Samenvatting Biologie hoofdstuk 11
Paragraaf 1, Eten
Soorten tanden / kiezen
Manier van eten Soorten tanden Actie Verklaring
Carnivoren Kauwen niet op hun voedsel Knipkiezen Doden en Dierlijke cellen
maar slikken het meteen door. verscheuren van zonder celwanden.
het voedsel.
Omnivoren Kauwen soms op hun en Knobbelkiezen Zowel pletten en Zowel taaie
slikken het daarna door. malen als bijten. celwanden als
makkelijk te eten
vlees.
Herbivoren Kauwen lang (en soms Plooikiezen Voedsel malen. Taaie celwanden.
meerdere keren) op hun
voedsel voordat ze hun
voedsel doorslikken.
Verteringsstelsel
Herbivoren hebben een veel langer verteringsstelsel (en zijn daardoor ook veel dikker) dan omni-
en carnivoren. Dit heeft er mee te maken dat herbivoren er veel meer moeite voor moeten doen
om hun voedsel verteerd te krijgen dan de omni- en carnivoren. Daarom zijn veel herbivoren ook
herkauwers. Zij kauwen het voedsel meerdere keren.
Koeien hebben daarom ook meerdere magen.
- pens
- boekmaag
- lebmaag
- netmaag
Hoeveelheid voedsel
Dieren en mensen hebben genoeg te eten als ze evenveel energie binnenkrijgen uit hun voedsel
als dat ze verbruiken. Om dit te meten wordt de energiebalans gebruikt.
- E = energie
- B = bewegen
- T = temperatuurvoorziening
- P = maken van nieuwe cellen
- U = uitscheidingsprocessen
Er zit in vlees veel meer energie dan in planten waardoor een herbivoor meer moet eten dan een
carnivoor.
Voedingsstoffen voor planten
Een plant komt aan voedingsstoffen door fotosynthese.
LICHT
koolstofdioxide + water -> glucose + zuurstof
glucose:
- zetmeel (reservestof)
- vetten (reservestof)
- eiwitten (bouwstoffen)
- Vitaminen (beschermende stoffen)
, Bescherming om zelf niet opgegeten te worden
Dieren willen zelf ook niet opgegeten worden. Hiervoor worden verschillende trucks gebruikt:
- Een lichaamsbouw waardoor prooidieren predatoren makkelijker opmerken.
- Camouflage, dit is als je lijkt op de je omgeving doordat je niet gezien wordt.
- Mimicry, lijken op een dier wat gevaarlijk is.
Planten voorkomen het om opgegeten te worden door bijvoorbeeld stekels, brandharen of
doornen.
Paragraaf 1, Eten
Soorten tanden / kiezen
Manier van eten Soorten tanden Actie Verklaring
Carnivoren Kauwen niet op hun voedsel Knipkiezen Doden en Dierlijke cellen
maar slikken het meteen door. verscheuren van zonder celwanden.
het voedsel.
Omnivoren Kauwen soms op hun en Knobbelkiezen Zowel pletten en Zowel taaie
slikken het daarna door. malen als bijten. celwanden als
makkelijk te eten
vlees.
Herbivoren Kauwen lang (en soms Plooikiezen Voedsel malen. Taaie celwanden.
meerdere keren) op hun
voedsel voordat ze hun
voedsel doorslikken.
Verteringsstelsel
Herbivoren hebben een veel langer verteringsstelsel (en zijn daardoor ook veel dikker) dan omni-
en carnivoren. Dit heeft er mee te maken dat herbivoren er veel meer moeite voor moeten doen
om hun voedsel verteerd te krijgen dan de omni- en carnivoren. Daarom zijn veel herbivoren ook
herkauwers. Zij kauwen het voedsel meerdere keren.
Koeien hebben daarom ook meerdere magen.
- pens
- boekmaag
- lebmaag
- netmaag
Hoeveelheid voedsel
Dieren en mensen hebben genoeg te eten als ze evenveel energie binnenkrijgen uit hun voedsel
als dat ze verbruiken. Om dit te meten wordt de energiebalans gebruikt.
- E = energie
- B = bewegen
- T = temperatuurvoorziening
- P = maken van nieuwe cellen
- U = uitscheidingsprocessen
Er zit in vlees veel meer energie dan in planten waardoor een herbivoor meer moet eten dan een
carnivoor.
Voedingsstoffen voor planten
Een plant komt aan voedingsstoffen door fotosynthese.
LICHT
koolstofdioxide + water -> glucose + zuurstof
glucose:
- zetmeel (reservestof)
- vetten (reservestof)
- eiwitten (bouwstoffen)
- Vitaminen (beschermende stoffen)
, Bescherming om zelf niet opgegeten te worden
Dieren willen zelf ook niet opgegeten worden. Hiervoor worden verschillende trucks gebruikt:
- Een lichaamsbouw waardoor prooidieren predatoren makkelijker opmerken.
- Camouflage, dit is als je lijkt op de je omgeving doordat je niet gezien wordt.
- Mimicry, lijken op een dier wat gevaarlijk is.
Planten voorkomen het om opgegeten te worden door bijvoorbeeld stekels, brandharen of
doornen.
