemeente regels vaststellen met betrekking tot
de ondersteuning bij arbeidsinschakeling (re-integratieverordening). Dit kan per
gemeente verschillen.

Hoofdstuk 1 - inleiding in het socialezekerheidsrecht

Nederland kent een uitgebreid stelsel van sociale voorzieningen. Sociale zekerheid
biedt door de overheid inkomenszekerheid als mensen bijvoorbeeld door ziekte,
werkloosheid of ouderdom niet meer kunnen werken. Dit noemen we de
waarborgfunctie. We hebben ook de activeringsfunctie, er wordt verwacht dat
eenieder meedoet binnen de sociale zekerheid, denk dan bijvoorbeeld aan de re-
integratie bij ziekte.

Sociale zekerheid is het publieke stelsel dat het geheel van voorzieningen omvat die
tot doel hebben het waarborgen van de financiële zekerheid van burgers en hen te
activeren.

Socialezekerheidsrecht is het stelsel van rechten en plichten die gelden binnen de
sociale zekerheid. Een recht is bijvoorbeeld het krijgen van een
werkloosheidsuitkering en een plicht is de premiebetaling.

Het stelsel van sociale zekerheid




2

, We maken vaak onderscheid tussen de sociale verzekeringen en de sociale
voorzieningen. Voor een sociale verzekering wordt een premie afgedragen en voor
de sociale voorzieningen niet. De sociale voorzieningen worden betaald uit de
belastingopbrengsten. De hoogte van de premies wordt jaarlijks vastgelegd en is
afhankelijk van de leeftijd en het inkomen.

Binnen de sociale verzekeringen bestaat er ook een tweedeling:

- De werknemersverzekeringen → de verzekerde is een werknemer of
een daarmee gelijkgestelde. De werknemer is de natuurlijke
persoon die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet heeft bereikt
en in een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke dienstbetrekking
staat, art. 7:610 BW.
- De volksverzekeringen

Sociale verzekeringen Sociale voorzieningen
werknemersverzekeringen

Ziektewet (ZW) Participatiewet (Pw)
(werknemersverzekering)

Wet op de Wet inkomensvoorziening oudere
arbeidsongeschiktheidsverzekering werklozen (Wet IOW)
(WAO) (werknemersverzekering)

Wet werk en inkomen naar Toeslagenwet (TW)
arbeidsvermogen (wet WIA)
(werknemersverzekering)

Werkloosheidswet (WW) Wet inkomensvoorziening oudere en
(werknemersverzekering) gedeeltelijke arbeidsongeschikte
werkloze werknemers (wet IOAW)

volksverzekeringen

Algemene Kinderbijslagwet (AKW) Jeugdwet (Jw)
(volksverzekering)


3