EUR Hoorcollege 2 14-2-‘24
Belangrijke verschillen:
Property right -> economisch.
Eigendomsrecht -> juridisch.
Private en gemeenschappelijke eigendom vs. Private en publieke/collectieve goederen.
Excludable (kan het uitgesloten worden) vs. Excluded (uitgesloten).
Property right vs. Property rule.
Coase theorema
Twee (of meer) partijen hebben last van elkaar -> wederkerigheid maatschappelijke kosten.
Coase: als TAC = 0, komt deze wenselijke oplossing tot stand ongeacht rechtsregel.
Free rider problemen: strategisch gedrag.
Juridische concept eigendom -> art. 5:1 BW.
- ‘meest omvattende recht dat persoon op zaak kan hebben.
- Moet een zaak zijn; kan geen vorderingsrecht zijn.
Economisch concept; ‘property rights’
- Bundel bevoegdheden t.a.v. een goed (zaken en rechten), vb. huurhuis minder bevoegdheden
dan eigen huis, huurder heeft minder property rights dan eigenaar.
- Bijv. gebruik, vruchtgebruik, overdragen en uitsluiten.
- Kan eigendom in juridische zin zijn maar dat hoeft het niet te zijn.
- Gaat meer om subjectieve rechten/aanspraken.
In REM, eigendom = property rights
Soorten goederen:
- Exclusiviteit: kun je mensen uitsluiten van gebruik?
- Rivaliteit: beperkt gebruik door A, de gebruiksmogelijkheden van B?
Tegenstelling gemeenschappelijk/collectief eigendom <-> privaat eigendom.
Gemeenschappelijk en collectief eigendom als synoniem, zet alleen neer of je bedoeld met vrij
gebruik of gereguleerd gebruik.
Soorten eigendom(economisch)
Hoe zijn bevoegdheden t.a.v. een goed geregeld? 3 opties:
1. Gemeenschappelijk eigendom met vrij gebruik: alle betrokkenen mogen het goed gebruiken.
(te veel gebruik v/h goed, slecht onderhoud etc. allerlei problemen). Oplossing:
2. Gemeenschappelijk eigendom met gereguleerd gebruik: gemeenschap reguleert hoe het
goed gebruikt mag worden. (zoveel vis halen uit oceaan, zoveel hout sprokkelen etc. stellen
van regels).
3. Private eigendom: eigenaar bepaalt hoe goed gebruikt mag worden.
Een soort eigendom is geen soort goed.
- Vb. een weiland kan een privaat goed zijn, want uitsluitbaar en rivaliserend.
- Als weiland van 1 eigenaar is -> Privaat eigendom.
- Weiland kan ook gemeenschappelijk eigendom zijn -> meerdere eigenaren.
Relevant voor type goed is dus of het uitsluitbaar (‘excludable’) is, niet of er daadwerkelijk uitsluiting
is (‘excluded’).
Belangrijke verschillen:
Property right -> economisch.
Eigendomsrecht -> juridisch.
Private en gemeenschappelijke eigendom vs. Private en publieke/collectieve goederen.
Excludable (kan het uitgesloten worden) vs. Excluded (uitgesloten).
Property right vs. Property rule.
Coase theorema
Twee (of meer) partijen hebben last van elkaar -> wederkerigheid maatschappelijke kosten.
Coase: als TAC = 0, komt deze wenselijke oplossing tot stand ongeacht rechtsregel.
Free rider problemen: strategisch gedrag.
Juridische concept eigendom -> art. 5:1 BW.
- ‘meest omvattende recht dat persoon op zaak kan hebben.
- Moet een zaak zijn; kan geen vorderingsrecht zijn.
Economisch concept; ‘property rights’
- Bundel bevoegdheden t.a.v. een goed (zaken en rechten), vb. huurhuis minder bevoegdheden
dan eigen huis, huurder heeft minder property rights dan eigenaar.
- Bijv. gebruik, vruchtgebruik, overdragen en uitsluiten.
- Kan eigendom in juridische zin zijn maar dat hoeft het niet te zijn.
- Gaat meer om subjectieve rechten/aanspraken.
In REM, eigendom = property rights
Soorten goederen:
- Exclusiviteit: kun je mensen uitsluiten van gebruik?
- Rivaliteit: beperkt gebruik door A, de gebruiksmogelijkheden van B?
Tegenstelling gemeenschappelijk/collectief eigendom <-> privaat eigendom.
Gemeenschappelijk en collectief eigendom als synoniem, zet alleen neer of je bedoeld met vrij
gebruik of gereguleerd gebruik.
Soorten eigendom(economisch)
Hoe zijn bevoegdheden t.a.v. een goed geregeld? 3 opties:
1. Gemeenschappelijk eigendom met vrij gebruik: alle betrokkenen mogen het goed gebruiken.
(te veel gebruik v/h goed, slecht onderhoud etc. allerlei problemen). Oplossing:
2. Gemeenschappelijk eigendom met gereguleerd gebruik: gemeenschap reguleert hoe het
goed gebruikt mag worden. (zoveel vis halen uit oceaan, zoveel hout sprokkelen etc. stellen
van regels).
3. Private eigendom: eigenaar bepaalt hoe goed gebruikt mag worden.
Een soort eigendom is geen soort goed.
- Vb. een weiland kan een privaat goed zijn, want uitsluitbaar en rivaliserend.
- Als weiland van 1 eigenaar is -> Privaat eigendom.
- Weiland kan ook gemeenschappelijk eigendom zijn -> meerdere eigenaren.
Relevant voor type goed is dus of het uitsluitbaar (‘excludable’) is, niet of er daadwerkelijk uitsluiting
is (‘excluded’).
