Samenvatting Inleiding in de Politicologie Deeltentamen I

IPOL Deeltentamen I
Hoorcollege 1
- Wat is politiek
 Erg omstreden begrip
 Domeinbenadering
 Politiek vindt zich plaats in een bepaalde, afgebakende sfeer van menselijke
verhoudingen (sociale domeinen en bepaalde factoren) → specifiek politiek
terrein
 Nadruk op overheid en staat
 ‘Politiek is de wetenschap die het leven van de staat bestudeert’ – Jan
Barents
 ‘Politiek is het proces waarin maatschappelijke conflicten worden uitgedrukt,
verbonden en opgelost in staatsapparaten en dat qua vorm verloopt volgens
de mechanica van de macht’ – Stuurman
 Aspectbenadering
 Politiek kan overal zijn en door iedereen worden verricht, en de ‘politiek’ ligt
in eigenschappen van gebeurtenissen/ontwikkelingen
 Overal waar in menselijke verhoudingen een patroon bestaat van verschillen
in macht, heerschappij of gezag, is er sprake van politiek
o Kan overal zijn, ook op scholen, verenigingen, enz. (op institutioneel
of collectief niveau)
 Kenmerken:
o Strijd om macht
o Conflicten
o Verdelingsvraagstukken
 Algemene aspecten van politiek
 Politiek betreft collectiviteiten (twee of meer mensen)
 Politiek gaat over zaken die een collectiviteit moet regelen/oplossen
 Politiek gaat over macht(gebruik)
 Politiek gaat zowel over het proces als over de uitkomst
 Politiek gaat om impliciet of expliciet conflict, onenigheid, botsingen of
verschillende belangen
 Politiek gaat om verschillende vormen van interactie/regulering/beheersing
van zo een conflict

,Hoorcollege 2
- Politicologie als dé sociale wetenschap
 Ontwikkelt theorieën en voert empirisch onderzoek uit om politieke vragen te
beantwoorden
 Antwoorden worden ontwikkeld en gepresenteerd met transparante twijfel: expliciet
de onzekerheidsgraad van antwoorden in te schatten en aan te geven
 Helderheid, logische kwaliteit, en de maat van overeenkomst met de
empirische wereld van theoretische stellingen en concepten
 Maakt gebruik van bevindingen van andere sociale wetenschappen


- Politicologie gaat om het oplossen van politieke controversen (vragen of debatten over
politicologie)
 Typen controversen of politieke vragen/debatten
 Beschrijvende vragen/debatten
o Bijv. Wat definieert en wat zijn verschijningsvormen van populisme
o Bijv. Hebben wij meer of minder populisme dan 10 jaar geleden?
 Verklarende vragen/debatten
o Bijv. In hoeverre wordt rechts – nationalistisch populisme beïnvloed
door inkomstongelijkheid?
o X →? → Y
o ?→Y
o X →?
o Nadruk op oorzaak – gevolg kwesties
 Normatieve vragen/debatten
o Bijv. Wat zouden gevestigde partijen moeten doen om steun voor
populisme te verminderen?
o Normatief beladen, nadruk op goed of fout
 Omvang van controversen of politieke vragen/debatten
 Context – specifieke debatten
o In tijd en plaats én probleem – specifiek
o Gedeeltelijk oplosbaar door empirisch onderzoek
o Bijv. Wat verklaart de Eerste Wereldoorlog?
 Mid – level debatten
o Probleem – specifiek
o Gedeeltelijk oplosbaar door empirisch onderzoek
o Bijv. Wat ligt achter rechts – nationalistisch populisme?
 Eeuwige debatten
o Allesomvattend en paradigmatisch
o Niet oplosbaar door empirisch onderzoek
o Bijv. Wat is de relatie tussen de politiek en de economie?
o Meer ideologisch van aard
 Beantwoorden van controversen
 Formulering
 Conceptualisering
o Concepten hebben vaak abstracte en omstreden aard
◊ Abstract: milieubeweging, democratie, globalisering

, ◊ Omstreden: terrorisme, groene energie, fake news
o Aanduiden van een bepaald begrip
o Minimale definitie
◊ Veelomvattend maar weinig aspecten van het concept
◊ Bijv. Globalisering → wereldwijd verwevenheid
o Ideaaltype
◊ Weinig omvattend maar veel aspecten van het concept
◊ Steeds meer kenmerken aan een concept toevoegen,
waardoor steeds minder situaties onder het concept vallen
◊ Bijv. Globalisering → hoge €-waarden van stromingen van en
openheid t.o.v. goederen, investering, arbeid in verhouding
tot nationale zaken
 Theoretische argumentatie
o Argumentenmappen
◊ Verbanden worden gevisualiseerd met pijlen, die negatief of
positief effect op elkaar kunnen hebben
◊ ‘Ceteris Paribus’ principe: variabelen die niet worden
meegenomen in argumentenmappen blijven gelijk
 Empirische onderbouwing
o Door toetsen en illustreren van concepten en argumenten
o Anekdoten
o Kwalitatieve casussen
◊ Bijv. vergelijk verschillende tijden van een land → voor en na
de oorlog
o Beschrijvende kwantitatieve informatie
o Inferentiële kwantitatieve informatie
◊ Zoek correlatie (statistische samenhang) tussen twee
variabelen
◊ Inferentie: generaliseren van waarnemingen, kenmerken en
eigenschappen