HOOFDSTUK 15: KWETSBARE ECOSYSTEMEN................................................................................................. 2
PARAGRAAF 1: ENERGIESTROMEN.............................................................................................................................2
De heuvels van Lachay....................................................................................................................................2
Energie.............................................................................................................................................................3
Energiestroom.................................................................................................................................................3
Andere energiebronnen...................................................................................................................................3
PARAGRAAF 2: POPULATIES......................................................................................................................................3
Kleine, kwetsbare populaties...........................................................................................................................3
Populatiedynamiek..........................................................................................................................................4
Leven in een nieuwe omgeving.......................................................................................................................4
Aantallen soorten............................................................................................................................................4
Klein en genetisch arm....................................................................................................................................4
PARAGRAAF 3: WARMTE, WATER EN EXOTEN..............................................................................................................4
Aanpassen en overleven..................................................................................................................................4
Nieuwe soorten...............................................................................................................................................4
Schoon drinkwater...........................................................................................................................................5
Rioolwater.......................................................................................................................................................5
PARAGRAAF 4: BIOBRANDSTOF EN RECYCLING..............................................................................................................5
Verdwijnend ecosysteem.................................................................................................................................5
Vermindering CO2-uitstoot..............................................................................................................................5
Hergebruik stoffen...........................................................................................................................................6
PARAGRAAF 5: DE STAD ALS ECOSYSTEEM...................................................................................................................6
Energie.............................................................................................................................................................6
Stadsklimaat....................................................................................................................................................7
Duurzaam omgaan met voedsel.....................................................................................................................7
Stadslandbouw................................................................................................................................................7
Voedselweb in de stad.....................................................................................................................................7
Verandering in soortensamenstelling.............................................................................................................7
HOOFDSTUK 16: SYSTEEM AARDE EN DE MENS..............................................................................................7
PARAGRAAF 1: KOOLSTOFKRINGLOOP EN KLIMAAT........................................................................................................7
Fotosynthese: het startschot...........................................................................................................................7
Koolstofvoorraden...........................................................................................................................................8
Koolstof stroomt..............................................................................................................................................8
De temperatuur op aarde................................................................................................................................8
Methaan en distikstofmonoxide......................................................................................................................8
PARAGRAAF 2: STIKSTOFKRINGLOOP..........................................................................................................................9
Stikstof gebruiken via natuurlijke processen...................................................................................................9
De stikstofkringloop en de mens...................................................................................................................10
Stikstof in het water......................................................................................................................................10
Stikstof in de atmosfeer.................................................................................................................................10
Minder stikstof..............................................................................................................................................10
PARAGRAAF 3: FOSFORKRINGLOOP..........................................................................................................................10
Kringloop van fosfor......................................................................................................................................10
Fosfaten opnemen.........................................................................................................................................11
Menselijke invloeden op de fosforkringloop.................................................................................................11
Fosfaten terugwinnen...................................................................................................................................11
Minder fosfaat: een betere waterkwaliteit...................................................................................................11
PARAGRAAF 4: ECOSYSTEMEN KANTELEN..................................................................................................................11
Plastic, een zegen en een vloek.....................................................................................................................11
Kantelpunten in de biosfeer..........................................................................................................................12
Kantelen tegenhouden..................................................................................................................................12
1
, Hoofdstuk 15: Kwetsbare ecosystemen
Paragraaf 1: Energiestromen
De heuvels van Lachay
Ecosysteem: een begrensd gebied met een wisselwerking tussen de organismen onderling
(biotische factoren) en hun omgeving (abiotische factoren).
2