Jewell et al (2016)
Family therapy for child and adolescent eating disorders: A critical review
Introductie
In dit artikel wordt een kritische review geschreven over effectiviteit van Family Therapie (FT) bij
eetstoornissen. Er wordt gekeken naar de effectiviteit voor kinderen en adolescenten met Anorexia
Nervosa (AN) en Boulimia Nervosa (BM). In de afgelopen jaren is er veel onderzoek gedaan naar
de effectiviteit van interventies. Systematische reviews tonen aan dat FT bij adolescenten met AN
een grote effectiviteit laat zien met betere resultaten voor genezing t.o.v. individuele therapie.
Voor BN is FT effectiever dan CGT, maar de resultaten zijn minder groot dan bij AN. Ook wordt er
steeds meer bewijs verzameld voor de effectiviteit van therapieën waarbij meerdere gezinnen met
een kind met een eetstoornis samenkomen voor intensieve groepstherapie (multifamilie therapie).
In dit artikel wordt gekeken naar effectiviteit voor op eetstoornissen gerichte gezinstherapie.
Hierbij worden algemene factoren meegenomen zoals therapeutische alliantie, therapietrouw en
het mobiliseren van hoop of verwachting van de cliënt.
Beschrijving van de interventie
Familie therapie voor AN
Uitgangspunt is een duidelijke focus op het samenwerken met het gezin om hun kind te helpen
herstellen. Daarnaast wordt gecommuniceerd dat het gezin niet gezien wordt als de oorzaak van
het probleem. Van ouders wordt verwacht dat zij in het begin van de behandeling het voortouw
nemen betreft het regelen van eetgewoonten van het kind.
Behandeling is opgedeeld in vier fasen:
1. Betrokkenheid en ontwikkelen van therapeutische alliantie
2. Gezin helpen om te gaan met de eetstoornis
3. Onderzoeken van belemmeringen in individuele- en gezinsontwikkelingen
4. Bespreken van toekomstige plannen en beëindigen behandeling
Multifamilie therapie (MFT) voor AN
Hierbij wordt gebruik gemaakt van het vierfasenbehandelingsmodel in groepstherapie voor 5-7
gezinnen tegelijk. MFT begint met een inleidende middag met een lezing over de psychologische en
fysieke gevolgen van verhongering. Ouders en jongeren ontmoeten vervolgens een familie die
ervaring heeft MFT en hun ervaringen met de groep delen. Deze bijeenkomst wordt gevolgd door
vier intensieve therapiedagen met maximaal vijf vervolgdagen gedurende de volgende 6 tot 9
maanden.
Familie therapie voor BN
FT bij BN wijkt enigszins af van het FT bij AN. Bij BN is er meer sprake van individuele sessie
waarbij de adolescenten of ouders alleen met de therapeut zijn. Er wordt meer aandacht besteed
aan het opbouwen van een therapeutisch relatie met de adolescent. Vroege sessies met ouders
bieden psycho-educatie, praktische opvoedingsvaardigheden en coaching met de nadruk op het
verminderen van kritiek en schuld. Vroeg gescheiden interventies in FT vormen een basis voor
latere gezamenlijke sessies, wanneer communicatie- en samenwerkingsproblemen kunnen worden
verbeterd om gedragsverandering te ondersteunen.
Multifamilie therapie voor BN
Net als bij FT voor BN hebben de eerste sessies een meer gescheiden karakter tussen adolescenten
en ouders die parallel groepstherapie krijgen. Dankzij de gedeelde context van de MFT-groep
kunnen ouders het gevoel krijgen dat ze niet de enige zijn die omgaan met de frustraties en het
moeilijke gedrag van hun kind. Naast systemische taken en oefeningen worden elementen van
zowel dialectische als cognitief-gedragsmatige benaderingen gecombineerd om tegemoet te komen
aan de unieke behoeften van deze patiëntengroep.
Werkzaamheid onderzoek
Door de lage prevalentie van AN is het lastig om voldoende respondenten te werven om een RCT
op te zetten. Bij BN wordt vaak pas na 4-5 jaar hulp gezocht. Dit houdt in wanneer zij hulp zoeken
ze vaak al volwassen zijn. Een andere uitdaging voor onderzoek is dat de urgente medische risico's
van eetstoornissen, met name AN, betekenen dat het voorzien in een wachtlijstvoorwaarde in
onderzoek vaak ethisch niet verantwoord is.
Family therapy for child and adolescent eating disorders: A critical review
Introductie
In dit artikel wordt een kritische review geschreven over effectiviteit van Family Therapie (FT) bij
eetstoornissen. Er wordt gekeken naar de effectiviteit voor kinderen en adolescenten met Anorexia
Nervosa (AN) en Boulimia Nervosa (BM). In de afgelopen jaren is er veel onderzoek gedaan naar
de effectiviteit van interventies. Systematische reviews tonen aan dat FT bij adolescenten met AN
een grote effectiviteit laat zien met betere resultaten voor genezing t.o.v. individuele therapie.
Voor BN is FT effectiever dan CGT, maar de resultaten zijn minder groot dan bij AN. Ook wordt er
steeds meer bewijs verzameld voor de effectiviteit van therapieën waarbij meerdere gezinnen met
een kind met een eetstoornis samenkomen voor intensieve groepstherapie (multifamilie therapie).
In dit artikel wordt gekeken naar effectiviteit voor op eetstoornissen gerichte gezinstherapie.
Hierbij worden algemene factoren meegenomen zoals therapeutische alliantie, therapietrouw en
het mobiliseren van hoop of verwachting van de cliënt.
Beschrijving van de interventie
Familie therapie voor AN
Uitgangspunt is een duidelijke focus op het samenwerken met het gezin om hun kind te helpen
herstellen. Daarnaast wordt gecommuniceerd dat het gezin niet gezien wordt als de oorzaak van
het probleem. Van ouders wordt verwacht dat zij in het begin van de behandeling het voortouw
nemen betreft het regelen van eetgewoonten van het kind.
Behandeling is opgedeeld in vier fasen:
1. Betrokkenheid en ontwikkelen van therapeutische alliantie
2. Gezin helpen om te gaan met de eetstoornis
3. Onderzoeken van belemmeringen in individuele- en gezinsontwikkelingen
4. Bespreken van toekomstige plannen en beëindigen behandeling
Multifamilie therapie (MFT) voor AN
Hierbij wordt gebruik gemaakt van het vierfasenbehandelingsmodel in groepstherapie voor 5-7
gezinnen tegelijk. MFT begint met een inleidende middag met een lezing over de psychologische en
fysieke gevolgen van verhongering. Ouders en jongeren ontmoeten vervolgens een familie die
ervaring heeft MFT en hun ervaringen met de groep delen. Deze bijeenkomst wordt gevolgd door
vier intensieve therapiedagen met maximaal vijf vervolgdagen gedurende de volgende 6 tot 9
maanden.
Familie therapie voor BN
FT bij BN wijkt enigszins af van het FT bij AN. Bij BN is er meer sprake van individuele sessie
waarbij de adolescenten of ouders alleen met de therapeut zijn. Er wordt meer aandacht besteed
aan het opbouwen van een therapeutisch relatie met de adolescent. Vroege sessies met ouders
bieden psycho-educatie, praktische opvoedingsvaardigheden en coaching met de nadruk op het
verminderen van kritiek en schuld. Vroeg gescheiden interventies in FT vormen een basis voor
latere gezamenlijke sessies, wanneer communicatie- en samenwerkingsproblemen kunnen worden
verbeterd om gedragsverandering te ondersteunen.
Multifamilie therapie voor BN
Net als bij FT voor BN hebben de eerste sessies een meer gescheiden karakter tussen adolescenten
en ouders die parallel groepstherapie krijgen. Dankzij de gedeelde context van de MFT-groep
kunnen ouders het gevoel krijgen dat ze niet de enige zijn die omgaan met de frustraties en het
moeilijke gedrag van hun kind. Naast systemische taken en oefeningen worden elementen van
zowel dialectische als cognitief-gedragsmatige benaderingen gecombineerd om tegemoet te komen
aan de unieke behoeften van deze patiëntengroep.
Werkzaamheid onderzoek
Door de lage prevalentie van AN is het lastig om voldoende respondenten te werven om een RCT
op te zetten. Bij BN wordt vaak pas na 4-5 jaar hulp gezocht. Dit houdt in wanneer zij hulp zoeken
ze vaak al volwassen zijn. Een andere uitdaging voor onderzoek is dat de urgente medische risico's
van eetstoornissen, met name AN, betekenen dat het voorzien in een wachtlijstvoorwaarde in
onderzoek vaak ethisch niet verantwoord is.
