Pathologic Basis of Disease 10th ed., Robbins and
Cotran, Ch 7. From “Grading and staging of tumors”
until “Suggested readings”
Methoden om de waarschijnlijke klinische agressiviteit te kwantificeren van een neoplasme en
z’n verspreiding zijn noodzakelijk voor accurate prognose en om het resultaat van verschillende
behandeling te vergelijken. Er zijn systemen ontwikkelt die gebruik maken van het niveau van
differentiatie, kanker verspreiding en mate:
- Het beoordelen van een kanker is gebaseerd op de mate van differentiatie in de
tumorcel en in sommige gevallen de mitoses/architectuur. Beoordelingsschema’s zijn
ontwikkelt voor elk type maligniteit en gaat vaak van 2 tot 4. Alhoewel histologische
beoordeling handig is is de correlatie tussen histologie en biologisch minder.
- Stadiëring van solide kankers wordt gebaseerd op de grote, verspreiding naar
lymfeklieren en bloed-metastasen. Hiervoor wordt het TNM-system gebruikt waarin:
- T= tumor, N= regionale lymfeklier aangedaan en M = Metastase.
Elk jaar wordt de diagnose van kanker complexer waardoor patiënten behandeling kunnen
ontvangen die goed is aangepast op hun moleculaire kenmerken.
Histologische en cytologische methoden
De laboratoriumdiagnose is niet lastig. Klinische datum is van onschatbare waarde voor een
nauwkeurige pathologische diagnose, maar clinici onderschatten vaak de waarde ervan. Er zijn
verschillende sample-methodes nodig; excision of biopsie, naaldaspiratie en cytologische
uitstrijkjes.
Immunohistochemie
De beschikbaarheid van specifieke antilichamen heeft de identificatie van celproducten of
oppervlakte markers aanzienlijk vergemakkelijkt. Voorbeelden hiervan in de diagnosestelling
van malignante neoplasma’s:
- categorisatie van ongedifferentieerde kwaadaardige tumoren. In veel gevallen
vertegenwoordigen malignante tumoren van verschillende typen morfologisch vanwege
beperkte differentiatie. Ze lijken misschien allemaal verschillend maar ze moeten
geïdentificeerd worden omdat hun behandeling en prognose verschillen. Antilichamen
die specifiek zijn voor intermediaire filamenten zijn van bijzondere waarde gebleken
omdat vaste tumorcellen vaak intermediaire filamenten van hun oorspronkelijke cel
bevatten.
- Bepaling van de plaats van oorsprong van gemetastaseerde tumoren. Veel
kankerpatiënten hebben metastases. Op sommige plaatsen is de primaire plaats
duidelijk of gemakkelijk te detecteren op basis van klinische of radiologische kenmerken.
In gevallen waarin de oorsprong van de tumor onduidelijk is kunnen weefsel of orgaan
specifieke antilichamen leiden tot identificatie van de “bron”.
- Detectie van moleculen die prognostische of therapeutische betekenis hebben. Detectie
van hormoonreceptoren in borstkankercellen is van prognostische en therapeutische
waarde omdat deze kankers gevoelig zijn voor anti-oestrogeentherapie. Receptor-
, positieve borstkankers hebben een betere prognose dan receptor-negatieve tumoren.
Eiwitproducten van oncogenen zoals ERBB2 bij borstkankers kunnen ook worden
gedetecteerd door immunostaining. Borstkankers met sterke kleuring voor de
eiwitproducten van het ERBB2-genproduct HER2 hebben over het algemeen een
slechte prognose, maar zijn vatbaar voor behandeling met antilichamen die de activiteit
van de HER2-receptor blokkeren.
Flowcytometrie
Flowcytometrie meet snel en kwantitatief verschillende celkenmerken, maar vereist
levensvatbare cellen in suspensie. Het wordt voornamelijk gebruikt om cellulaire antigenen te
identificeren die tot expressie worden gebracht door "vloeibare" tumoren, die voortkomen uit
bloedvormende weefsels. Deze omvatten B-cel en T-cel lymfomen en leukemie, net als
myeloide neoplasma’s.
Circulerende tumorcellen
Instrumentatie die detectie, kwantificering en karakterisering van zeldzame solide tumorcellen
die in het bloed circuleren mogelijk maakt, wordt ontwikkeld als een diagnostische modaliteit.
Sommige apparaten vertrouwen op driedimensionale stroomcellen bedekt met antilichamen die
specifiek zijn voor tumorcellen die zeldzame tumorcellen in het bloed efficiënt vangen.
Dergelijke methoden hebben het potentieel om een eerdere diagnose mogelijk te maken, om
het risico op metastase te meten.
Moleculaire diagnose en cytogenen
Vele moleculaire of cytogenetische technieken zijn gebruikt voor diagnose en sommige voor het
tumorgedrag schatten:
- Diagnose van malignante neoplasma’s. Hoewel moleculaire methoden niet de primaire
modaliteit van kankerdiagnose zijn, zijn ze in geselecteerde gevallen van aanzienlijke
waarde. T- en B-celtumoren zijn afgeleid van enkele cellen met unieke
antigeenreceptorgenherschikkingen, terwijl reactieve lymfoïde proliferaties veel
verschillende lymfocytenklonen bevatten, elk met een andere set herschikkingen van
antigeenreceptorgenen. Veel hematopoëtische neoplasmata zijn geassocieerd met
specifieke translocaties die oncogenen activeren. Detectie van dergelijke translocaties is
vaak zeer nuttig bij de diagnose
- Prognose van malignante neoplasmas. Bepaalde genetische veranderingen worden
geassocieerd met een slechte prognose, en daarom maakt hun detectie stratificatie van
patiënten voor therapie mogelijk. Bijvoorbeeld, amplificatie van het NMYC-gen en
deleties van chromosoom 1p voorspellen weinig goeds voor patiënten met
neuroblastoom en oligodendrogliomen waarbij de enige genomische afwijking het verlies
van chromosomen 1p en 19q reageren goed op therapie en zijn geassocieerd met
overleving op lange termijn in vergelijking met tumoren zonder 1q- en 19q-deletie en met
EGF-receptorversterking in plaats daarvan.
- Detectie van minimale restziekte. Na de behandeling van leukemie of maligne lymfoom.
De aanwezigheid van minimale ziekte of het begin van terugval kan worden
gecontroleerd door PCR-gebaseerde amplificatie van nucleïnezuursequenties die uniek
Cotran, Ch 7. From “Grading and staging of tumors”
until “Suggested readings”
Methoden om de waarschijnlijke klinische agressiviteit te kwantificeren van een neoplasme en
z’n verspreiding zijn noodzakelijk voor accurate prognose en om het resultaat van verschillende
behandeling te vergelijken. Er zijn systemen ontwikkelt die gebruik maken van het niveau van
differentiatie, kanker verspreiding en mate:
- Het beoordelen van een kanker is gebaseerd op de mate van differentiatie in de
tumorcel en in sommige gevallen de mitoses/architectuur. Beoordelingsschema’s zijn
ontwikkelt voor elk type maligniteit en gaat vaak van 2 tot 4. Alhoewel histologische
beoordeling handig is is de correlatie tussen histologie en biologisch minder.
- Stadiëring van solide kankers wordt gebaseerd op de grote, verspreiding naar
lymfeklieren en bloed-metastasen. Hiervoor wordt het TNM-system gebruikt waarin:
- T= tumor, N= regionale lymfeklier aangedaan en M = Metastase.
Elk jaar wordt de diagnose van kanker complexer waardoor patiënten behandeling kunnen
ontvangen die goed is aangepast op hun moleculaire kenmerken.
Histologische en cytologische methoden
De laboratoriumdiagnose is niet lastig. Klinische datum is van onschatbare waarde voor een
nauwkeurige pathologische diagnose, maar clinici onderschatten vaak de waarde ervan. Er zijn
verschillende sample-methodes nodig; excision of biopsie, naaldaspiratie en cytologische
uitstrijkjes.
Immunohistochemie
De beschikbaarheid van specifieke antilichamen heeft de identificatie van celproducten of
oppervlakte markers aanzienlijk vergemakkelijkt. Voorbeelden hiervan in de diagnosestelling
van malignante neoplasma’s:
- categorisatie van ongedifferentieerde kwaadaardige tumoren. In veel gevallen
vertegenwoordigen malignante tumoren van verschillende typen morfologisch vanwege
beperkte differentiatie. Ze lijken misschien allemaal verschillend maar ze moeten
geïdentificeerd worden omdat hun behandeling en prognose verschillen. Antilichamen
die specifiek zijn voor intermediaire filamenten zijn van bijzondere waarde gebleken
omdat vaste tumorcellen vaak intermediaire filamenten van hun oorspronkelijke cel
bevatten.
- Bepaling van de plaats van oorsprong van gemetastaseerde tumoren. Veel
kankerpatiënten hebben metastases. Op sommige plaatsen is de primaire plaats
duidelijk of gemakkelijk te detecteren op basis van klinische of radiologische kenmerken.
In gevallen waarin de oorsprong van de tumor onduidelijk is kunnen weefsel of orgaan
specifieke antilichamen leiden tot identificatie van de “bron”.
- Detectie van moleculen die prognostische of therapeutische betekenis hebben. Detectie
van hormoonreceptoren in borstkankercellen is van prognostische en therapeutische
waarde omdat deze kankers gevoelig zijn voor anti-oestrogeentherapie. Receptor-
, positieve borstkankers hebben een betere prognose dan receptor-negatieve tumoren.
Eiwitproducten van oncogenen zoals ERBB2 bij borstkankers kunnen ook worden
gedetecteerd door immunostaining. Borstkankers met sterke kleuring voor de
eiwitproducten van het ERBB2-genproduct HER2 hebben over het algemeen een
slechte prognose, maar zijn vatbaar voor behandeling met antilichamen die de activiteit
van de HER2-receptor blokkeren.
Flowcytometrie
Flowcytometrie meet snel en kwantitatief verschillende celkenmerken, maar vereist
levensvatbare cellen in suspensie. Het wordt voornamelijk gebruikt om cellulaire antigenen te
identificeren die tot expressie worden gebracht door "vloeibare" tumoren, die voortkomen uit
bloedvormende weefsels. Deze omvatten B-cel en T-cel lymfomen en leukemie, net als
myeloide neoplasma’s.
Circulerende tumorcellen
Instrumentatie die detectie, kwantificering en karakterisering van zeldzame solide tumorcellen
die in het bloed circuleren mogelijk maakt, wordt ontwikkeld als een diagnostische modaliteit.
Sommige apparaten vertrouwen op driedimensionale stroomcellen bedekt met antilichamen die
specifiek zijn voor tumorcellen die zeldzame tumorcellen in het bloed efficiënt vangen.
Dergelijke methoden hebben het potentieel om een eerdere diagnose mogelijk te maken, om
het risico op metastase te meten.
Moleculaire diagnose en cytogenen
Vele moleculaire of cytogenetische technieken zijn gebruikt voor diagnose en sommige voor het
tumorgedrag schatten:
- Diagnose van malignante neoplasma’s. Hoewel moleculaire methoden niet de primaire
modaliteit van kankerdiagnose zijn, zijn ze in geselecteerde gevallen van aanzienlijke
waarde. T- en B-celtumoren zijn afgeleid van enkele cellen met unieke
antigeenreceptorgenherschikkingen, terwijl reactieve lymfoïde proliferaties veel
verschillende lymfocytenklonen bevatten, elk met een andere set herschikkingen van
antigeenreceptorgenen. Veel hematopoëtische neoplasmata zijn geassocieerd met
specifieke translocaties die oncogenen activeren. Detectie van dergelijke translocaties is
vaak zeer nuttig bij de diagnose
- Prognose van malignante neoplasmas. Bepaalde genetische veranderingen worden
geassocieerd met een slechte prognose, en daarom maakt hun detectie stratificatie van
patiënten voor therapie mogelijk. Bijvoorbeeld, amplificatie van het NMYC-gen en
deleties van chromosoom 1p voorspellen weinig goeds voor patiënten met
neuroblastoom en oligodendrogliomen waarbij de enige genomische afwijking het verlies
van chromosomen 1p en 19q reageren goed op therapie en zijn geassocieerd met
overleving op lange termijn in vergelijking met tumoren zonder 1q- en 19q-deletie en met
EGF-receptorversterking in plaats daarvan.
- Detectie van minimale restziekte. Na de behandeling van leukemie of maligne lymfoom.
De aanwezigheid van minimale ziekte of het begin van terugval kan worden
gecontroleerd door PCR-gebaseerde amplificatie van nucleïnezuursequenties die uniek
