Mims Medical Microbiology, 6th edition.
Chapter 2 p6-15
Bacteriën zijn prokaryoten en hebben een karakterieke cellulaire organisatie. De genetische
informatie van een bacterie ligt in een dubbelstreng circulair DNA molecuul. Dit noemen we een
“chromosoom” maar de introns ontbreken; het bestaat namelijk uit een continue coding
sequence. Het chromosoom ligt niet in een duidelijke nucleus. Er is namelijk geen nucleair
membraan aanwezig. In plaats daarvan ligt het strak opgerold in een regio, de nucleoid.
Genetische informatie kan ook extrachromosomaal zijn. Het wordt dan gevormd in plasmiden.
Dit zijn cirkelvormige zelfreplicerende DNA-moleculen. Het cytoplasma bevat op ribosomen na
ook geen organellen. Deze ribosomen hebben dezelfde functie alleen een andere structuur. Bij
prokaryoten 70S en bij eukaryoten 80Sl. Het ribosoom is getarget door anti-microbiële. Veel
metabole functies van membraan-gebonden organellen bij eukaryoten worden uitgevoerd door
het celmembraan. Bacteriën zijn omringd door een celwand met capsules, flagellen en pili.
We kunnen bacteriën verdelen in Gram-positief en Gram-negatief
Gram-kleuring is een procedure waarbij bacteriën worden geïdentificeerd. Het
hoofdbestanddeel van de celwand bij bacteriën is peptidoglycaan; een gemixt polymeer van
hexose-suikers en aminozuren.
Gram-positief: Peptidoglycaan vormt een dikke laag, 20-80nm, buiten het celmembraan. Het
kan macromoleculen bevatten.
Gram-negatief: Peptidoglycaan vormt een dunne laag, 5-10nm, en is bedekt met een
buitenmembraan dat verankerd ligt aan lipoproteïne moleculen in het peptidoglycaan. Door de
polysachariden en geladen amino-zuren wordt het peptidoglyceen polair waardoor een hydrofiel
oppervlakte ontstaat. Door deze dikke laag kunnen grampositieve bacteriën gal in de darmen
weerstaan. De laag wordt verteerd door lysozymen, wat als enzym in lichaamsafscheiding komt.
De huid dient zo als bacteriedodend. Glycopeptide antibiotica verstoord peptido-glycon
synthese. Bij gramnegatief is het buitenste membraan ook hydrofiel maar de lipidecomponenten
geven ook hydrofobe af. Porins zijn eiwitkanalen/poorten waarbij hydrofiele moleculen als
suikers en amino-zuren doorheen kunnen. De lipolysacharide laag op het membraan verleent
zowel toxische als antigene eigenschappen.
Mycrobacterie hebben een buitenmembraan dat beschermt tegen o.a. Droogte door een
waxlaag. Buiten de celwand kan een extra capsule zitten die voor een slijmerig oppervlakte
zorgt wat bescherming biedt tegen fagocytose. Flagella zijn lange, spiraalvormige staarten aan
de cel en zorgen ervoor dat bacteriën zich kunnen verplaatsen. Bij prokaryoten ontstaat de
kracht die hiervoor nodig is uit protonen. Ze zijn opgebouwd uit eiwitdelen die sterk antigeen
zijn. Pili zijn kortere stijve eiwithaartjes en dienen als hechting met andere bacterie of cellen. De
aanwezigheid van veel pili voorkomt fagocytose waardoor de weerstand verslechterd. De
antigenen kunnen veranderen om het immuunsysteem te ontlopen.
Bacteriën nemen voedingsstoffen op via de celwand, kleine moleculen. Gram-negatieve kunnen
grotere moleculen opnemen. Transport gaat via verschillende mechanismen in het
celmembraan: gefaciliteerde diffusie, actief transport en oxidatief metabolisme. Sommige
bacteriën zoals E. coli zijn heel weinig nodig terwijl andere bacteriën, streptococci, heel veel
, nodig hebben. Allemaal krijgen ze energie door het oxideren van voorgevormde moleculen. Het
metabolisme kan aeroob of anaeroob zijn.
De snelheid waarmee een bacterie groeit is erg afhankelijk van de voedingsstatus van de
omgeving. E.Coli deelt in 20 min in een rijke omgeving en in een arme in 2 uur. Sommige
soorten delen ook langzaam in een rijk. Wanneer bacteriën in een nieuwe omgeving komen
treden de volgende stappen op:
1. Lag-fase waarin niks gebeurd
2. Log-fase met snelle en constante deling
3. Stationaire fase door minder voedingsstoffen
4. Afname
De replicatie van bacterie DNA begint aan één kant; helicases binden en leggen DNA bloot
waarna beide stengen als template dienen. Er mogen geen fouten inzitten. Groei en deling zijn
belangrijke stappen voor medicatie.
Quinolones Remt de uitvouwing van DNA
Remmers peptidoglycaan Remt de synthese van de celwand
Rifampicin Remt de RNA-polymerase
Macrolides Eiwitsynthese remmers
Door genetische expressie te beheren kunnen bacteriën veranderingen in hun omgeving
weerstaan.
Bacteriën gebruiken suikers als koolstofbron waarbij de voorkeur uitgaat naar glucose.Bij
glucose en lactose focust E.coli zich op glucose. Lactose wordt zelfs geremd door remming van
Lac-operon. De initatie van Lac-operon is afhankelijk van cyclische adenosine (CAP). CAP-
eiwitten worden geactiveerd door cAMP. Wanneer er glucose gebruikt wordt wordt cAMP
laaggehouden en CAP dus ook. CAP kan hierdoor niet binnen op zn DNA plek en ook niet
zorgen voor transcriptie-initiatien bij RNA-polymerase. cAMP en CAP vormen complexen.
Operon is onderhevig aan LacL. Het blokkeert transcriptie.
Chapter 4
Van de 70,000 bekende schimmel zijn zo’n 300 verantwoordelijk als ziekteverwekkers.
Sommige komen wereldwijd, andere zijn regio specifiek. Oppervlakkige schimmels zorgen over
het algemeen voor minder klachten dan schimmels in diepere weefsels. Alleen Candida en
dermatophytes worden van mens op mens overgedragen. De inademing van schimmels kan
infectie veroorzaken. Dit kan op 3 manieren:
- Superficaal mycoses waarbij de schimmel op het huidoppervlakte groeit
- Onderhuidse mycoses waarbij nagels en diepere delen zijn aangedaan.
- Diepe mycoses waarbij organen zijn aangedaan
Vooral diepe mycoses komt door inademing van schimmels. Schimmels die los van het lichaam
staan kunnen ook ziekte veroorzaken. Dit komt door hun toxinen die aanwezig zijn in
bijvoorbeeld eten of de lucht. Als schimmels als weten door te dringen gaat die via de
ademhaling of de wond. Er zitten goede schimmels in ons lichaam maar door ziekte kan deze
Chapter 2 p6-15
Bacteriën zijn prokaryoten en hebben een karakterieke cellulaire organisatie. De genetische
informatie van een bacterie ligt in een dubbelstreng circulair DNA molecuul. Dit noemen we een
“chromosoom” maar de introns ontbreken; het bestaat namelijk uit een continue coding
sequence. Het chromosoom ligt niet in een duidelijke nucleus. Er is namelijk geen nucleair
membraan aanwezig. In plaats daarvan ligt het strak opgerold in een regio, de nucleoid.
Genetische informatie kan ook extrachromosomaal zijn. Het wordt dan gevormd in plasmiden.
Dit zijn cirkelvormige zelfreplicerende DNA-moleculen. Het cytoplasma bevat op ribosomen na
ook geen organellen. Deze ribosomen hebben dezelfde functie alleen een andere structuur. Bij
prokaryoten 70S en bij eukaryoten 80Sl. Het ribosoom is getarget door anti-microbiële. Veel
metabole functies van membraan-gebonden organellen bij eukaryoten worden uitgevoerd door
het celmembraan. Bacteriën zijn omringd door een celwand met capsules, flagellen en pili.
We kunnen bacteriën verdelen in Gram-positief en Gram-negatief
Gram-kleuring is een procedure waarbij bacteriën worden geïdentificeerd. Het
hoofdbestanddeel van de celwand bij bacteriën is peptidoglycaan; een gemixt polymeer van
hexose-suikers en aminozuren.
Gram-positief: Peptidoglycaan vormt een dikke laag, 20-80nm, buiten het celmembraan. Het
kan macromoleculen bevatten.
Gram-negatief: Peptidoglycaan vormt een dunne laag, 5-10nm, en is bedekt met een
buitenmembraan dat verankerd ligt aan lipoproteïne moleculen in het peptidoglycaan. Door de
polysachariden en geladen amino-zuren wordt het peptidoglyceen polair waardoor een hydrofiel
oppervlakte ontstaat. Door deze dikke laag kunnen grampositieve bacteriën gal in de darmen
weerstaan. De laag wordt verteerd door lysozymen, wat als enzym in lichaamsafscheiding komt.
De huid dient zo als bacteriedodend. Glycopeptide antibiotica verstoord peptido-glycon
synthese. Bij gramnegatief is het buitenste membraan ook hydrofiel maar de lipidecomponenten
geven ook hydrofobe af. Porins zijn eiwitkanalen/poorten waarbij hydrofiele moleculen als
suikers en amino-zuren doorheen kunnen. De lipolysacharide laag op het membraan verleent
zowel toxische als antigene eigenschappen.
Mycrobacterie hebben een buitenmembraan dat beschermt tegen o.a. Droogte door een
waxlaag. Buiten de celwand kan een extra capsule zitten die voor een slijmerig oppervlakte
zorgt wat bescherming biedt tegen fagocytose. Flagella zijn lange, spiraalvormige staarten aan
de cel en zorgen ervoor dat bacteriën zich kunnen verplaatsen. Bij prokaryoten ontstaat de
kracht die hiervoor nodig is uit protonen. Ze zijn opgebouwd uit eiwitdelen die sterk antigeen
zijn. Pili zijn kortere stijve eiwithaartjes en dienen als hechting met andere bacterie of cellen. De
aanwezigheid van veel pili voorkomt fagocytose waardoor de weerstand verslechterd. De
antigenen kunnen veranderen om het immuunsysteem te ontlopen.
Bacteriën nemen voedingsstoffen op via de celwand, kleine moleculen. Gram-negatieve kunnen
grotere moleculen opnemen. Transport gaat via verschillende mechanismen in het
celmembraan: gefaciliteerde diffusie, actief transport en oxidatief metabolisme. Sommige
bacteriën zoals E. coli zijn heel weinig nodig terwijl andere bacteriën, streptococci, heel veel
, nodig hebben. Allemaal krijgen ze energie door het oxideren van voorgevormde moleculen. Het
metabolisme kan aeroob of anaeroob zijn.
De snelheid waarmee een bacterie groeit is erg afhankelijk van de voedingsstatus van de
omgeving. E.Coli deelt in 20 min in een rijke omgeving en in een arme in 2 uur. Sommige
soorten delen ook langzaam in een rijk. Wanneer bacteriën in een nieuwe omgeving komen
treden de volgende stappen op:
1. Lag-fase waarin niks gebeurd
2. Log-fase met snelle en constante deling
3. Stationaire fase door minder voedingsstoffen
4. Afname
De replicatie van bacterie DNA begint aan één kant; helicases binden en leggen DNA bloot
waarna beide stengen als template dienen. Er mogen geen fouten inzitten. Groei en deling zijn
belangrijke stappen voor medicatie.
Quinolones Remt de uitvouwing van DNA
Remmers peptidoglycaan Remt de synthese van de celwand
Rifampicin Remt de RNA-polymerase
Macrolides Eiwitsynthese remmers
Door genetische expressie te beheren kunnen bacteriën veranderingen in hun omgeving
weerstaan.
Bacteriën gebruiken suikers als koolstofbron waarbij de voorkeur uitgaat naar glucose.Bij
glucose en lactose focust E.coli zich op glucose. Lactose wordt zelfs geremd door remming van
Lac-operon. De initatie van Lac-operon is afhankelijk van cyclische adenosine (CAP). CAP-
eiwitten worden geactiveerd door cAMP. Wanneer er glucose gebruikt wordt wordt cAMP
laaggehouden en CAP dus ook. CAP kan hierdoor niet binnen op zn DNA plek en ook niet
zorgen voor transcriptie-initiatien bij RNA-polymerase. cAMP en CAP vormen complexen.
Operon is onderhevig aan LacL. Het blokkeert transcriptie.
Chapter 4
Van de 70,000 bekende schimmel zijn zo’n 300 verantwoordelijk als ziekteverwekkers.
Sommige komen wereldwijd, andere zijn regio specifiek. Oppervlakkige schimmels zorgen over
het algemeen voor minder klachten dan schimmels in diepere weefsels. Alleen Candida en
dermatophytes worden van mens op mens overgedragen. De inademing van schimmels kan
infectie veroorzaken. Dit kan op 3 manieren:
- Superficaal mycoses waarbij de schimmel op het huidoppervlakte groeit
- Onderhuidse mycoses waarbij nagels en diepere delen zijn aangedaan.
- Diepe mycoses waarbij organen zijn aangedaan
Vooral diepe mycoses komt door inademing van schimmels. Schimmels die los van het lichaam
staan kunnen ook ziekte veroorzaken. Dit komt door hun toxinen die aanwezig zijn in
bijvoorbeeld eten of de lucht. Als schimmels als weten door te dringen gaat die via de
ademhaling of de wond. Er zitten goede schimmels in ons lichaam maar door ziekte kan deze
