Ware kleuren
12-02-2020 werkgroep 3
Voorbespreking
Staafjes hebben een kleine rol in kleurperceptie, terwijl kegeltjes meer rollen hebben met
meerdere soorten mechanismen.
Zelfstudie
1. Wat is kleur?
2. Hoe werken kegeltjes samen met kleurperceptie?
3. Welke andere mechanismen dragen bij aan kleurperceptie?
4. Wat is kleurenblindheid en hoe werkt het?
5. Wat is kleurenconstantie?
Nabespreking
Wat is kleur?
Mensen zien een smal gebied van het elektromagnetisch spectrum, tussen de golflengten
van 400 en 700 nm. De zichtbare kleur van een deel van de visuele wereld, is gecorreleerd
met de golflengtes van het licht dat iemands oog bereikt.
Het meeste licht dat er is, is gereflecteerd licht. Lichtbronnen stralen een spectrum van
golflengtes uit de tegen de wereld om ons heen worden weerkaatst. Sommige lichtstralen
worden geabsorbeerd door de oppervlakten die ze raken.
Het resultaat van interactie van een fysieke prikkel, met een bepaald zenuwstelsel → kleur.
Hoe werken kegeltjes samen met kleurperceptie?
Er zijn drie verschillende stappen nodig voor kleurperceptie:
1. detectie → golflengtes moeten gedetecteerd worden
2. discriminatie → we moeten in staat zijn om het verschil te kunnen vertellen tussen
verschillende golflengtes
3. verschijning → we willen verschillende waarneembare kleuren toewijzen aan licht en
oppervlakten in de wereld
a. we willen de kleuren zien bij bepaalde objecten
i. rozen lijken rood
b. kleuren moeten niet veranderen als de condities veranderen
i. rozen lijken rood in de zon en in de schaduw
, STAP 1 – KLEURDETECTIE
Er zijn drie verschillende soorten kegeltjes (cones) fotoreceptoren. Deze verschillende in
fotopigment dat ze meedragen en daardoor verschillen ze in gevoeligheid voor licht van
verschillende golflengtes:
s-kegeltje (short-wavelength cone): piek rond 420 nm
o redelijk zeldzame kegeltjes
o blauw
m-kegeltje (medium-wavelength cone): piek rond 535 nm
o groen
l-kegeltje (long-wavelength cone): piek rond 565 nm
o ze pieken bij verschillende golflengten, dus voor
verschillende pieken van golflengten zijn ze het
meest gevoelig
o hun spectrale gevoeligheid (spectral sensitivity) overlapt nog wel met elkaar
o rood
Kegeltjes werken bij lichtintensiteit van overdag → fotopisch.
Staafjes werken bij dimme lichtintensiteit → scotopisch.
STAP 2 – KLEURDISCRIMINATIE
principe van univariatie (principle of univariance) → het feit dat een
oneindige set van verschillende golflente-intensiteit combinaties,
dezelfde reactie kunnen uitlokken van een enkel type fotoreceptor
o een fotoreceptortype kan geen kleurdiscriminaties maken
gebaseerd op golflengte
o kan geen onderscheid gemaakt worden tussen golflengten
o zie afbeelding hiernaast
twee verschillende golflengtes hebben dezelfde reactie
o cone-opponent cellen vergelijken verschillende input
trichromatische theorie van kleurvisie (trichromatic theory of color vision) → theorie
dat de kleur van elk licht, wordt gedefinieerd in ons visuele systeem door de relaties
van drie receptortypen, namelijk de kegeltjes
o ook wel trichromatie (trichromacy)
o s-, m-, l-kegeltjes
metameren (metamers) → verschillende
mixen van golflengten die identiek lijken
o elk paar van prikkels die
waargenomen worden als
identiek, ondanks de fysieke
verschillen van hen
o mixen van golflengten verandert
de fysieke golflengtes niet
o rood en groen maakt geel
geel alleen maakt ook geel
o zie afbeelding hiernaast
toevoegende kleurenmix (additive color mixture) → mix van lichten
o als licht A en licht B beide reflecteren van het oppervlak in het oog, dan
worden de effecten van die twee lichten samengevoegd in de perceptie
12-02-2020 werkgroep 3
Voorbespreking
Staafjes hebben een kleine rol in kleurperceptie, terwijl kegeltjes meer rollen hebben met
meerdere soorten mechanismen.
Zelfstudie
1. Wat is kleur?
2. Hoe werken kegeltjes samen met kleurperceptie?
3. Welke andere mechanismen dragen bij aan kleurperceptie?
4. Wat is kleurenblindheid en hoe werkt het?
5. Wat is kleurenconstantie?
Nabespreking
Wat is kleur?
Mensen zien een smal gebied van het elektromagnetisch spectrum, tussen de golflengten
van 400 en 700 nm. De zichtbare kleur van een deel van de visuele wereld, is gecorreleerd
met de golflengtes van het licht dat iemands oog bereikt.
Het meeste licht dat er is, is gereflecteerd licht. Lichtbronnen stralen een spectrum van
golflengtes uit de tegen de wereld om ons heen worden weerkaatst. Sommige lichtstralen
worden geabsorbeerd door de oppervlakten die ze raken.
Het resultaat van interactie van een fysieke prikkel, met een bepaald zenuwstelsel → kleur.
Hoe werken kegeltjes samen met kleurperceptie?
Er zijn drie verschillende stappen nodig voor kleurperceptie:
1. detectie → golflengtes moeten gedetecteerd worden
2. discriminatie → we moeten in staat zijn om het verschil te kunnen vertellen tussen
verschillende golflengtes
3. verschijning → we willen verschillende waarneembare kleuren toewijzen aan licht en
oppervlakten in de wereld
a. we willen de kleuren zien bij bepaalde objecten
i. rozen lijken rood
b. kleuren moeten niet veranderen als de condities veranderen
i. rozen lijken rood in de zon en in de schaduw
, STAP 1 – KLEURDETECTIE
Er zijn drie verschillende soorten kegeltjes (cones) fotoreceptoren. Deze verschillende in
fotopigment dat ze meedragen en daardoor verschillen ze in gevoeligheid voor licht van
verschillende golflengtes:
s-kegeltje (short-wavelength cone): piek rond 420 nm
o redelijk zeldzame kegeltjes
o blauw
m-kegeltje (medium-wavelength cone): piek rond 535 nm
o groen
l-kegeltje (long-wavelength cone): piek rond 565 nm
o ze pieken bij verschillende golflengten, dus voor
verschillende pieken van golflengten zijn ze het
meest gevoelig
o hun spectrale gevoeligheid (spectral sensitivity) overlapt nog wel met elkaar
o rood
Kegeltjes werken bij lichtintensiteit van overdag → fotopisch.
Staafjes werken bij dimme lichtintensiteit → scotopisch.
STAP 2 – KLEURDISCRIMINATIE
principe van univariatie (principle of univariance) → het feit dat een
oneindige set van verschillende golflente-intensiteit combinaties,
dezelfde reactie kunnen uitlokken van een enkel type fotoreceptor
o een fotoreceptortype kan geen kleurdiscriminaties maken
gebaseerd op golflengte
o kan geen onderscheid gemaakt worden tussen golflengten
o zie afbeelding hiernaast
twee verschillende golflengtes hebben dezelfde reactie
o cone-opponent cellen vergelijken verschillende input
trichromatische theorie van kleurvisie (trichromatic theory of color vision) → theorie
dat de kleur van elk licht, wordt gedefinieerd in ons visuele systeem door de relaties
van drie receptortypen, namelijk de kegeltjes
o ook wel trichromatie (trichromacy)
o s-, m-, l-kegeltjes
metameren (metamers) → verschillende
mixen van golflengten die identiek lijken
o elk paar van prikkels die
waargenomen worden als
identiek, ondanks de fysieke
verschillen van hen
o mixen van golflengten verandert
de fysieke golflengtes niet
o rood en groen maakt geel
geel alleen maakt ook geel
o zie afbeelding hiernaast
toevoegende kleurenmix (additive color mixture) → mix van lichten
o als licht A en licht B beide reflecteren van het oppervlak in het oog, dan
worden de effecten van die twee lichten samengevoegd in de perceptie
