8/27/2023 Vakdidactiek 2B
OANE-HLVDID2B-20
Begeleidend docent: S. van Neerbos
Tweede gelegenheid
Coen Wolfswinkel
1799968
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................................... 2
A: De lessenserie ..................................................................................................................................... 3
DA-model Les 1 ................................................................................................................................... 3
Lesmateriaal en antwoorden les 1 ..................................................................................................... 6
Da-model les 2 .................................................................................................................................. 10
Lesmateriaal en antwoorden les 2 ................................................................................................... 13
B: De verantwoording........................................................................................................................... 14
Lesdoelen .......................................................................................................................................... 14
Kenmerken effectief leesvaardigheidsonderwijs ............................................................................ 18
Strategie instructie (GRRIM) ........................................................................................................ 18
Woordenschatverwerving ............................................................................................................ 20
Rijke teksten ................................................................................................................................. 21
Motiverende leesomgeving .......................................................................................................... 23
Zorg voor functionaliteit ............................................................................................................... 23
Taal-ontwikkelend lesgeven ............................................................................................................. 24
Rekening houden met verschillen (dyslexie en differentiëren) ...................................................... 26
C: Bewijzen van uitgevoerde praktijkopdrachten ............................................................................... 27
Praktijkopdracht 2 ............................................................................................................................ 27
Praktijkopdracht 3 ............................................................................................................................ 28
Praktijkopdracht 4 ............................................................................................................................ 31
Bijlage 1: Uitslag Sometics onderzoek ................................................................................................. 33
Bibliografie ............................................................................................................................................ 34
1
,Inleiding
Voor dit verslag maak ik gebruik van de lessen die ik geef op Yuverta vmbo Naarden. Daar geef ik les
aan de vmbo-basis en vmbo-kader brugklas. Alle lessen die ik geef zijn op basis van de methode van
Noordhoff.
Voor deze lessenserie maak ik gebruik van de les die ik binnenkort moet geven over fictie. In de
eerste les leren ze wat de termen fictie (met subcategorieën realistische fictie en fantasieverhaal) en
non-fictie inhouden en maken ze de opdrachten uit de methode die daarbij horen.
In de tweede les gaan we dieper in op het herkennen van en onderscheid maken tussen fictie (met
subcategorieën realistische fictie en fantasieverhaal) en non-fictie.
2
, A: De lessenserie
DA-model Les 1
Docent(en): Coen Wolfswinkel Groep: 1B
Datum: 08-06-2023 Cursus: Nederlands
Duur van de les: 45 minuten Groepsgrootte: 26
INTRODUCTIE
In deze les maken we een begin met Fictie, een onderdeel in de methode van Nieuw Nederlands. De
leerlingen leren om onderscheid te maken tussen fictie en non-fictie.
BEGINSITUATIE
Voorkennis: De leerlingen hebben nog nooit les gehad over fictie. Dit zal de eerste keer zijn dat we
met de klas stilstaan bij teksten en verhalen. De verwachting is dat de helft van de leerlingen de
termen fictie en non-fictie wel eens voorbij hebben horen komen. De leerlingen zijn vanaf het begin
van het jaar bezig met het lezen van een boek. Hierbij moesten ze evalueren op het boek door een
korte presentatie te geven. De presentaties werden geëvalueerd met emotieve argumenten. Dit is
typerend voor lezers op 1F niveau (Bonset et. al., 2021, p. 251).
Abstractievermogen: De te behandelen stof moet duidelijk en rechtlijnig zijn. De meeste leerlingen
hebben behoefte aan veel voorbeelden. Deze voorbeelden moeten toepasbaar zijn in de praktijk,
daarom gebruik ik vaak namen van leerlingen in de zinnen. Het onderwerp van de voorbeelden
hebben vaak te maken met school of hobby’s.
Ervaring met onderwijsconcept: De leerlingen zijn gewend dat we de eerste tien minuten
zelfstandig lezen. Iedereen moet dan een leesboek mee hebben. Het is niet toegestaan om te praten
tijdens het zelfstandig lezen. Daarnaast heb ik een PowerPoint die ik doorloop tijdens de
verschillende fases van mijn les. Hierin komen ook de antwoorden van het huiswerk en het
schoolwerk te staan.
Leesvaardigheid: Het gemiddelde niveau van de klas is 1F. Er zijn vier leerlingen met dyslexie, één
leerling met TOS. Twee leerlingen volgen het NT2-traject vanwege hun migratieachtergrond. Qua
leerniveau lopen deze leerlingen niet achter op de rest van de klas. De hele klas leest uitsluitend
teksten die aansluiten bij de leefwereld van de leerlingen en eenvoudig van structuur zijn. Dit is
typerend voor een 1F-lezer (Bonset et. al., 2021, p. 44).
Zelfstandigheid: De leerlingen zijn gewend om tijdens de les de helft van de opdrachten zelfstandig
te maken. De andere helft maken de leerlingen in tweetallen. De leerlingen steken vaak gelijk hun
hand op om vragen te stellen wanneer ze beginnen met zelfstandig werken.
Groepsgerichtheid: De laatste tijd heerst er een gespannen sfeer in de klas omdat er veel gepest
wordt. In het verleden zijn er meer kleine ruzies geweest tussen vriendinnen. Hier moet rekening
mee houden worden door snel te reageren wanneer er vervelende opmerkingen gemaakt worden.
Ze moeten leren dat je respect hebt voor elkaar.
Waarden en normen: De leerlingen hebben hele duidelijke waarden die ze naleven. Gelijk
behandeld willen worden is daar de meest belangrijke van. Ze willen met respect aangesproken
worden. Zij verwachten van een docent dat hij/zij niet schreeuwt. Bij lesverwijdering moet het voor
de leerlingen heel duidelijk aangegeven worden wat de reden is. De leerlingen hebben snel het idee
dat er oneerlijk gestraft wordt als ze niet gelijk te horen krijgen wat ze fout doen.
Motivatie: Van de 26 leerlingen zijn er drie waarvan met zekerheid gezegd kan worden dat ze
houden van lezen. De rest van de klas leest thuis geen boeken en zijn moeilijk te motiveren om
3
OANE-HLVDID2B-20
Begeleidend docent: S. van Neerbos
Tweede gelegenheid
Coen Wolfswinkel
1799968
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................................... 2
A: De lessenserie ..................................................................................................................................... 3
DA-model Les 1 ................................................................................................................................... 3
Lesmateriaal en antwoorden les 1 ..................................................................................................... 6
Da-model les 2 .................................................................................................................................. 10
Lesmateriaal en antwoorden les 2 ................................................................................................... 13
B: De verantwoording........................................................................................................................... 14
Lesdoelen .......................................................................................................................................... 14
Kenmerken effectief leesvaardigheidsonderwijs ............................................................................ 18
Strategie instructie (GRRIM) ........................................................................................................ 18
Woordenschatverwerving ............................................................................................................ 20
Rijke teksten ................................................................................................................................. 21
Motiverende leesomgeving .......................................................................................................... 23
Zorg voor functionaliteit ............................................................................................................... 23
Taal-ontwikkelend lesgeven ............................................................................................................. 24
Rekening houden met verschillen (dyslexie en differentiëren) ...................................................... 26
C: Bewijzen van uitgevoerde praktijkopdrachten ............................................................................... 27
Praktijkopdracht 2 ............................................................................................................................ 27
Praktijkopdracht 3 ............................................................................................................................ 28
Praktijkopdracht 4 ............................................................................................................................ 31
Bijlage 1: Uitslag Sometics onderzoek ................................................................................................. 33
Bibliografie ............................................................................................................................................ 34
1
,Inleiding
Voor dit verslag maak ik gebruik van de lessen die ik geef op Yuverta vmbo Naarden. Daar geef ik les
aan de vmbo-basis en vmbo-kader brugklas. Alle lessen die ik geef zijn op basis van de methode van
Noordhoff.
Voor deze lessenserie maak ik gebruik van de les die ik binnenkort moet geven over fictie. In de
eerste les leren ze wat de termen fictie (met subcategorieën realistische fictie en fantasieverhaal) en
non-fictie inhouden en maken ze de opdrachten uit de methode die daarbij horen.
In de tweede les gaan we dieper in op het herkennen van en onderscheid maken tussen fictie (met
subcategorieën realistische fictie en fantasieverhaal) en non-fictie.
2
, A: De lessenserie
DA-model Les 1
Docent(en): Coen Wolfswinkel Groep: 1B
Datum: 08-06-2023 Cursus: Nederlands
Duur van de les: 45 minuten Groepsgrootte: 26
INTRODUCTIE
In deze les maken we een begin met Fictie, een onderdeel in de methode van Nieuw Nederlands. De
leerlingen leren om onderscheid te maken tussen fictie en non-fictie.
BEGINSITUATIE
Voorkennis: De leerlingen hebben nog nooit les gehad over fictie. Dit zal de eerste keer zijn dat we
met de klas stilstaan bij teksten en verhalen. De verwachting is dat de helft van de leerlingen de
termen fictie en non-fictie wel eens voorbij hebben horen komen. De leerlingen zijn vanaf het begin
van het jaar bezig met het lezen van een boek. Hierbij moesten ze evalueren op het boek door een
korte presentatie te geven. De presentaties werden geëvalueerd met emotieve argumenten. Dit is
typerend voor lezers op 1F niveau (Bonset et. al., 2021, p. 251).
Abstractievermogen: De te behandelen stof moet duidelijk en rechtlijnig zijn. De meeste leerlingen
hebben behoefte aan veel voorbeelden. Deze voorbeelden moeten toepasbaar zijn in de praktijk,
daarom gebruik ik vaak namen van leerlingen in de zinnen. Het onderwerp van de voorbeelden
hebben vaak te maken met school of hobby’s.
Ervaring met onderwijsconcept: De leerlingen zijn gewend dat we de eerste tien minuten
zelfstandig lezen. Iedereen moet dan een leesboek mee hebben. Het is niet toegestaan om te praten
tijdens het zelfstandig lezen. Daarnaast heb ik een PowerPoint die ik doorloop tijdens de
verschillende fases van mijn les. Hierin komen ook de antwoorden van het huiswerk en het
schoolwerk te staan.
Leesvaardigheid: Het gemiddelde niveau van de klas is 1F. Er zijn vier leerlingen met dyslexie, één
leerling met TOS. Twee leerlingen volgen het NT2-traject vanwege hun migratieachtergrond. Qua
leerniveau lopen deze leerlingen niet achter op de rest van de klas. De hele klas leest uitsluitend
teksten die aansluiten bij de leefwereld van de leerlingen en eenvoudig van structuur zijn. Dit is
typerend voor een 1F-lezer (Bonset et. al., 2021, p. 44).
Zelfstandigheid: De leerlingen zijn gewend om tijdens de les de helft van de opdrachten zelfstandig
te maken. De andere helft maken de leerlingen in tweetallen. De leerlingen steken vaak gelijk hun
hand op om vragen te stellen wanneer ze beginnen met zelfstandig werken.
Groepsgerichtheid: De laatste tijd heerst er een gespannen sfeer in de klas omdat er veel gepest
wordt. In het verleden zijn er meer kleine ruzies geweest tussen vriendinnen. Hier moet rekening
mee houden worden door snel te reageren wanneer er vervelende opmerkingen gemaakt worden.
Ze moeten leren dat je respect hebt voor elkaar.
Waarden en normen: De leerlingen hebben hele duidelijke waarden die ze naleven. Gelijk
behandeld willen worden is daar de meest belangrijke van. Ze willen met respect aangesproken
worden. Zij verwachten van een docent dat hij/zij niet schreeuwt. Bij lesverwijdering moet het voor
de leerlingen heel duidelijk aangegeven worden wat de reden is. De leerlingen hebben snel het idee
dat er oneerlijk gestraft wordt als ze niet gelijk te horen krijgen wat ze fout doen.
Motivatie: Van de 26 leerlingen zijn er drie waarvan met zekerheid gezegd kan worden dat ze
houden van lezen. De rest van de klas leest thuis geen boeken en zijn moeilijk te motiveren om
3
