Audit & Assurance
SAMENVATTING GRONDSLAGEN
LEERJAAR 3 SEMESTER 1
,Inhoud
Hoofdstuk 1 Betekenis van accountantscontrole...................................................................................6
1.1 Ontstaan van het accountantsberoep..........................................................................................6
1.2 Pincoffs-affaire..............................................................................................................................6
1.3 Vraag naar accountantscontrole...................................................................................................6
1.3.1 Informatietheorie..................................................................................................................6
1.3.2 Agency-theorie......................................................................................................................7
1.3.3 Verzoeningstheorie................................................................................................................7
1.3.4 Vertrouwenstheorie..............................................................................................................8
1.4 Verwachtingen van het maatschappelijk verkeer.........................................................................8
Hoofdstuk 2 Organisatie van het accountantsberoep............................................................................9
2.1 Ontstaan van de beroepsorganisatie............................................................................................9
2.2 Titels en externe accountants.......................................................................................................9
2.3 Wettelijke regelingen voor het accountantsberoep...................................................................10
2.4 Opleiding tot accountant en permanente educatie....................................................................10
Hoofdstuk 3 Regelgeving voor accountants.........................................................................................10
3.1 Regelgeving voor de individuele accountant en de accountantseenheid...................................10
3.1.1 Regelgeving voor de individuele accountant.......................................................................11
3.1.2 Regelgeving voor de accountantseenheid...........................................................................11
3.2 Wet op het accountantsberoep..................................................................................................12
3.3 Wet tuchtrechtspraak accountants............................................................................................13
3.3.1 Doel van het tuchtrecht.......................................................................................................13
3.2.2 Inhoud van het tuchtrecht...................................................................................................13
3.4 Verordening op de kwaliteitsbeoordelingen..............................................................................14
3.4.1 Doel van het kwaliteitsonderzoek........................................................................................14
3.4.2 Rol van de AFM en de beroepsorganisatie..........................................................................14
3.4.3 Soorten van kwaliteitsonderzoek........................................................................................14
3.5 Betekenis van de (wettelijke) regelgeving voor jaarverslaggeving voor accountantscontrole....14
3.5.1 BW 2 en de International Financial Reporting Standards....................................................15
3.5.2 Grondslagen voor financiële verslaggeving..........................................................................15
Hoofdstuk 5 Onafhankelijkheid van de accountant..............................................................................15
5.1 Relatie tussen de ViO, VGBA en de Wta.....................................................................................15
5.2 Wanneer is een accountant onafhankelijk?................................................................................16
5.3 Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten..............16
2
, 5.3.1 Totstandkoming van en ontwikkeling in de onafhankelijkheidsregelgeving........................16
5.3.2 Reikwijdte en structuur van de ViO.....................................................................................16
5.4 Bedreigingen voor de onafhankelijkheid, principle based-benadering en maatregelen.............17
5.5 Bedreigingen betreffende de persoonlijke onafhankelijkheid....................................................18
5.6 Bedreigingen betreffende de opdrachtrelatie............................................................................20
5.6.1 Overmatige financiële afhankelijkheid.................................................................................20
5.6.2 Lange en regelmatige betrokkenheid bij de cliënt...............................................................20
5.6.3 Juridische procedure............................................................................................................21
5.6.4 Combinatie van controle en andere dienstverlening voor dezelfde cliënt...........................21
5.7 Communicatie met het toezichthoudend orgaan bij een OOB-controlecliënt............................22
Hoofdstuk 7 Opdrachtenkader.............................................................................................................22
7.1 Soorten opdrachten....................................................................................................................22
7.2 Assurance-opdrachten................................................................................................................23
7.2.1 De vraag naar assurance-opdrachten..................................................................................23
7.2.2 Soorten onderzoeksobjecten van assurance-opdrachten....................................................24
7.2.3 Kenmerken van assurance-opdrachten...............................................................................24
7.3 Beoordelingsopdracht................................................................................................................25
7.3.1 Doel van de beoordelingsopdracht......................................................................................25
7.3.2 Verantwoordelijkheid van het bestuur en de accountant...................................................26
7.3.3 Werkzaamheden bij een beoordelingsopdracht..................................................................26
7.3.4 Beoordelingsverklaring en samenstelverklaring..................................................................27
7.4 Aan assurance verwante opdrachten.........................................................................................28
7.4.1 Opdracht tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met
betrekking tot (financiële informatie............................................................................................29
7.4.2 Opdracht tot het samenstellen van financiële overzichten.................................................29
7.5 Verschillen tussen de soorten opdrachten.................................................................................30
Hoofdstuk 8 Doelstellingen van de jaarrekeningcontrole.....................................................................31
8.1 Doel van en verantwoordelijkheden bij de jaarrekeningcontrole...............................................31
8.2 Uitgangspunten voor het oordeel over de jaarrekening.............................................................31
8.2.1 Reikwijdte van de jaarrekeningcontrole..............................................................................32
8.2.2 Getrouw beeld van de jaarrekening.....................................................................................32
8.2.3 Redelijke mate van zekerheid..............................................................................................32
8.3 Axiomatisch voorbehoud............................................................................................................33
8.4 Nadere uitwerking van de beweringen van de controledoelstellingen......................................33
8.4.1 Categorieën beweringen......................................................................................................33
3
, 8.4.2 Beweringen en de controledoelstellingen die daarbij horen...............................................34
8.5 Het controleproces.....................................................................................................................35
Hoofdstuk 9 Materialiteit.....................................................................................................................36
9.1 Begrip materialiteit.....................................................................................................................36
9.2 Bepalen van de materialiteit.......................................................................................................36
9.2.1 Materialiteit voor de jaarrekening als geheel......................................................................37
9.2.2 Uitvoeringsmaterialiteit.......................................................................................................37
9.3 Evalueren van geïdentificeerde afwijkingen en inschattingsverschillen.....................................37
9.3.1 Aard van de afwijkingen......................................................................................................38
9.3.2 Feitelijke en geprojecteerde afwijkingen.............................................................................38
9.3.3 Inschattingsafwijkingen.......................................................................................................38
9.3.4 Evaluatie van de afwijkingen................................................................................................38
9.3.5 Conclusie en controleverklaring...........................................................................................38
9.4 Samenvatting van het toepassen van materialiteit.....................................................................39
Hoofdstuk 10 Risicoanalyse..................................................................................................................39
10.1 Risicoanalytische controlemethode..........................................................................................39
10.2 Accountantscontrolerisico en opdrachtrisico...........................................................................40
10.2.1 Accountantscontrolerisico.................................................................................................40
10.2.2 Opdrachtrisico...................................................................................................................41
10.3 Risico van een afwijking van materieel belang.........................................................................42
10.4 Risico-inschattingswerkzaamheden..........................................................................................43
10.4.1 Onderwerpen van risico-inschattingswerkzaamheden......................................................43
10.4.2 Algemene factoren en postspecifieke factoren.................................................................43
10.5 Interne beheersing...................................................................................................................44
10.5.1 Maatregelen van interne beheersing.................................................................................44
10.5.2 Invloed van de interne beheersing op de risico-inschatting...............................................45
10.5.3 Beheersingsmaatregelen met een direct of indirect verband met de bewering................45
10.5.4 Belang van de interne beheersing voor de accountantscontrole.......................................45
10.6 Significante risico’s...................................................................................................................46
10.7 Relatie tussen controlewerkzaamheden en het steunen op interne beheersing.....................47
Hoofdstuk 11 Controle-informatie.......................................................................................................47
11.1 Het begrip controle-informatie.................................................................................................47
11.2 Kwaliteit van de controle-informatie........................................................................................48
11.2.1 Relevantie van de controle-informatie..............................................................................48
11.2.2 Betrouwbaarheid van controle-informatie........................................................................48
4
SAMENVATTING GRONDSLAGEN
LEERJAAR 3 SEMESTER 1
,Inhoud
Hoofdstuk 1 Betekenis van accountantscontrole...................................................................................6
1.1 Ontstaan van het accountantsberoep..........................................................................................6
1.2 Pincoffs-affaire..............................................................................................................................6
1.3 Vraag naar accountantscontrole...................................................................................................6
1.3.1 Informatietheorie..................................................................................................................6
1.3.2 Agency-theorie......................................................................................................................7
1.3.3 Verzoeningstheorie................................................................................................................7
1.3.4 Vertrouwenstheorie..............................................................................................................8
1.4 Verwachtingen van het maatschappelijk verkeer.........................................................................8
Hoofdstuk 2 Organisatie van het accountantsberoep............................................................................9
2.1 Ontstaan van de beroepsorganisatie............................................................................................9
2.2 Titels en externe accountants.......................................................................................................9
2.3 Wettelijke regelingen voor het accountantsberoep...................................................................10
2.4 Opleiding tot accountant en permanente educatie....................................................................10
Hoofdstuk 3 Regelgeving voor accountants.........................................................................................10
3.1 Regelgeving voor de individuele accountant en de accountantseenheid...................................10
3.1.1 Regelgeving voor de individuele accountant.......................................................................11
3.1.2 Regelgeving voor de accountantseenheid...........................................................................11
3.2 Wet op het accountantsberoep..................................................................................................12
3.3 Wet tuchtrechtspraak accountants............................................................................................13
3.3.1 Doel van het tuchtrecht.......................................................................................................13
3.2.2 Inhoud van het tuchtrecht...................................................................................................13
3.4 Verordening op de kwaliteitsbeoordelingen..............................................................................14
3.4.1 Doel van het kwaliteitsonderzoek........................................................................................14
3.4.2 Rol van de AFM en de beroepsorganisatie..........................................................................14
3.4.3 Soorten van kwaliteitsonderzoek........................................................................................14
3.5 Betekenis van de (wettelijke) regelgeving voor jaarverslaggeving voor accountantscontrole....14
3.5.1 BW 2 en de International Financial Reporting Standards....................................................15
3.5.2 Grondslagen voor financiële verslaggeving..........................................................................15
Hoofdstuk 5 Onafhankelijkheid van de accountant..............................................................................15
5.1 Relatie tussen de ViO, VGBA en de Wta.....................................................................................15
5.2 Wanneer is een accountant onafhankelijk?................................................................................16
5.3 Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten..............16
2
, 5.3.1 Totstandkoming van en ontwikkeling in de onafhankelijkheidsregelgeving........................16
5.3.2 Reikwijdte en structuur van de ViO.....................................................................................16
5.4 Bedreigingen voor de onafhankelijkheid, principle based-benadering en maatregelen.............17
5.5 Bedreigingen betreffende de persoonlijke onafhankelijkheid....................................................18
5.6 Bedreigingen betreffende de opdrachtrelatie............................................................................20
5.6.1 Overmatige financiële afhankelijkheid.................................................................................20
5.6.2 Lange en regelmatige betrokkenheid bij de cliënt...............................................................20
5.6.3 Juridische procedure............................................................................................................21
5.6.4 Combinatie van controle en andere dienstverlening voor dezelfde cliënt...........................21
5.7 Communicatie met het toezichthoudend orgaan bij een OOB-controlecliënt............................22
Hoofdstuk 7 Opdrachtenkader.............................................................................................................22
7.1 Soorten opdrachten....................................................................................................................22
7.2 Assurance-opdrachten................................................................................................................23
7.2.1 De vraag naar assurance-opdrachten..................................................................................23
7.2.2 Soorten onderzoeksobjecten van assurance-opdrachten....................................................24
7.2.3 Kenmerken van assurance-opdrachten...............................................................................24
7.3 Beoordelingsopdracht................................................................................................................25
7.3.1 Doel van de beoordelingsopdracht......................................................................................25
7.3.2 Verantwoordelijkheid van het bestuur en de accountant...................................................26
7.3.3 Werkzaamheden bij een beoordelingsopdracht..................................................................26
7.3.4 Beoordelingsverklaring en samenstelverklaring..................................................................27
7.4 Aan assurance verwante opdrachten.........................................................................................28
7.4.1 Opdracht tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met
betrekking tot (financiële informatie............................................................................................29
7.4.2 Opdracht tot het samenstellen van financiële overzichten.................................................29
7.5 Verschillen tussen de soorten opdrachten.................................................................................30
Hoofdstuk 8 Doelstellingen van de jaarrekeningcontrole.....................................................................31
8.1 Doel van en verantwoordelijkheden bij de jaarrekeningcontrole...............................................31
8.2 Uitgangspunten voor het oordeel over de jaarrekening.............................................................31
8.2.1 Reikwijdte van de jaarrekeningcontrole..............................................................................32
8.2.2 Getrouw beeld van de jaarrekening.....................................................................................32
8.2.3 Redelijke mate van zekerheid..............................................................................................32
8.3 Axiomatisch voorbehoud............................................................................................................33
8.4 Nadere uitwerking van de beweringen van de controledoelstellingen......................................33
8.4.1 Categorieën beweringen......................................................................................................33
3
, 8.4.2 Beweringen en de controledoelstellingen die daarbij horen...............................................34
8.5 Het controleproces.....................................................................................................................35
Hoofdstuk 9 Materialiteit.....................................................................................................................36
9.1 Begrip materialiteit.....................................................................................................................36
9.2 Bepalen van de materialiteit.......................................................................................................36
9.2.1 Materialiteit voor de jaarrekening als geheel......................................................................37
9.2.2 Uitvoeringsmaterialiteit.......................................................................................................37
9.3 Evalueren van geïdentificeerde afwijkingen en inschattingsverschillen.....................................37
9.3.1 Aard van de afwijkingen......................................................................................................38
9.3.2 Feitelijke en geprojecteerde afwijkingen.............................................................................38
9.3.3 Inschattingsafwijkingen.......................................................................................................38
9.3.4 Evaluatie van de afwijkingen................................................................................................38
9.3.5 Conclusie en controleverklaring...........................................................................................38
9.4 Samenvatting van het toepassen van materialiteit.....................................................................39
Hoofdstuk 10 Risicoanalyse..................................................................................................................39
10.1 Risicoanalytische controlemethode..........................................................................................39
10.2 Accountantscontrolerisico en opdrachtrisico...........................................................................40
10.2.1 Accountantscontrolerisico.................................................................................................40
10.2.2 Opdrachtrisico...................................................................................................................41
10.3 Risico van een afwijking van materieel belang.........................................................................42
10.4 Risico-inschattingswerkzaamheden..........................................................................................43
10.4.1 Onderwerpen van risico-inschattingswerkzaamheden......................................................43
10.4.2 Algemene factoren en postspecifieke factoren.................................................................43
10.5 Interne beheersing...................................................................................................................44
10.5.1 Maatregelen van interne beheersing.................................................................................44
10.5.2 Invloed van de interne beheersing op de risico-inschatting...............................................45
10.5.3 Beheersingsmaatregelen met een direct of indirect verband met de bewering................45
10.5.4 Belang van de interne beheersing voor de accountantscontrole.......................................45
10.6 Significante risico’s...................................................................................................................46
10.7 Relatie tussen controlewerkzaamheden en het steunen op interne beheersing.....................47
Hoofdstuk 11 Controle-informatie.......................................................................................................47
11.1 Het begrip controle-informatie.................................................................................................47
11.2 Kwaliteit van de controle-informatie........................................................................................48
11.2.1 Relevantie van de controle-informatie..............................................................................48
11.2.2 Betrouwbaarheid van controle-informatie........................................................................48
4
