Geschiedenis pww 1 Hoofdstuk 1 en 2
1.1 Jagers en verzamelaars
Doelen van de paragraaf:
- Je kan uitleggen op basis van welke bronnen onze kennis van de prehistorie is
gebaseerd;
- Je kan verklaren hoe de moderne mens zich over de wereld verspreidde;
- Je kan uitleggen welke levenswijze jager-verzamelaars hadden;
- Je kan uitleggen hoe jager-verzamelaars hun gedachten tot uiting brachten.
Doel 1: Door de botten en skeletten die gevonden zijn in de grond en NIET door geschreven
bronnen. We weten niet wat ze dachten, maar wel hoe ze leefden. Van de cultuur is dus
weinig bekend.
Doel 2: Doordat mensen vroeger de hele tijd naar een andere plek gingen (onbewust) (meestal
vanuit Afrika) om eten te vinden. Wetenschappers → mensheid is geëvolueerd van
aap-achtigen uit Oost-Afrika →homo sapiens (vroege, moderne mens).
Doel 3: Lopen naar een andere plek (nomade) (ze hadden geen vaste woonplaats) en daar
kwamen ze aan eten door te jagen en verzamelen. Ze hadden een nomadisch bestaan.
Door hele tijd naar een andere plek te gaan konden ze niet veel meenemen → weinig bezit →
weinig sociale verschillen → egalitaire samenleving.
Middel van bestaan: jagen en verzamelen. Verdeling: Man: jagen en verzamelen. Vrouw:
verzamelen en kinderen opvoeden.
Doel 4: dat is niet echt zeker, omdat er geen geschreven bronnen zijn van de
jagers-verzamelaars.
1.2 Opkomst van de landbouw
Doelen van de paragraaf:
- Je kan uitleggen hoe de landbouw is ontstaan
- Je kan verklaren welke oorzaken en gevolgen het ontstaan van de landbouw had
- Je kan uitleggen hoe landbouwsamenlevingen ontstonden
Doel 1: Akkerbouw (Midden-Oosten)+ veeteelt = landbouw.
Ontdekking van landbouw (verandering) was ingrijpend → revolutie → landbouwrevolutie
(werd verspreid: vanuit Midden-Oosten over Europa, Azië en Afrika)
Doel 2: Oorzaken:
1. klimaatverandering → gunstig voor gewassen
2. minder wilde diersoorten waarop werd gejaagd
, 3. dieren zoals ossen en zwijnen werden gedomesticeerd → veel vlees → geen noodzaak
meer om te jagen
Korte termijn gevolgen:
1. niet meer rondtrekken → sedentaire levenswijze (vaste woonplek. Vaak in autarkische
(= zelfvoorzienend) dorpen.
2. grotere groepen (waar ze in leefden)
3. verschil in bezit → door verschil in betere/slechtere oogst.
4. → verschil in macht en aanzien: rijke boeren hadden meer macht dan arme boeren →
sociale ongelijkheid
Lange termijn gevolgen:
sedentaire levenswijze (vaste plek) → gebied ontwikkelen tot stedelijk gebied. Meestal dicht bij
een rivier, meer of kust van oceaan → later dorpen daarna steden.
Doel 3:
Bij een sedentaire samenleving meer sporen dan bij een nomadische samenleving. → want
ze hadden meer bezit en bouwen stevigere huizen.
Bijvoorbeeld: hunebedden waren grafmonumenten voor de hiernamaals.
Ze werden met materialen begraven → denken we dat religies belangrijker werden in de
landbouwsamenleving.
1.3 De eerste steden
Doelen van de paragraaf:
- Je kan verklaren hoe de eerste steden ontstonden
- Je kan uitleggen welke politieke ontwikkelingen plaatsvonden
- Je kan uitleggen welke culturele ontwikkelingen plaatsvonden
Doel 1: De dorpen van de boeren bleven zich uitbreiden. Hierdoor ontstond voedseloverschot
→ mensen gingen specialiseren → handel nam toe → er ontstonden markten → rondom de
markten groeit de populatie → steden.
Kort: Voedseloverschot → specialiseren → handel → markt → meer populatie → stad
Stad + landbouw = landbouwstedelijke samenleving
Kenmerken van een stad:
- specialisatie
- hiërarchie (verschil in aanzien tussen mensen)
- bestuur en ambtenaren
- stadsmuur
Doel 2: Politieke ontwikkelingen:
- leider: de vorst
- sommige steden; regeringen gevormd→kan een staat worden genoemd
- Om de regeringen te kunnen betalen, moeten onderdanen belasting betalen: een
deel van de oogst wordt afgestaan
Hammurabi
1.1 Jagers en verzamelaars
Doelen van de paragraaf:
- Je kan uitleggen op basis van welke bronnen onze kennis van de prehistorie is
gebaseerd;
- Je kan verklaren hoe de moderne mens zich over de wereld verspreidde;
- Je kan uitleggen welke levenswijze jager-verzamelaars hadden;
- Je kan uitleggen hoe jager-verzamelaars hun gedachten tot uiting brachten.
Doel 1: Door de botten en skeletten die gevonden zijn in de grond en NIET door geschreven
bronnen. We weten niet wat ze dachten, maar wel hoe ze leefden. Van de cultuur is dus
weinig bekend.
Doel 2: Doordat mensen vroeger de hele tijd naar een andere plek gingen (onbewust) (meestal
vanuit Afrika) om eten te vinden. Wetenschappers → mensheid is geëvolueerd van
aap-achtigen uit Oost-Afrika →homo sapiens (vroege, moderne mens).
Doel 3: Lopen naar een andere plek (nomade) (ze hadden geen vaste woonplaats) en daar
kwamen ze aan eten door te jagen en verzamelen. Ze hadden een nomadisch bestaan.
Door hele tijd naar een andere plek te gaan konden ze niet veel meenemen → weinig bezit →
weinig sociale verschillen → egalitaire samenleving.
Middel van bestaan: jagen en verzamelen. Verdeling: Man: jagen en verzamelen. Vrouw:
verzamelen en kinderen opvoeden.
Doel 4: dat is niet echt zeker, omdat er geen geschreven bronnen zijn van de
jagers-verzamelaars.
1.2 Opkomst van de landbouw
Doelen van de paragraaf:
- Je kan uitleggen hoe de landbouw is ontstaan
- Je kan verklaren welke oorzaken en gevolgen het ontstaan van de landbouw had
- Je kan uitleggen hoe landbouwsamenlevingen ontstonden
Doel 1: Akkerbouw (Midden-Oosten)+ veeteelt = landbouw.
Ontdekking van landbouw (verandering) was ingrijpend → revolutie → landbouwrevolutie
(werd verspreid: vanuit Midden-Oosten over Europa, Azië en Afrika)
Doel 2: Oorzaken:
1. klimaatverandering → gunstig voor gewassen
2. minder wilde diersoorten waarop werd gejaagd
, 3. dieren zoals ossen en zwijnen werden gedomesticeerd → veel vlees → geen noodzaak
meer om te jagen
Korte termijn gevolgen:
1. niet meer rondtrekken → sedentaire levenswijze (vaste woonplek. Vaak in autarkische
(= zelfvoorzienend) dorpen.
2. grotere groepen (waar ze in leefden)
3. verschil in bezit → door verschil in betere/slechtere oogst.
4. → verschil in macht en aanzien: rijke boeren hadden meer macht dan arme boeren →
sociale ongelijkheid
Lange termijn gevolgen:
sedentaire levenswijze (vaste plek) → gebied ontwikkelen tot stedelijk gebied. Meestal dicht bij
een rivier, meer of kust van oceaan → later dorpen daarna steden.
Doel 3:
Bij een sedentaire samenleving meer sporen dan bij een nomadische samenleving. → want
ze hadden meer bezit en bouwen stevigere huizen.
Bijvoorbeeld: hunebedden waren grafmonumenten voor de hiernamaals.
Ze werden met materialen begraven → denken we dat religies belangrijker werden in de
landbouwsamenleving.
1.3 De eerste steden
Doelen van de paragraaf:
- Je kan verklaren hoe de eerste steden ontstonden
- Je kan uitleggen welke politieke ontwikkelingen plaatsvonden
- Je kan uitleggen welke culturele ontwikkelingen plaatsvonden
Doel 1: De dorpen van de boeren bleven zich uitbreiden. Hierdoor ontstond voedseloverschot
→ mensen gingen specialiseren → handel nam toe → er ontstonden markten → rondom de
markten groeit de populatie → steden.
Kort: Voedseloverschot → specialiseren → handel → markt → meer populatie → stad
Stad + landbouw = landbouwstedelijke samenleving
Kenmerken van een stad:
- specialisatie
- hiërarchie (verschil in aanzien tussen mensen)
- bestuur en ambtenaren
- stadsmuur
Doel 2: Politieke ontwikkelingen:
- leider: de vorst
- sommige steden; regeringen gevormd→kan een staat worden genoemd
- Om de regeringen te kunnen betalen, moeten onderdanen belasting betalen: een
deel van de oogst wordt afgestaan
Hammurabi
