Organisatiekunde samenvatting

Organisatiekunde

Hoofdstuk 1

Organisatiekunde is een wetenschap, het gedrag van de organisaties – hoe komt een
organisatie tot stand en hoe kan deze organisatie bestuurt worden.


Organisatiekunde is de wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van gedrag
van en in organisaties en de wijze waarop organisaties bestuurd kunnen worden.


Management (als proces) is het optimaal doen samenwerken van mensen en middelen
om een doel te bereiken.


Manager is een persoon die ervoor zorgt dat de mensen optimaal kunnen functioneren
met de juiste middelen.



Een manager kan ook een leider zijn maar een manager is nooit direct een leider.




Organisatie
Samenwerkingsverband van mensen die
bepaalde doelen willen bereiken.


Bedrijf
Organisatie die goederen of diensten produceert en
daarmee voorziet in een maatschappelijke behoefte.




Onderneming
Bedrijf met als belangrijkste doelstelling
het maken van winst.

,Voorbeelden:




Een onderneming is er vooral voor het maken van winst.
Een bedrijf is het doel het voorzien van een maatschappelijke behoefte, maar ook winst.
Organisatie is een verzamelnaam voor mensen die bepaalde doelen willen bereiken.


Profit en non-profitorganisaties.
Profit organisaties
• Gericht op winst
De winstdoelstelling is een voorwaarde voor de continuïteit.
Non-profit organisaties
• Gericht op maatschappelijke doelen
Bijvoorbeeld op het gebied van kunst, educatie, politiek, onderzoek of
ontwikkelingshulp.


Voorbeelden.

,Organisatie en juridische vorm
Rechtsvorm is de juridische wijze waarin natuurlijke personen, rechtspersonen of
combinaties daarvan samenwerken voor een gemeenschappelijk doel of belang.
 Rechtsvormen voor natuurlijke personen
o Eenmanszaak
o Maatschap (twee of meer personen)
o Vennootschap onder firma (twee of meer personen een
samenwerkingsverband)
o Commanditaire vennootschap (beherende en stille vennoten, beherende
hebben de leiding, stille zijn alleen financieel betrokken)
 Rechtspersonen (rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid)
o Privaatrechtelijke rechtspersonen
 Naamloze vennootschap
 Besloten vennootschap
 Coöperatie
 Vereniging
 Stichting
o Publiekrechtelijke rechtspersonen (ministerie en provincie)
o Kerkgenootschappen




Een rechtspersoon is een werkwijze – een juridische constructie waardoor een organisatie
volwaardig en handelingsbekwaam op kan treden in het rechtsverkeer met rechten en
plichten.

, Klassieke Organisatietheorieën:
 Scientific management theorie
o Adam Smith (1723-1790) arbeidsdeling en specialisatie.
 Toename snelheid
 Minder tijd nodig
 Meer oog voor verbeteren van werkmethoden
 Arbeidsdeling is het opdelen van een taak in meerdere
deeltaken.


o Frederick Taylor (1856-1915) standaardisatie en doelmatigheid (efficiëntie)
 Het toepassen van arbeidsanalyse: tijd- en bewegingsstudies
 Er is maar één superieure werkwijze
 Standaardisatie van onderdelen en gereedschappen.
 Dezelfde regels voor alle onderdelen en gereedschappen
 Invoering van prestatiebeloning gericht het stimuleren van het tempo
van werken.
 Scheiding van planning en uitvoering in de fabriek.
 Denk werk en uitvoer werk moest gescheiden worden
o Het zorgen dat alle werknemers alles eruit halen wat erin zit.



 General management theorie
o Henri Fayol (1841-1925): functies van management
 Hoe beheers ik vanuit de top mijn gehele bedrijf door een
opgebouwde ordening van autoriteit
o De 5 functies van management
 Plannen
 Organiseren
 Opdrachten geven
 Coördineren
 Alle acties met elkaar in overeenstemming brengen
 Controleren


o Max Weber (1864-1920): bureaucratie
 Bureaucratie is een organisatietype met als duidelijke kenmerken
arbeidsdeling, een duidelijk omschreven hiërarchie, formele regels
en voorschriften en onpersoonlijke relaties.
o Er moet hiërarchie zijn.
 Arbeidsverdeling
 Functies onderverdeeld en duidelijk beschreven taken
 Hiërarchie van autoriteit
 De functies zijn in een structuur vanaf baas naar beneden
onderverdeeld
 Formele werving en selectie