H2 ONTDEKKING EN VEROVERING
2.1 Wereldrijken rondom de Middellandse Zee
TWEE WERELDRIJKEN
Het Spaanse wereldrijk was ontstaan toen Karel V in 1516 de Spaanse troon erfde. Het Spaanse
wereldrijk was een groot rijk met veel macht over Europese gebieden/landen zoals
Oostenrijk, Spanje, de Nederlanden, Italië, midden en Zuid-Amerika. Waarbij zijn zoon Philips
2 koning was van Spanje en de Nederlanden en Karels broer Ferdinand die heerste over
Oostenrijk. Het Ottomaanse rijk was gesticht door de Turkse Emir Osman waarbij zijn
opvolgers een groot deel van Noord-Afrika en het Midden-Oosten veroverden. De
Ottomaanse sultans hadden niet alleen de wereldrijke macht over hun rijk maar ze gebruikte
ook de titel kalief en zagen zichzelf als leider van de Islam. De ottomanen hadden een
halvemaan als islamitische symbool. Beide wereldrijken wilde hun rijken zo ver mogelijk
uitbreiden en vooral in Europa. Vanaf 1520 streden de Spaanse en Oostenrijkse Habsburgers
(zelfde rijk) tegen de ottomanen om de heerschappij van Europa. Op het vasteland vochten
de grootmachten voor tientallen jaren in Hongarije. (machtige landen oftewel deze 2
wereldrijken). De Ottomanen slaagde er niet in om Europa te veroveren maar wel bijna heel
Noord-Afrika. In het middellandse zeegebied hielden de grootmachten elkaar in bedwang
waarbij door de slag van Lepanto een eind kwam aan de Ottomaanse verovering op zee
waarbij de Turkse opperbevelhebber werd neergeschoten en onthoofd.
OMGAAN MET GODSDIENSTEN
De Spanjaarden en ottomanen stelden hun oorlogen voor als een heilige strijd tussen christendom en
Islam, maar met geloofsverschillen gingen ze heel anders om. Koning Ferdinand en koningin
Isabella voltooide in 1492, het jaar wanneer Columbus Amerika ontdekte hun reconquista in
het Spaanse rijk waarbij ze alle islamieten verdreven om macht te krijgen over het
staatsgodsdienst. In het Katholieke Spanje waren islam, jodendom en protestantisme
verboden waarbij je werd vervolgd, de meeste vluchten of bekeerd maar zelfs als bekeerde
werd je verdreven. In het Ottomaanse rijk was de islam de staatsgodsdienst. Toch was er wel
godsdienstvrijheid waar je als christen of jood het islamitische heerschappij moest erkennen
en meer belasting moest betalen. Hierdoor wilde de meeste liever te maken hebben met de
ottomanen dan met de Habsburgers.
ACHTERUITGANG VAN DE HANDEL
Door de groei van het Ottomaanse rijk ging de zeehandel na 1400 achteruit. Dit was een gevolg van
de Ottomaanse verovering van veel steden en Italiaanse handelsposten in de kustgebieden
van de zwarte en middellandse zee. Ook maakte de piraten op de middellandse zee het
onveilig.
SLAVERNIJ
In de 16e eeuw werden veel Europeanen gevangen door Barbarijse ( noord-afrikanen , behoren tot
het Ottomaanse rijk ) piraten en werden teruggegeven voor losgeld of verkocht als slaaf in het
Ottomaanse rijk. Slavernij was in het Ottomaanse rijk en de Arabische wereld heel gewoon.
Eeuwenlang werden zwarte slaven uit Afrika gehaald en witte slaven uit Oost-Europa.
Mannelijke slaven waren vaak soldaat, terwijl vrouwen in het huishouden werkten of dienden
, als minnares voor hun eigenaar. Een speciale groep was de eunuchen, mannen die geen
seksuele relatie mochten hebben en dus kregen ze hogere posities zoals in het leger of
bestuur. Ook in het Spaanse rijk was er slavernij. De islamitische moren en hun nakomelingen
die bij de reconquista werden gevangen. Vanaf de 16 e eeuw brachten de Spanjaarden veel
zwarte slaven uit Afrika naar de kolonies in Amerika.
2.2 De Europese expansie begint
OORZAAK VAN DE ONTDEKKINGSREIZEN
De rijkdommen uit Azië waren al eeuwenlang bekend zoals specerijen, luxe koopwaren etc. uit China
en Indië, Zuidoost-Azië dat de europanen noemden. Handelaren moesten op land voor de
goederen met veel moeite waardoor de prijzen heel erg duur werden. Ook konden ze niet op
korte afstand met de boot over de middellandse zee door het Ottomaanse rijk. Door hun
verlangen naar rijkdom en goederen zochten ze andere handelsroutes. De europanen kennen
van Azië alleen de goederen door het steeds landje voor landje handelen en niet de mensen
dus zullen ze wanneer ze in Azië terecht komen als het lukt versteld staan.
PORTUGEZEN NAAR ZUID-AFRIKA
De Portugezen waren de eerste die begonnen met de ontdekkingsreizen. Ze wilden graag goud uit de
Saharawoestijn en dus gingen ze naar Afrika reizen. Hierdoor begon de Europeaanse
expansie: de uitbreiding van de Europese activiteiten buiten Europa vanaf omstreeks 1500,
doordat ze in Afrikaanse landen ook goederen en slaven kochten. Hoe verder de Portugezen
kwamen hoe meer hun kennis over de stromingen en winden, met hulpmiddelen vonden ze
beter hun weg. Ze gingen stap voor stap aan de kust van de zee vanuit Noord-Afrika naar
Zuid-Afrika reizen op de boot. Ze kregen een nieuw doel: het vinden van een zeeroute naar
Indië.
PORTUGEZEN NAAR ZUID- EN OOST-AZIE
Het vinden van een zeeroute naar Indië lukte. De Portugezen dachten dat de Aziaten (indianen ) ook
christelijk waren terwijl ze in het hindoeïsme geloofden. De Portugezen hebben daar in India
hun Arabische concurrenten overwonnen. Ook beschoten ze steden die geen handel met
hun wilde drijven. Op deze manier drongen ze Azië verder door en zetten ze handelsposten
zoals in Lissabon waarbij ze de eerste Europese land weer waren die Aziatisch handel
goederen had.
SPANJAARDEN NAAR AMERIKA
In 1492 kreeg Columbus de opdracht van de Spaanse koning ook een route te vinden naar Azië.
Columbus had toen ook land gevonden, waarvan hij dacht dat het Indië was. Hierdoor
noemde hij de inheemse bewoners indianen. Hij had een continet gevonden dat onbekend
was in Europa: Amerika. In 1494 sloten de Portugezen en Spanjaarden het verdrag van
Tordesillas. Hierbij was er een denkbeeldige lijn getrokken. Hierdoor waren de Spanjaarden
gefocust op Amerika en de Portugezen op Afrika en Azië.
MEER EUROPEANEN NAAR ZUIDOOST-AZIE
Toen Filips de tweede de toestemming van goederen kopen uit Lissabon verbod begonnen ze zelf met
ontdekkingsreizen. Nederlanders zochten eerst een noordoostelijke route, ze dachten door
om Rusland te varen ze in Azië zouden komen. Dit mislukte en nova Zembla ontstond. Meer
Europeanen probeerde de zuidelijke route en dat lukte. Nederland probeerde het ook maar
2.1 Wereldrijken rondom de Middellandse Zee
TWEE WERELDRIJKEN
Het Spaanse wereldrijk was ontstaan toen Karel V in 1516 de Spaanse troon erfde. Het Spaanse
wereldrijk was een groot rijk met veel macht over Europese gebieden/landen zoals
Oostenrijk, Spanje, de Nederlanden, Italië, midden en Zuid-Amerika. Waarbij zijn zoon Philips
2 koning was van Spanje en de Nederlanden en Karels broer Ferdinand die heerste over
Oostenrijk. Het Ottomaanse rijk was gesticht door de Turkse Emir Osman waarbij zijn
opvolgers een groot deel van Noord-Afrika en het Midden-Oosten veroverden. De
Ottomaanse sultans hadden niet alleen de wereldrijke macht over hun rijk maar ze gebruikte
ook de titel kalief en zagen zichzelf als leider van de Islam. De ottomanen hadden een
halvemaan als islamitische symbool. Beide wereldrijken wilde hun rijken zo ver mogelijk
uitbreiden en vooral in Europa. Vanaf 1520 streden de Spaanse en Oostenrijkse Habsburgers
(zelfde rijk) tegen de ottomanen om de heerschappij van Europa. Op het vasteland vochten
de grootmachten voor tientallen jaren in Hongarije. (machtige landen oftewel deze 2
wereldrijken). De Ottomanen slaagde er niet in om Europa te veroveren maar wel bijna heel
Noord-Afrika. In het middellandse zeegebied hielden de grootmachten elkaar in bedwang
waarbij door de slag van Lepanto een eind kwam aan de Ottomaanse verovering op zee
waarbij de Turkse opperbevelhebber werd neergeschoten en onthoofd.
OMGAAN MET GODSDIENSTEN
De Spanjaarden en ottomanen stelden hun oorlogen voor als een heilige strijd tussen christendom en
Islam, maar met geloofsverschillen gingen ze heel anders om. Koning Ferdinand en koningin
Isabella voltooide in 1492, het jaar wanneer Columbus Amerika ontdekte hun reconquista in
het Spaanse rijk waarbij ze alle islamieten verdreven om macht te krijgen over het
staatsgodsdienst. In het Katholieke Spanje waren islam, jodendom en protestantisme
verboden waarbij je werd vervolgd, de meeste vluchten of bekeerd maar zelfs als bekeerde
werd je verdreven. In het Ottomaanse rijk was de islam de staatsgodsdienst. Toch was er wel
godsdienstvrijheid waar je als christen of jood het islamitische heerschappij moest erkennen
en meer belasting moest betalen. Hierdoor wilde de meeste liever te maken hebben met de
ottomanen dan met de Habsburgers.
ACHTERUITGANG VAN DE HANDEL
Door de groei van het Ottomaanse rijk ging de zeehandel na 1400 achteruit. Dit was een gevolg van
de Ottomaanse verovering van veel steden en Italiaanse handelsposten in de kustgebieden
van de zwarte en middellandse zee. Ook maakte de piraten op de middellandse zee het
onveilig.
SLAVERNIJ
In de 16e eeuw werden veel Europeanen gevangen door Barbarijse ( noord-afrikanen , behoren tot
het Ottomaanse rijk ) piraten en werden teruggegeven voor losgeld of verkocht als slaaf in het
Ottomaanse rijk. Slavernij was in het Ottomaanse rijk en de Arabische wereld heel gewoon.
Eeuwenlang werden zwarte slaven uit Afrika gehaald en witte slaven uit Oost-Europa.
Mannelijke slaven waren vaak soldaat, terwijl vrouwen in het huishouden werkten of dienden
, als minnares voor hun eigenaar. Een speciale groep was de eunuchen, mannen die geen
seksuele relatie mochten hebben en dus kregen ze hogere posities zoals in het leger of
bestuur. Ook in het Spaanse rijk was er slavernij. De islamitische moren en hun nakomelingen
die bij de reconquista werden gevangen. Vanaf de 16 e eeuw brachten de Spanjaarden veel
zwarte slaven uit Afrika naar de kolonies in Amerika.
2.2 De Europese expansie begint
OORZAAK VAN DE ONTDEKKINGSREIZEN
De rijkdommen uit Azië waren al eeuwenlang bekend zoals specerijen, luxe koopwaren etc. uit China
en Indië, Zuidoost-Azië dat de europanen noemden. Handelaren moesten op land voor de
goederen met veel moeite waardoor de prijzen heel erg duur werden. Ook konden ze niet op
korte afstand met de boot over de middellandse zee door het Ottomaanse rijk. Door hun
verlangen naar rijkdom en goederen zochten ze andere handelsroutes. De europanen kennen
van Azië alleen de goederen door het steeds landje voor landje handelen en niet de mensen
dus zullen ze wanneer ze in Azië terecht komen als het lukt versteld staan.
PORTUGEZEN NAAR ZUID-AFRIKA
De Portugezen waren de eerste die begonnen met de ontdekkingsreizen. Ze wilden graag goud uit de
Saharawoestijn en dus gingen ze naar Afrika reizen. Hierdoor begon de Europeaanse
expansie: de uitbreiding van de Europese activiteiten buiten Europa vanaf omstreeks 1500,
doordat ze in Afrikaanse landen ook goederen en slaven kochten. Hoe verder de Portugezen
kwamen hoe meer hun kennis over de stromingen en winden, met hulpmiddelen vonden ze
beter hun weg. Ze gingen stap voor stap aan de kust van de zee vanuit Noord-Afrika naar
Zuid-Afrika reizen op de boot. Ze kregen een nieuw doel: het vinden van een zeeroute naar
Indië.
PORTUGEZEN NAAR ZUID- EN OOST-AZIE
Het vinden van een zeeroute naar Indië lukte. De Portugezen dachten dat de Aziaten (indianen ) ook
christelijk waren terwijl ze in het hindoeïsme geloofden. De Portugezen hebben daar in India
hun Arabische concurrenten overwonnen. Ook beschoten ze steden die geen handel met
hun wilde drijven. Op deze manier drongen ze Azië verder door en zetten ze handelsposten
zoals in Lissabon waarbij ze de eerste Europese land weer waren die Aziatisch handel
goederen had.
SPANJAARDEN NAAR AMERIKA
In 1492 kreeg Columbus de opdracht van de Spaanse koning ook een route te vinden naar Azië.
Columbus had toen ook land gevonden, waarvan hij dacht dat het Indië was. Hierdoor
noemde hij de inheemse bewoners indianen. Hij had een continet gevonden dat onbekend
was in Europa: Amerika. In 1494 sloten de Portugezen en Spanjaarden het verdrag van
Tordesillas. Hierbij was er een denkbeeldige lijn getrokken. Hierdoor waren de Spanjaarden
gefocust op Amerika en de Portugezen op Afrika en Azië.
MEER EUROPEANEN NAAR ZUIDOOST-AZIE
Toen Filips de tweede de toestemming van goederen kopen uit Lissabon verbod begonnen ze zelf met
ontdekkingsreizen. Nederlanders zochten eerst een noordoostelijke route, ze dachten door
om Rusland te varen ze in Azië zouden komen. Dit mislukte en nova Zembla ontstond. Meer
Europeanen probeerde de zuidelijke route en dat lukte. Nederland probeerde het ook maar
