VESTIGINGSFASE: ONRECHTMATIGE DAAD
Onrechtmatige daad (art. 6:162 BW)
1. Gedraging 2. Onrechtmatige 3. 4. Causaal 5. Schade
Art. 6:162 lid 1 daad Toerekenbaarheid verband Art. 6:162 lid 1 jo.
BW Art. 6:162 lid 1 jo. Lid 2 BW Art. 6:162 lid 1 jo. Lid 3 6:95 BW
Art. 6:162 lid 1 BW
BW
Schuld Tussen Materiële scha
Doen Inbreuk op een
Nalate onrechtmatige (vermogenssch
subjectief recht Wet
gedraging en ) art. 6:96 B
n Verkeersopvattin
Doen of nalaten in schade (conditio
gen
Schulduitsluitingsrond Immateriële
strijd met een sine qua non)
en?
wettelijke plicht schade (ande
Doen of nalaten in nadeel) art. 6:1
strijd met de BW
maatschappelijke
zorgvuldigheid Gevaltypen
- Gevaarzetting (HR Kelderluik)
1. kans van onoplettendheid
2. Kans op schade
3. Omvang van schade (hoe ernstig kunnen de gevolgen
Relativiteitsvereiste 4. Bezwaarlijkheid voorzorgsmaatregelen
art. 6:162 BW - Sport- en spel situaties (HR Tennisbal)
- Ongelukkige samenloop van omstandigheden (H
Rechtvaardigingsgrond Jansen/Jansen)
en? - Hinder
- Aantasting eer en goede naam (HR Geenstijl en P
Paay)
, Vestiging aansprakelijkheid art. Gevaltypen
Gevaarzetting
6:162
2. BW
Onrechtmatige daad - HR Kelderluik
Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht 1. De mate van waarschijnlijkheid van onoplettendheid
• Onrechtmatigheid is gegeven indien bij een schadeveroorzakende 2. De aard en omvang van de schade
gedraging een wettelijke plicht is geschonden 3. De ernst die de gevolgen daarvan kunnen hebben/waarschij
• Bewijslast: gedaagde 4. Aard gedraging: doen of nalaten
• MAAR: 5. De mate van bezwaarlijkheid van de te nemen voorzorgsma
• Relativiteitsvereiste: de schade beoogd niet te worden - Waarschuwing als voorzorgsmaatregel. 3 type gevallen:
beschermd met de geschonden norm (art. 6:162/163) 1. Gevaar is als zodanig onaanvaardbaar
• Rechtvaardigingsgrond (overmacht, noodweer etc.) • Waarschuwen kan alleen hooguit tot eigen schuld
• Veroudering van de wettelijke bepaling 2. Gevaar is toelaatbaar, maar dusdanig ernstig dat potentieel sl
moet vermijden
Subjectief recht • Waarschuwingscriterium uit HR Jetblast
• Niet iedere inbreuk leidt tot onrechtmatigheid (HR Zwiepende • Is een waarschuwing voldoende? Het is cruciaal of men re
tak) mag verwachten dat deze waarschuwing zal leiden tot ha
• Noot: bij vernieling of beschadiging van zaken, letsel of nalaten die het gevaar kunnen voorkomen
overlijden en hinder is een zorgvuldigheidstoets vereist 3. Gevaar aanvaardbaar, mits potentieel slachtoffer zich zelfbew
• Wel bij opzettelijk handelen, directe inbreuk of onzorgvuldig gevaar begeeft
handelen Twee perspectieven
• Relativiteitsvereiste: driedubbele functie (HR Duwbak Linda 1. Economisch: van maatschappelijke onzorgvuldigheid kan worden gespro
– strekking algemeen belang, dan geen individueel belang) kosten van preventie lager zijn dan de som van de waarschijnlijkheid va
1. De persoon: gedrag van iemand moet jegens de benadeelde omvang van de schade
onrechtmatig zijn (HR Tandartsen) 2. Deontisch: onrecht compenseren. Er moet altijd een normschending of r
2. De soort schade: het doel van een norm moet te zijn die de aansprakelijkheid vestigt.
daadwerkelijke bescherming van de soort schade zijn (HR
Iraanse vluchteling)
3. De wijze van ontstaan: de wijze waarop schade is ontstaan Sport- en spelsituaties
moet vallen onder de strekking van de norm - HR Tennisbal
Twee groepen - Zeer context gebonden
1. Absolute vermogensrechten: rusten op een goed - Drempel voor aansprakelijkheid ligt hoger
2. Persoonlijkheidsrechten • Het enkel overtreden van spelregels is niet reeds om die reden on
Twee gevallen
3. Exclusieve karakter: men verricht een handeling waartoe een ander Ongelukkige samenloop van omstandigheden
Maatschappelijke zorgvuldigheid
bij uitsluiting bevoegd is - HR Verhuizende zusjes
•4. HR Zutphense Juffrouw
Fysieke aantasting van het HRvoorwerp
Lindenbaum/cohen
van het recht - Geen criterium voor het beoordelen van aansprakelijkheid, maar slech
• OD hoeft niet per se onwetmatig te zijn, maar kan ook
conclusie op de vraag of de mate van waarschijnlijkheid dat een onge
onrechtmatig zijn
ontstaan zo hoog is, dat de dader zich naar maatstaven van zorgvuldi
• Bewijslast: eiser
gedrag had behoren te onthouden
• Contextueel oordeel
• Niet al het handelen in de samenleving is in strijd hiermee
• Zuiver nalaten
Geschonden norm moet gespecificeerd worden aan
- Enkel bij volgende voorwaarden:
omstandigheden van het geval
• Concrete kennis van een gevaarlijke situatie
• Kijken naar de feiten van de casus (+ gevaltypen)
• Dreiging van ernstig geestelijk of lichamelijk letsel
• De mogelijkheid en noodzaak om daadwerkelijk iets te doen
• Reële verhouding tussen moeite en kosten van het gevaar
Onrechtmatige daad (art. 6:162 BW)
1. Gedraging 2. Onrechtmatige 3. 4. Causaal 5. Schade
Art. 6:162 lid 1 daad Toerekenbaarheid verband Art. 6:162 lid 1 jo.
BW Art. 6:162 lid 1 jo. Lid 2 BW Art. 6:162 lid 1 jo. Lid 3 6:95 BW
Art. 6:162 lid 1 BW
BW
Schuld Tussen Materiële scha
Doen Inbreuk op een
Nalate onrechtmatige (vermogenssch
subjectief recht Wet
gedraging en ) art. 6:96 B
n Verkeersopvattin
Doen of nalaten in schade (conditio
gen
Schulduitsluitingsrond Immateriële
strijd met een sine qua non)
en?
wettelijke plicht schade (ande
Doen of nalaten in nadeel) art. 6:1
strijd met de BW
maatschappelijke
zorgvuldigheid Gevaltypen
- Gevaarzetting (HR Kelderluik)
1. kans van onoplettendheid
2. Kans op schade
3. Omvang van schade (hoe ernstig kunnen de gevolgen
Relativiteitsvereiste 4. Bezwaarlijkheid voorzorgsmaatregelen
art. 6:162 BW - Sport- en spel situaties (HR Tennisbal)
- Ongelukkige samenloop van omstandigheden (H
Rechtvaardigingsgrond Jansen/Jansen)
en? - Hinder
- Aantasting eer en goede naam (HR Geenstijl en P
Paay)
, Vestiging aansprakelijkheid art. Gevaltypen
Gevaarzetting
6:162
2. BW
Onrechtmatige daad - HR Kelderluik
Doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht 1. De mate van waarschijnlijkheid van onoplettendheid
• Onrechtmatigheid is gegeven indien bij een schadeveroorzakende 2. De aard en omvang van de schade
gedraging een wettelijke plicht is geschonden 3. De ernst die de gevolgen daarvan kunnen hebben/waarschij
• Bewijslast: gedaagde 4. Aard gedraging: doen of nalaten
• MAAR: 5. De mate van bezwaarlijkheid van de te nemen voorzorgsma
• Relativiteitsvereiste: de schade beoogd niet te worden - Waarschuwing als voorzorgsmaatregel. 3 type gevallen:
beschermd met de geschonden norm (art. 6:162/163) 1. Gevaar is als zodanig onaanvaardbaar
• Rechtvaardigingsgrond (overmacht, noodweer etc.) • Waarschuwen kan alleen hooguit tot eigen schuld
• Veroudering van de wettelijke bepaling 2. Gevaar is toelaatbaar, maar dusdanig ernstig dat potentieel sl
moet vermijden
Subjectief recht • Waarschuwingscriterium uit HR Jetblast
• Niet iedere inbreuk leidt tot onrechtmatigheid (HR Zwiepende • Is een waarschuwing voldoende? Het is cruciaal of men re
tak) mag verwachten dat deze waarschuwing zal leiden tot ha
• Noot: bij vernieling of beschadiging van zaken, letsel of nalaten die het gevaar kunnen voorkomen
overlijden en hinder is een zorgvuldigheidstoets vereist 3. Gevaar aanvaardbaar, mits potentieel slachtoffer zich zelfbew
• Wel bij opzettelijk handelen, directe inbreuk of onzorgvuldig gevaar begeeft
handelen Twee perspectieven
• Relativiteitsvereiste: driedubbele functie (HR Duwbak Linda 1. Economisch: van maatschappelijke onzorgvuldigheid kan worden gespro
– strekking algemeen belang, dan geen individueel belang) kosten van preventie lager zijn dan de som van de waarschijnlijkheid va
1. De persoon: gedrag van iemand moet jegens de benadeelde omvang van de schade
onrechtmatig zijn (HR Tandartsen) 2. Deontisch: onrecht compenseren. Er moet altijd een normschending of r
2. De soort schade: het doel van een norm moet te zijn die de aansprakelijkheid vestigt.
daadwerkelijke bescherming van de soort schade zijn (HR
Iraanse vluchteling)
3. De wijze van ontstaan: de wijze waarop schade is ontstaan Sport- en spelsituaties
moet vallen onder de strekking van de norm - HR Tennisbal
Twee groepen - Zeer context gebonden
1. Absolute vermogensrechten: rusten op een goed - Drempel voor aansprakelijkheid ligt hoger
2. Persoonlijkheidsrechten • Het enkel overtreden van spelregels is niet reeds om die reden on
Twee gevallen
3. Exclusieve karakter: men verricht een handeling waartoe een ander Ongelukkige samenloop van omstandigheden
Maatschappelijke zorgvuldigheid
bij uitsluiting bevoegd is - HR Verhuizende zusjes
•4. HR Zutphense Juffrouw
Fysieke aantasting van het HRvoorwerp
Lindenbaum/cohen
van het recht - Geen criterium voor het beoordelen van aansprakelijkheid, maar slech
• OD hoeft niet per se onwetmatig te zijn, maar kan ook
conclusie op de vraag of de mate van waarschijnlijkheid dat een onge
onrechtmatig zijn
ontstaan zo hoog is, dat de dader zich naar maatstaven van zorgvuldi
• Bewijslast: eiser
gedrag had behoren te onthouden
• Contextueel oordeel
• Niet al het handelen in de samenleving is in strijd hiermee
• Zuiver nalaten
Geschonden norm moet gespecificeerd worden aan
- Enkel bij volgende voorwaarden:
omstandigheden van het geval
• Concrete kennis van een gevaarlijke situatie
• Kijken naar de feiten van de casus (+ gevaltypen)
• Dreiging van ernstig geestelijk of lichamelijk letsel
• De mogelijkheid en noodzaak om daadwerkelijk iets te doen
• Reële verhouding tussen moeite en kosten van het gevaar
