Samenvatting Kennislijn De Gemeenschap periode 1

Kennislijn De Gemeenschap
Lesweek 2
Ideologie = wereldbeeld over hoe onze samenleving in elkaar zit

Filosofie: liefde voor de wijsheid. De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt.
Filosofie onderzoekt het ‘onbekende’. Je blijven verwonderen is daarbij van belang.

1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is
3. Nadenken over normen en waarden

Sociologie: is een wetenschap die zich bezig houdt met het verklaren van gedrag van individuen en
groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.

1. Hoe leven wij samen?
2. Hoe is onze samenleving opgebouwd?
3. Hoe verandert onze samenleving?

Recht: zijn algemeen geldende normen die dienen om het leven van individuen (en daarmee de
samenleving) te organiseren.

Politicologie: wordt gekenmerkt door de interesse voor alle vormen van politiek zoals standpunten
van politieke partijen en de politieke voorkeur van mensen.



De taak van een sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht; dat wil zeggen, de
taak die de sociale werker volgens het werkveld heeft. In deze opdracht staat:

 Hoe hij met de cliënt om moet gaan
 Volgens welke waardes hij moete werken
 Welke eisen de samenleving aan het sociaal werk stelt.

Enkele opvattingen over de opdracht van het huidige sociaal werk.
1. Rehabilitatie:
- Vorm van hulpverlening aan mensen met (langdurige) psychiatrische problemen.
- Het doel is mensen te ondersteunen in hun herstelproces en bij hun deelname aan
de samenleving.
- Nadruk op mogelijkheden van de cliënt ipv de beperkingen.
2. Sociaal collectief:
- Benadering richt zich op het verbeteren van de maatschappelijke positie van de
meest onderdrukte en achtergestelde groepen.
- Bv. Door groepen te helpen emanciperen of door de samenleving te veranderen.
3. Individueel-reformistisch:
- In deze benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van dienstverlening aan
de cliënt.
- Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde.
- Bv. Individuele schuldhulpverlening
4. Lebensweltorientierung:
- Stelt de leefwereld van de cliënt centraal (die Lebenswelt).

, - Welke problemen doen zich voor in het alledaagse bestaan? (der Alltag).
- Stimuleert de zelfredzaamheid van de cliënt, zodat deze goed kan functioneren in
het alledaagse leven.
5. Mensenrechtprofession: Vanuit deze opvatting kunnen drie centrale opdrachten voor
het sociaal werk worden benoemd.
- Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten
- Verzetten tegen systematische schendingen van de mensenrechten
- Mensenrechteneducatie en er voor zorgen dat instanties deze rechten waarborgen

Hedendaagse maatschappij-opvattingen

 Sociaal-constructivisme:
- Nadruk ligt op het idee dat mensen zelf een beeld vormen van de wereld waarin ze
leven.
- Ieder mens construeert zijn/haar eigen werkelijkheid.
 Empowerment:
- Een proces van versterking waarbij individuen, organisaties en gemeenschappen
greep krijgen op de eigen situatie en hun omgeving.
 Arbeidsparticipatie (zin van arbeid):
- Meedoen aan de samenleving is voor iedereen belangrijk
- Meedoen kan op vele manieren, bijvoorbeeld via een reguliere baan.

Maar niet iedereen kan deelnemen op eigen kracht.
Sommigen hebben daarbij ondersteuning nodig.



Lesweek 3
Maatschappelijke opdracht middeleeuwen: laat mensen niet doodgaan
Caritas = liefdadigheid

Factoren die van invloed zijn op de maatschappelijke opdracht (tripel mandat):
 Behoefte van de persoon zelf
 Behoefte van de professional
 Behoefte van de samenleving

Bovenstaande is beïnvloed door: mensbeeld (Van Gennip noemt dat mensvisie).
Bovenstaande beïnvloedt de maatschappelijke houding t.o.v. cliënt.



Paradigma’s
Een paradigma is een complex geheel van opvattingen, methoden en vraagstellingen dat de
gemeenschap van een bepaald tijdvak een idee geeft van wat de belangrijke vragen zijn en hoe die
opgelost moeten worden.

Het is een referentiekader van waaruit wij de werkelijkheid interpreteren