Hoofdstuk 2: De Koude Oorlog :;<2 - :;>;
§ 5.1 Een verdeelde wereld
Hoe ontstond de Koude Oorlog?
Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er twee partijen tegenover elkaar te staan. Europa
raakte verdeeld in twee invloedssferen waarbij de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten veel
invloed hadden.
Ideologie Communisme Kapitalisme
Land Sovjet-Unie Verenigde Staten
Invloedssferen Oost-Europa West-Europa
Politiek systeem Dictatuur Democratie met vrije
verkiezingen
Economisch systeem Planeconomie Vrijemarkteconomie
Aan het einde van de oorlog werd door de overwinnaars besproken hoe de macht in Europa
verdeeld moest worden nadat Duitsland was verslagen. Stalin had een aantal landen in Oost-
Europa veroverd van Duitsland en hij wilde dat deze landen communistisch zouden worden.
Stalin zorgde ervoor dat er in elk Oost-Europees land een regering kwam die hem
gehoorzaam was. Dit werden satellietstaten van de Sovjet-Unie. Ze waren officieel
onafhankelijk, maar werden feitelijk overheerst door Stalin.
Door de oorlog was ook West-Europa verzwakt en de voorheen Europese koloniën lieten
zich onafhankelijk verklaren. De V.S. waren bang dat het communisme terrein ging winnen
en de Amerikaanse president Truman ging over tot een containmentpolitiek met als doel om
het communisme in te dammen. Zij gingen elk democratisch land dat bedreigd werd door
het communisme steunen. Deze steun kon militair of economisch zijn. Een voorbeeld van
een economische steun was het Marshallplan waar de Verenigde Staten West-Europese
landen geld en hulpgoederen uitleenden om de economieën te herstellen.
Na de oorlog werd Duitsland verdeeld in vier zones: een Britse, Franse, Amerikaanse en een
Russische zone. Ook Berlijn werd verdeeld in dezelfde vier delen. In 1948 liet Stalin West-
Berlijn afsluiten. Er konden geen spullen en voedsel meer naar de bewoners in Berlijn
gestuurd worden en Stalin hoopte hiermee dat de Geallieerden Berlijn op zouden geven,
zodat hij de hele stad in handen kon krijgen. De Amerikanen stuurden elke dag duizenden
vliegtuigen naar Berlijn om de stad te bevoorraden (luchtbrug) en de blokkade van Berlijn
mislukte. Ze beseften zich dat beide partijen niet zouden ‘onderhandelen’ en Duitsland werd
officieel opgedeeld in twee landen:
- Bondsrepubliek Duitsland (BRD) – West-Duitsland in handen van de Geallieerden
- Duitse Democratische Republiek – Oost-Duitsland in handen van de Sovjet-Unie.
Hoewel het vijandschap een koude oorlog was, was de dreiging er altijd. Er werden twee
nieuwe bondgenootschappen opgezet: de NAVO en het Warschaupact.
Pagina 1 van 4
§ 5.1 Een verdeelde wereld
Hoe ontstond de Koude Oorlog?
Na de Tweede Wereldoorlog kwamen er twee partijen tegenover elkaar te staan. Europa
raakte verdeeld in twee invloedssferen waarbij de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten veel
invloed hadden.
Ideologie Communisme Kapitalisme
Land Sovjet-Unie Verenigde Staten
Invloedssferen Oost-Europa West-Europa
Politiek systeem Dictatuur Democratie met vrije
verkiezingen
Economisch systeem Planeconomie Vrijemarkteconomie
Aan het einde van de oorlog werd door de overwinnaars besproken hoe de macht in Europa
verdeeld moest worden nadat Duitsland was verslagen. Stalin had een aantal landen in Oost-
Europa veroverd van Duitsland en hij wilde dat deze landen communistisch zouden worden.
Stalin zorgde ervoor dat er in elk Oost-Europees land een regering kwam die hem
gehoorzaam was. Dit werden satellietstaten van de Sovjet-Unie. Ze waren officieel
onafhankelijk, maar werden feitelijk overheerst door Stalin.
Door de oorlog was ook West-Europa verzwakt en de voorheen Europese koloniën lieten
zich onafhankelijk verklaren. De V.S. waren bang dat het communisme terrein ging winnen
en de Amerikaanse president Truman ging over tot een containmentpolitiek met als doel om
het communisme in te dammen. Zij gingen elk democratisch land dat bedreigd werd door
het communisme steunen. Deze steun kon militair of economisch zijn. Een voorbeeld van
een economische steun was het Marshallplan waar de Verenigde Staten West-Europese
landen geld en hulpgoederen uitleenden om de economieën te herstellen.
Na de oorlog werd Duitsland verdeeld in vier zones: een Britse, Franse, Amerikaanse en een
Russische zone. Ook Berlijn werd verdeeld in dezelfde vier delen. In 1948 liet Stalin West-
Berlijn afsluiten. Er konden geen spullen en voedsel meer naar de bewoners in Berlijn
gestuurd worden en Stalin hoopte hiermee dat de Geallieerden Berlijn op zouden geven,
zodat hij de hele stad in handen kon krijgen. De Amerikanen stuurden elke dag duizenden
vliegtuigen naar Berlijn om de stad te bevoorraden (luchtbrug) en de blokkade van Berlijn
mislukte. Ze beseften zich dat beide partijen niet zouden ‘onderhandelen’ en Duitsland werd
officieel opgedeeld in twee landen:
- Bondsrepubliek Duitsland (BRD) – West-Duitsland in handen van de Geallieerden
- Duitse Democratische Republiek – Oost-Duitsland in handen van de Sovjet-Unie.
Hoewel het vijandschap een koude oorlog was, was de dreiging er altijd. Er werden twee
nieuwe bondgenootschappen opgezet: de NAVO en het Warschaupact.
Pagina 1 van 4
