Week 1
De student:
kan uitleggen wat de begrippen toezicht en handhaving inhouden en toepassen in
casuïstiek;
Handhaving: de mogelijkheid die het bestuursorgaan heeft om naleving van wetten en
regels te bewerkstelligen of af te dwingen. Toezicht: met daartoe bevoegde personen
(toezichthouders) namens het bestuursorgaan controleren of de wetten en regels in zijn
werkgebied worden nageleefd.
kan de verschillen tussen herstelsancties en bestraffende sancties (maatregel en
boete) uitleggen;
Herstelsancties zijn gericht op het herstellen van de situatie zoals hij zou moeten zijn als de
norm daadwerkelijk juist was nageleefd. Het doel is dus om de onrechtmatige situatie te
herstellen. Bestraffende sancties zijn erop gericht om de overtreder te straffen voor het feit
dat hij zich niet heeft gedragen conform de norm.
Verschillen
Het doel van de herstelsanctie is om de onrechtmatige situatie te herstellen. Het doel van de
bestraffende sanctie is om de overtreder te straffen. Een ander verschil is dat je bij de
herstelsanctie de kans krijgt om de overtreding te herstellen. Doe je dat binnen de gestelde
termijn, dan hoeft je geen dwangsom te betalen of wordt er geen bestuursdwang toegepast.
Bij de bestraffende sanctie krijg je niet de kans om de overtreding te beëindigen.
kan uitleggen wat de wettelijke grondslag in het kader van handhaving en toezicht is
en deze kennis toepassen in casuïstiek;
Titel 5 kent de volgende onderverdeling:
- Titel 5.1 Algemene bepalingen
● Artikelen 5:1 - 5:10a Awb
- Titel 5.2 Toezicht op de naleving
● Artikelen 5:11 - 5:20 Awb
- Titel 5.3 Herstelsancties
● Artikelen 5:21 - 5:39 Awb
- Titel 5.4 Bestuurlijke boete
● Artikelen 5:40 - 5:54 Awb
kan uitleggen wat het verschil is tussen bestuursrechtelijke, strafrechtelijke en
privaatrechtelijke handhaving en deze kennis toepassen in casuïstiek;
Bestuursrechtelijke handhaving: Bestuursrechtelijk handhaven gebeurt op grond van de
Awb of bijzonder bestuursrecht. Handhaven geschiedt door middel van een bestuurlijke
boete of herstelsanctie.
,Strafrechtelijke handhaving: Strafrechtelijk handhaven gaat via het OM. Handhaven
geschiedt middels het Wetboek van Strafrecht.
Privaatrechtelijke handhaving: Privaatrechtelijk handhaven gebeurt middels het burgerlijk
wetboek e.d. Dit mag alleen als het bestuursrechtelijk niet mogelijk is.
Verschillen in het algemeen
Strafrecht handhaven we door te straffen met een gevangenisstraf, hechtenis, taakstraf of
geldboete. Bestuursrecht handhaven we door het dreigen met of het opleggen van een last
onder dwangsom of last onder bestuursdwang. Privaatrecht handhaven we door het
afsluiten van contracten / overeenkomsten.
Verschillen tussen strafrechtelijk en bestuursrechtelijke handhaven:
Een van de verschillen met de bestuurlijke boete is dat je tegen de strafbeschikking in verzet
kan gaan bij het OM. Je start dan een strafrechtelijke procedure in plaats van een
bestuursrechtelijke procedure.
Bij strafrecht moet je een overtreding of misdrijf hebben gepleegd - WvSr en WvSv. Het OM
start deze procedure. Je krijgt dan een dagvaarding, je moet dan op zitten komen, de rechter
gaat naar de situatie kijken en je krijgt een oordeel. Als je wordt veroordeeld krijg je een straf
en een strafblad.
De Awb of een van die bijzondere bestuurswetten vormen de basis voor bestuursrechtelijke
handhaven. Je krijgt een beschikking waarin een bestuurlijke sanctie wordt aangekondigd.
Het bestuursorgaan lost dit op, er is geen sprake van een onafhankelijke rechter → Artikel 6
EVRM. Indien je een bestuurlijke boete krijgt dan moet je die gewoon betalen, dat geldt gaat
naar het bestuursorgaan die de boete heeft opgelegd. Er komt geen strafblad.
Week 2
De student:
kan de belangrijkste SJD-werkvelden waar toezicht plaatsvindt benoemen;
Drie niveaus van toezicht:
- Overheid
- Provincies
- Gemeente
Toezichthouders overheid:
- Landelijke opererende inspecties
● Dit zijn organisaties bij de Rijksoverheid die toezicht houden voor de
betreffende Minister (bestuursorgaan)
Voorbeelden toezicht overheid:
- Inspectie sociale zaken en werkgelegenheid
- Inspectie van onderwijs
, - Inspectie volksgezondheid
- Inspectie gezondheidszorg en Jeugd
- Inspectie Leefomgeving en Transport Inspectie Veiligheid
We hebben nog veel meer inspecties vanuit landelijk opererende inspecties van de overheid
die allemaal gaan over toezicht houden. Dan hebben we het landelijke niveau gehad dan
gaan we een niveau lager - dan kom je bij de provincies.
Toezichthouders provincies:
- Provinciaal opererende inspecties
● Zij treden op namens Gedeputeerd Staten (bestuursorgaan)
Voorbeelden toezicht provincies
- Bodemsanering
- Natuur, milieu en landschap
- Afvalverwerkingsbedrijven
- Vuurwerkopslag
- Kwaliteit zwemwater
Toezichthouders gemeente
- Gemeentelijk instanties
● Aangewezen door B&W (bestuursorgaan)
Voorbeelden toezicht gemeente:
- Leerplichtambtenaar
- Sociale Recherche
- Horeca-inspectie
- Brandveiligheid
- Illegale hotels
- (fout) parkeren
- Toezicht op bouw en sloop
- Afvalophaling
- Uitstallingen in de openbare ruimte
- Leegstand en onderhuur
kan de verschillende vormen en instrumenten van toezicht benoemen;
Wettelijke instrumenten: artikelen 5:15 t/m 5:20 Awb
Artikel 5:15 Awb - Wat mag een toezichthouder?
Lid 1:
- Gebouwen betreden, met medeneming van benodigde apparatuur.
- Met uitzondering van een woning zonder toestemming van de bewoner.
Lid 2:
- Zo nodig verschaft hij zich toegang met behulp van de sterke arm
, Lid 3:
- Hij is bevoegd zich te doen vergezellen door personen die daartoe door hem zijn
aangewezen.
Artikel 5:16 Awb
- Een toezichthouder is bevoegd inlichting te vorderen.
Artikel 5:16a Awb
- Een toezichthouder is bevoegd inzage te vorderen van een identiteitsbewijs als
bedoeld in artikel 1 Wet op de Identificatieplicht.
Artikel 5:17 Awb
Lid 1:
- Een toezichthouder is bevoegd inzage te vorderen van zakelijke gegevens en
bescheiden.
Lid 2:
- Hij is bevoegd van de gegevens en bescheiden kopieën te maken.
Lid 3:
- Indien het maken van de kopieën niet ter plaatse kan scheiden, is hij bevoegd de
gegevens en bescheiden voor korte tijd mee te nemen tegen een door hem te geven
schriftelijk bewijs.
Artikel 5:18 Awb
Lid 1:
- Een toezichthouder is bevoegd zaken te onderzoeken, verpakkingen te openen en
monsters te nemen.
Lid 4:
- Indien het onderzoek niet ter plaatse kan geschieden, is hij bevoegd de monsters
voor korte tijd mee te nemen tegen een door hem te geven schriftelijk bewijs.
Artikel 5:19 Awb
Lid 1:
- Een toezichthouder is bevoegd vervoermiddelen te onderzoeken.
Lid 2:
- Hij is bevoegd vervoermiddelen op hun lading te onderzoeken.
Lid 3:
- Hij is bevoegd van de bestuurder inzage te vorderen van de wettelijke
voorgeschreven bescheiden.
De student:
kan uitleggen wat de begrippen toezicht en handhaving inhouden en toepassen in
casuïstiek;
Handhaving: de mogelijkheid die het bestuursorgaan heeft om naleving van wetten en
regels te bewerkstelligen of af te dwingen. Toezicht: met daartoe bevoegde personen
(toezichthouders) namens het bestuursorgaan controleren of de wetten en regels in zijn
werkgebied worden nageleefd.
kan de verschillen tussen herstelsancties en bestraffende sancties (maatregel en
boete) uitleggen;
Herstelsancties zijn gericht op het herstellen van de situatie zoals hij zou moeten zijn als de
norm daadwerkelijk juist was nageleefd. Het doel is dus om de onrechtmatige situatie te
herstellen. Bestraffende sancties zijn erop gericht om de overtreder te straffen voor het feit
dat hij zich niet heeft gedragen conform de norm.
Verschillen
Het doel van de herstelsanctie is om de onrechtmatige situatie te herstellen. Het doel van de
bestraffende sanctie is om de overtreder te straffen. Een ander verschil is dat je bij de
herstelsanctie de kans krijgt om de overtreding te herstellen. Doe je dat binnen de gestelde
termijn, dan hoeft je geen dwangsom te betalen of wordt er geen bestuursdwang toegepast.
Bij de bestraffende sanctie krijg je niet de kans om de overtreding te beëindigen.
kan uitleggen wat de wettelijke grondslag in het kader van handhaving en toezicht is
en deze kennis toepassen in casuïstiek;
Titel 5 kent de volgende onderverdeling:
- Titel 5.1 Algemene bepalingen
● Artikelen 5:1 - 5:10a Awb
- Titel 5.2 Toezicht op de naleving
● Artikelen 5:11 - 5:20 Awb
- Titel 5.3 Herstelsancties
● Artikelen 5:21 - 5:39 Awb
- Titel 5.4 Bestuurlijke boete
● Artikelen 5:40 - 5:54 Awb
kan uitleggen wat het verschil is tussen bestuursrechtelijke, strafrechtelijke en
privaatrechtelijke handhaving en deze kennis toepassen in casuïstiek;
Bestuursrechtelijke handhaving: Bestuursrechtelijk handhaven gebeurt op grond van de
Awb of bijzonder bestuursrecht. Handhaven geschiedt door middel van een bestuurlijke
boete of herstelsanctie.
,Strafrechtelijke handhaving: Strafrechtelijk handhaven gaat via het OM. Handhaven
geschiedt middels het Wetboek van Strafrecht.
Privaatrechtelijke handhaving: Privaatrechtelijk handhaven gebeurt middels het burgerlijk
wetboek e.d. Dit mag alleen als het bestuursrechtelijk niet mogelijk is.
Verschillen in het algemeen
Strafrecht handhaven we door te straffen met een gevangenisstraf, hechtenis, taakstraf of
geldboete. Bestuursrecht handhaven we door het dreigen met of het opleggen van een last
onder dwangsom of last onder bestuursdwang. Privaatrecht handhaven we door het
afsluiten van contracten / overeenkomsten.
Verschillen tussen strafrechtelijk en bestuursrechtelijke handhaven:
Een van de verschillen met de bestuurlijke boete is dat je tegen de strafbeschikking in verzet
kan gaan bij het OM. Je start dan een strafrechtelijke procedure in plaats van een
bestuursrechtelijke procedure.
Bij strafrecht moet je een overtreding of misdrijf hebben gepleegd - WvSr en WvSv. Het OM
start deze procedure. Je krijgt dan een dagvaarding, je moet dan op zitten komen, de rechter
gaat naar de situatie kijken en je krijgt een oordeel. Als je wordt veroordeeld krijg je een straf
en een strafblad.
De Awb of een van die bijzondere bestuurswetten vormen de basis voor bestuursrechtelijke
handhaven. Je krijgt een beschikking waarin een bestuurlijke sanctie wordt aangekondigd.
Het bestuursorgaan lost dit op, er is geen sprake van een onafhankelijke rechter → Artikel 6
EVRM. Indien je een bestuurlijke boete krijgt dan moet je die gewoon betalen, dat geldt gaat
naar het bestuursorgaan die de boete heeft opgelegd. Er komt geen strafblad.
Week 2
De student:
kan de belangrijkste SJD-werkvelden waar toezicht plaatsvindt benoemen;
Drie niveaus van toezicht:
- Overheid
- Provincies
- Gemeente
Toezichthouders overheid:
- Landelijke opererende inspecties
● Dit zijn organisaties bij de Rijksoverheid die toezicht houden voor de
betreffende Minister (bestuursorgaan)
Voorbeelden toezicht overheid:
- Inspectie sociale zaken en werkgelegenheid
- Inspectie van onderwijs
, - Inspectie volksgezondheid
- Inspectie gezondheidszorg en Jeugd
- Inspectie Leefomgeving en Transport Inspectie Veiligheid
We hebben nog veel meer inspecties vanuit landelijk opererende inspecties van de overheid
die allemaal gaan over toezicht houden. Dan hebben we het landelijke niveau gehad dan
gaan we een niveau lager - dan kom je bij de provincies.
Toezichthouders provincies:
- Provinciaal opererende inspecties
● Zij treden op namens Gedeputeerd Staten (bestuursorgaan)
Voorbeelden toezicht provincies
- Bodemsanering
- Natuur, milieu en landschap
- Afvalverwerkingsbedrijven
- Vuurwerkopslag
- Kwaliteit zwemwater
Toezichthouders gemeente
- Gemeentelijk instanties
● Aangewezen door B&W (bestuursorgaan)
Voorbeelden toezicht gemeente:
- Leerplichtambtenaar
- Sociale Recherche
- Horeca-inspectie
- Brandveiligheid
- Illegale hotels
- (fout) parkeren
- Toezicht op bouw en sloop
- Afvalophaling
- Uitstallingen in de openbare ruimte
- Leegstand en onderhuur
kan de verschillende vormen en instrumenten van toezicht benoemen;
Wettelijke instrumenten: artikelen 5:15 t/m 5:20 Awb
Artikel 5:15 Awb - Wat mag een toezichthouder?
Lid 1:
- Gebouwen betreden, met medeneming van benodigde apparatuur.
- Met uitzondering van een woning zonder toestemming van de bewoner.
Lid 2:
- Zo nodig verschaft hij zich toegang met behulp van de sterke arm
, Lid 3:
- Hij is bevoegd zich te doen vergezellen door personen die daartoe door hem zijn
aangewezen.
Artikel 5:16 Awb
- Een toezichthouder is bevoegd inlichting te vorderen.
Artikel 5:16a Awb
- Een toezichthouder is bevoegd inzage te vorderen van een identiteitsbewijs als
bedoeld in artikel 1 Wet op de Identificatieplicht.
Artikel 5:17 Awb
Lid 1:
- Een toezichthouder is bevoegd inzage te vorderen van zakelijke gegevens en
bescheiden.
Lid 2:
- Hij is bevoegd van de gegevens en bescheiden kopieën te maken.
Lid 3:
- Indien het maken van de kopieën niet ter plaatse kan scheiden, is hij bevoegd de
gegevens en bescheiden voor korte tijd mee te nemen tegen een door hem te geven
schriftelijk bewijs.
Artikel 5:18 Awb
Lid 1:
- Een toezichthouder is bevoegd zaken te onderzoeken, verpakkingen te openen en
monsters te nemen.
Lid 4:
- Indien het onderzoek niet ter plaatse kan geschieden, is hij bevoegd de monsters
voor korte tijd mee te nemen tegen een door hem te geven schriftelijk bewijs.
Artikel 5:19 Awb
Lid 1:
- Een toezichthouder is bevoegd vervoermiddelen te onderzoeken.
Lid 2:
- Hij is bevoegd vervoermiddelen op hun lading te onderzoeken.
Lid 3:
- Hij is bevoegd van de bestuurder inzage te vorderen van de wettelijke
voorgeschreven bescheiden.
