WERELDORIËNTATIE,
WETENSCHAP &
TECHNOLOGIE
Verhalend ontwerpen “De dierentuin”
Harm-Jesse de Jong
1510402
PVB3C1
Pabo
Wereldoriëntatie/W&T
18 juni 2018
,Inhoud
Folder verhalend ontwerp........................................................................................................2
Visiedocument......................................................................................................................... 3
Onderzoekend & Ontwerpend leren........................................................................................5
Draaiboek................................................................................................................................ 6
Wandfries.............................................................................................................................. 16
Voorbereiding 20 aspecten van onderwijs.............................................................................19
Achtergrondinformatie........................................................................................................... 22
Evaluatie............................................................................................................................... 31
Toelichting compilatie............................................................................................................ 34
Bibliografie............................................................................................................................ 34
Bijlagen................................................................................................................................. 35
1
,Folder verhalend ontwerp
2
, Visiedocument
Op de opleiding en in de praktijk heb ik geleerd hoe leuk en waardevol onderzoekend en ontwerpend
leren kan zijn. Door onderzoekend en ontwerpend leren te koppelen aan de wereldoriënterende
vakken en aan Wetenschap & Technologie ontstaat een enorm leerzame vakgeïntegreerde
lessenreeks. Je hebt er voor gezorgd dat je jouw tijd efficiënter hebt benut door meer stof in een
kortere tijd aan te bieden en dat ook nog op een leuke manier. In de scholen waar ik de afgelopen
jaren heb stagegelopen werden de vakken alleen maar los van elkaar aangeboden. De school waar ik
nu stageloop wil hier gelukkig verandering in brengen en ze staan open voor ontwikkelingen en mijn
inbreng, zo ook voor OOL (Onderzoekend en Ontwerpend Leren). Het doel van OOL is kinderen
competenties te laten ontwikkelen die samenhangen met de wetenschappelijke manier van werken
of te werken als een ontwerper. Kinderen werken aan hun ontwikkeling m.b.t. de samenhang van
concepten, de vaardigheden en de houding over diverse onderwerpen. Het onderzoeksproces en
ontwerpproces wordt als spel gebruikt [ CITATION Gra07 \l 1043 ].
Naar mijn idee kunnen kinderen in spelvormen erg veel leren. Binnen spelvormen kunnen kinderen
als onderzoeker of ontwerper aan de slag. Het concept van ‘Hands On’ sluit hier erg goed bij aan. Bij
Hands On leren de kinderen namelijk door uit te proberen, door te experimenteren en na te gaan
wat de gevolgen hier van zijn. Zowel voor jong als oud kan spelend onderwijs nuttig zijn. Het
onderzoekende en ontwerpende proces begint bij het ontdekken van de beschikbare materialen: wat
zijn de eigenschappen en wat kan ik er mee? Het ontdekken van materialen zie je vaak terug bij jonge
kinderen. Volgens Dunne & Peacock (2015) is het op spel gebaseerde wetenschap in een aantal
onderdelen te onderscheiden: zintuigelijk spelen, onderzoekend spelen, rollenspel, buitenspel en
kleine wereld spel. Doordat ik nu kennis heb van deze soorten spel kan ik de verschillende vormen
gericht inzetten in mijn onderwijs. Hierbij kwam ik ook tot de ontdekking dat ik enkele vormen zelfs
In mijn onderwijs probeer ik ook steeds meer gebruik te maken van Scaffolding. Bij Scaffolding
(letterlijk vertaald: het bouwen van een steiger) biedt de leerkracht ondersteuning die steeds net
boven het niveau van een leerling ligt, waardoor de leerling een hoger niveau kan bereiken.
Scaffolding is dus een combinatie van het in eerste instantie aanbieden van veel ondersteuning aan
leerlingen en het geleidelijk afbouwen daarvan naarmate hun expertise toeneemt. De leraar bouwt
een “steigertje” waarop de leerling even kan gaan staan om zijn hoger gelegen doel te bereiken.
Russische psycholoog Lev Vygotsky heeft het begrip ‘zone of proximal development’ oftewel ZPD
geïntroduceerd en hiermee bedoelde hij het volgende: Een leerling bevindt zich op een bepaald
niveau van ontwikkeling. Om een stapje verder te komen – zijn volgende “zone van naaste
ontwikkeling te bereiken”- moet de docent (de expert) vaststellen met welke tussenstappen hij de
leerling kan helpen om het leerproces te optimaliseren. De dialoog is daarbij hét hulpmiddel om het
denkproces verder te doen ontwikkelen. Leerlingen moeten gestimuleerd worden om “hardop te
denken”. Het leslokaal is de plek waar begripsvorming ontstaat doordat de leraar en de leerling in
samenspraak komen tot het begrijpen van elkaar waarbij de leraar de leerling helpt het geleerde te
plaatsen in een bredere maatschappelijke en culturele context. Voor het begrip scaffolding is er ook
‘een ideale lessencyclus’ ontworpen. Deze is op de volgende pagina weergegeven.
3
WETENSCHAP &
TECHNOLOGIE
Verhalend ontwerpen “De dierentuin”
Harm-Jesse de Jong
1510402
PVB3C1
Pabo
Wereldoriëntatie/W&T
18 juni 2018
,Inhoud
Folder verhalend ontwerp........................................................................................................2
Visiedocument......................................................................................................................... 3
Onderzoekend & Ontwerpend leren........................................................................................5
Draaiboek................................................................................................................................ 6
Wandfries.............................................................................................................................. 16
Voorbereiding 20 aspecten van onderwijs.............................................................................19
Achtergrondinformatie........................................................................................................... 22
Evaluatie............................................................................................................................... 31
Toelichting compilatie............................................................................................................ 34
Bibliografie............................................................................................................................ 34
Bijlagen................................................................................................................................. 35
1
,Folder verhalend ontwerp
2
, Visiedocument
Op de opleiding en in de praktijk heb ik geleerd hoe leuk en waardevol onderzoekend en ontwerpend
leren kan zijn. Door onderzoekend en ontwerpend leren te koppelen aan de wereldoriënterende
vakken en aan Wetenschap & Technologie ontstaat een enorm leerzame vakgeïntegreerde
lessenreeks. Je hebt er voor gezorgd dat je jouw tijd efficiënter hebt benut door meer stof in een
kortere tijd aan te bieden en dat ook nog op een leuke manier. In de scholen waar ik de afgelopen
jaren heb stagegelopen werden de vakken alleen maar los van elkaar aangeboden. De school waar ik
nu stageloop wil hier gelukkig verandering in brengen en ze staan open voor ontwikkelingen en mijn
inbreng, zo ook voor OOL (Onderzoekend en Ontwerpend Leren). Het doel van OOL is kinderen
competenties te laten ontwikkelen die samenhangen met de wetenschappelijke manier van werken
of te werken als een ontwerper. Kinderen werken aan hun ontwikkeling m.b.t. de samenhang van
concepten, de vaardigheden en de houding over diverse onderwerpen. Het onderzoeksproces en
ontwerpproces wordt als spel gebruikt [ CITATION Gra07 \l 1043 ].
Naar mijn idee kunnen kinderen in spelvormen erg veel leren. Binnen spelvormen kunnen kinderen
als onderzoeker of ontwerper aan de slag. Het concept van ‘Hands On’ sluit hier erg goed bij aan. Bij
Hands On leren de kinderen namelijk door uit te proberen, door te experimenteren en na te gaan
wat de gevolgen hier van zijn. Zowel voor jong als oud kan spelend onderwijs nuttig zijn. Het
onderzoekende en ontwerpende proces begint bij het ontdekken van de beschikbare materialen: wat
zijn de eigenschappen en wat kan ik er mee? Het ontdekken van materialen zie je vaak terug bij jonge
kinderen. Volgens Dunne & Peacock (2015) is het op spel gebaseerde wetenschap in een aantal
onderdelen te onderscheiden: zintuigelijk spelen, onderzoekend spelen, rollenspel, buitenspel en
kleine wereld spel. Doordat ik nu kennis heb van deze soorten spel kan ik de verschillende vormen
gericht inzetten in mijn onderwijs. Hierbij kwam ik ook tot de ontdekking dat ik enkele vormen zelfs
In mijn onderwijs probeer ik ook steeds meer gebruik te maken van Scaffolding. Bij Scaffolding
(letterlijk vertaald: het bouwen van een steiger) biedt de leerkracht ondersteuning die steeds net
boven het niveau van een leerling ligt, waardoor de leerling een hoger niveau kan bereiken.
Scaffolding is dus een combinatie van het in eerste instantie aanbieden van veel ondersteuning aan
leerlingen en het geleidelijk afbouwen daarvan naarmate hun expertise toeneemt. De leraar bouwt
een “steigertje” waarop de leerling even kan gaan staan om zijn hoger gelegen doel te bereiken.
Russische psycholoog Lev Vygotsky heeft het begrip ‘zone of proximal development’ oftewel ZPD
geïntroduceerd en hiermee bedoelde hij het volgende: Een leerling bevindt zich op een bepaald
niveau van ontwikkeling. Om een stapje verder te komen – zijn volgende “zone van naaste
ontwikkeling te bereiken”- moet de docent (de expert) vaststellen met welke tussenstappen hij de
leerling kan helpen om het leerproces te optimaliseren. De dialoog is daarbij hét hulpmiddel om het
denkproces verder te doen ontwikkelen. Leerlingen moeten gestimuleerd worden om “hardop te
denken”. Het leslokaal is de plek waar begripsvorming ontstaat doordat de leraar en de leerling in
samenspraak komen tot het begrijpen van elkaar waarbij de leraar de leerling helpt het geleerde te
plaatsen in een bredere maatschappelijke en culturele context. Voor het begrip scaffolding is er ook
‘een ideale lessencyclus’ ontworpen. Deze is op de volgende pagina weergegeven.
3
