EUR Hoorcollege 5 6-3-‘24
4 open vragen tentamen.
Wettenbundels nodig!
Bestrijden externe effecten kan via:
- Privaatrecht (aansprakelijkheid)
- Bestuursrecht (regulering).
- Strafrecht.
- Belastingrecht (subsidies/heffingen)
- Europees recht
Criteria voor indeling rechtsgebieden (kennisclip 7.1)
- Ex ante of ex post normformulering.
- Wie neemt het initiatief tot handhaving.
- Directe of indirecte methode.
- Tijdstip van interventie:
o Preclusion. (gedrag wordt fysiek onmogelijk gemaakt)
o Act-based. (onwesnelijk gedrag gezien en sanctie wordt eraan
gekoppeld)
o Harm-based. (onwenselijk gedrag heeft schade veroorzaakt en de
sanctie wordt daaraan gekoppeld.)
Optimale rechtshandhaving: 4 factoren die bepalen welk rechtsgebied de
voorkeur heeft:
- Wie heeft betere informatie: overheid of burgers?
- Speelt insolventie een rol?
- Zullen benadeelden wel een rechtszaak beginnen?
- Hoe hoog zijn de systeemkosten.
Voorkeur privaatrecht:
- Relatief goedkoop
o Open, flexibele normen.
o Ex post formulering en handhaving.
o Maakt gebruik van bestaande partij-informatie.
- Weinig invloed van belangengroepen, die afweging zouden kunnen
verstoren.
MAAR:
- Benadeelden kunnen rationeel apathisch zijn door kosten en risico’s
procederen.
- Probleem van insolventie, zeker bij hoge schade.
- Soms geen informatievoordeel bij partijen.
Dan bestuursrecht i.p.v. privaatrecht:
- Overheid heeft soms betere info dan rechter/partijen.
- Schaalvoordelen -> overheid kan grootschaliger onderzoek doen.
- Insolventie geen probleem (handhaving is ex ante). Men kan van tevoren
controleren.
- Rationele apathie geen probleem.
MAAR:
- Vatbaar belangengroepen.
, - Regulatory capture: overheid is vaak afhankelijk info die ze uit veld krijgen.
De partijen kunnen info gekleurd doorgeven. Vb. alleen positieve info
doorgeven.
- Indien boetes en dwangsommen: toch insolventie?
- Hoge systeemkosten (concrete normen; ex ante handhaving).
Waarom strafrecht?
- Wanneer niet-financiële sancties nodig zijn:
o Vanwege insolventie.
o Vanwege lage pakkans (dus hoge benodigde sanctie).
o Als financiële sancties geen indruk maken, interessant idee
dagboetes.
MAAR:
- Hoge kosten, voor betrokkenen en voor samenleving.
o Type-1 fout veel erger dan type-2 fout.
- Kan ‘gewone regulering’ ondermijnen.
o Mag niet: maar krijgt er bijv. geen strafblad van.
Strafrecht als ultimum remedium.
Vraag op raakvlak bestuursrecht en privaatrecht
Is voldoen aan regulering (bijv. vergunningsvoorwaarden) per definitie een
verweer tegen een OD-actie?
Economisch: nee
Regulering kan te soepel zijn (geen goede afweging).
Publieke handhaving kan tekortschieten.
Regulering kan verouderd zijn.
Concrete situatie kan anders zijn dan regulering voorzag.
Regulering is minimum, maar niet steeds voldoende.
Reguleerder heeft wellicht niet genoeg info om een afweging te maken, dan
moeten de prikkels bij bijv. het bedrijf gelegd worden.
Juridisch: nee!
Kraaien en roeken arrest. Het verkregen zijn van zo’n vergunning vrijwaart dan
ook niet degeen, die overeenkomstig die vergunning handelt, voor de
aansprakelijkheid uit OD.
Niveau van regelgeving
Regulering: centraal of decentraal?
- Gemeente of Provincie of Rijk?
- Nationaal of Europees?
- Europees of mondiaal?
Argumenten pro decentralisatie:
- Tegemoetkomen aan uiteenlopende voorkeuren -> verschillen in recht
geen probleem, maar juist wenselijk (concurrentie)
o In ene land willen andere mensen het anders dan in het andere land
in Europa. Daarom beter nationale wetgeving.
- Leerprocessen mogelijk maken: kijken hoe verschillende opties in praktijk
werken. Leidt evt. tot bottom-up harmonisatie.
o Landen kunnen dan regelgeving van andere overnemen na
aankijken hoe het daar heeft uitgewerkt.
4 open vragen tentamen.
Wettenbundels nodig!
Bestrijden externe effecten kan via:
- Privaatrecht (aansprakelijkheid)
- Bestuursrecht (regulering).
- Strafrecht.
- Belastingrecht (subsidies/heffingen)
- Europees recht
Criteria voor indeling rechtsgebieden (kennisclip 7.1)
- Ex ante of ex post normformulering.
- Wie neemt het initiatief tot handhaving.
- Directe of indirecte methode.
- Tijdstip van interventie:
o Preclusion. (gedrag wordt fysiek onmogelijk gemaakt)
o Act-based. (onwesnelijk gedrag gezien en sanctie wordt eraan
gekoppeld)
o Harm-based. (onwenselijk gedrag heeft schade veroorzaakt en de
sanctie wordt daaraan gekoppeld.)
Optimale rechtshandhaving: 4 factoren die bepalen welk rechtsgebied de
voorkeur heeft:
- Wie heeft betere informatie: overheid of burgers?
- Speelt insolventie een rol?
- Zullen benadeelden wel een rechtszaak beginnen?
- Hoe hoog zijn de systeemkosten.
Voorkeur privaatrecht:
- Relatief goedkoop
o Open, flexibele normen.
o Ex post formulering en handhaving.
o Maakt gebruik van bestaande partij-informatie.
- Weinig invloed van belangengroepen, die afweging zouden kunnen
verstoren.
MAAR:
- Benadeelden kunnen rationeel apathisch zijn door kosten en risico’s
procederen.
- Probleem van insolventie, zeker bij hoge schade.
- Soms geen informatievoordeel bij partijen.
Dan bestuursrecht i.p.v. privaatrecht:
- Overheid heeft soms betere info dan rechter/partijen.
- Schaalvoordelen -> overheid kan grootschaliger onderzoek doen.
- Insolventie geen probleem (handhaving is ex ante). Men kan van tevoren
controleren.
- Rationele apathie geen probleem.
MAAR:
- Vatbaar belangengroepen.
, - Regulatory capture: overheid is vaak afhankelijk info die ze uit veld krijgen.
De partijen kunnen info gekleurd doorgeven. Vb. alleen positieve info
doorgeven.
- Indien boetes en dwangsommen: toch insolventie?
- Hoge systeemkosten (concrete normen; ex ante handhaving).
Waarom strafrecht?
- Wanneer niet-financiële sancties nodig zijn:
o Vanwege insolventie.
o Vanwege lage pakkans (dus hoge benodigde sanctie).
o Als financiële sancties geen indruk maken, interessant idee
dagboetes.
MAAR:
- Hoge kosten, voor betrokkenen en voor samenleving.
o Type-1 fout veel erger dan type-2 fout.
- Kan ‘gewone regulering’ ondermijnen.
o Mag niet: maar krijgt er bijv. geen strafblad van.
Strafrecht als ultimum remedium.
Vraag op raakvlak bestuursrecht en privaatrecht
Is voldoen aan regulering (bijv. vergunningsvoorwaarden) per definitie een
verweer tegen een OD-actie?
Economisch: nee
Regulering kan te soepel zijn (geen goede afweging).
Publieke handhaving kan tekortschieten.
Regulering kan verouderd zijn.
Concrete situatie kan anders zijn dan regulering voorzag.
Regulering is minimum, maar niet steeds voldoende.
Reguleerder heeft wellicht niet genoeg info om een afweging te maken, dan
moeten de prikkels bij bijv. het bedrijf gelegd worden.
Juridisch: nee!
Kraaien en roeken arrest. Het verkregen zijn van zo’n vergunning vrijwaart dan
ook niet degeen, die overeenkomstig die vergunning handelt, voor de
aansprakelijkheid uit OD.
Niveau van regelgeving
Regulering: centraal of decentraal?
- Gemeente of Provincie of Rijk?
- Nationaal of Europees?
- Europees of mondiaal?
Argumenten pro decentralisatie:
- Tegemoetkomen aan uiteenlopende voorkeuren -> verschillen in recht
geen probleem, maar juist wenselijk (concurrentie)
o In ene land willen andere mensen het anders dan in het andere land
in Europa. Daarom beter nationale wetgeving.
- Leerprocessen mogelijk maken: kijken hoe verschillende opties in praktijk
werken. Leidt evt. tot bottom-up harmonisatie.
o Landen kunnen dan regelgeving van andere overnemen na
aankijken hoe het daar heeft uitgewerkt.
