Brein & Cognitie
Hoorcollege week 6 – Emotie & Motivatie
9-12-2019
Gemotiveerd gedrag = gedrag dat doelgericht is en een speciale functie lijkt te hebben
Een reflex is volledig automatisch en valt dus niet onder gemotiveerd gedrag, dus bv ademhalen.
Slaapwandelen: valt onder gemotiveerd gedrag, omdat het toch doelgericht is. (bv doelgericht naar
de koelkast)
Gedragingen hebben vaak als doel om een homeostase te bewaken
Gemotiveerd gedrag:
o Aangeboren (in het boek: innate relasing mechanisms (stimulus-actie-associaties, IRM’s
activators voor een aangeboren adaptieve reactie die helpt bij het overleven. Ze reageren
dus als een soort triggers voor gedrag dat in gang wordt gezet door interne programma’s.
IRM’s zijn prewired in het brein, maar ervaring kan ze wel veranderen))
o Aangeleerd
o Cognitief sturing (gedrag door een bewuste planning)
o Emotieve sturing (gedrag door een emotionele reactie)
o Homeostase bewaren
Aangeboren gedrag:
Dit gedrag komt voor, ook al heb je bijvoorbeeld iets nog nooit gezien. (voorbeeld: je reageert op een
slang op een bepaalde manier, zonder dat je ooit een slang gezien hebt)
Aangeleerd gedrag:
Behaviourism
Operantie conditionering: stimulus, response, reinforcer (eten = primaire beloning). Deze combinatie
zorgt ervoor dat de stimulus-response wordt versterkt.
o Skinnerbox: de hendel is de stimulus, de reactie is het induwen van de hendel, de reinforcer
is het eten (beloning)
Het gedrag wordt aangeleerd met een stimulus
Wat je leert wordt aangeleerd door je omgeving. Met een juiste omgeving kun je complexe dingen
leren.
Tussen de stimulus en response zit eigenlijk de cognitie (chompsky)
Cognitie en behaviorism is gelimiteerd
Voorbeeld kuiken: vooruit lopen bakje met eten gaat weg, achteruitlopen bakje met eten komt
naar je toe. We zijn gewend om associaties te maken waarbij je iets krijgt als je er naar toe gaat, in
plaats van als je ervan weg gaat. Daarom is de associatie achteruit lopen en eten ontvangen
moeilijker.
We hebben ingebouwde systemen, sommige dingen leren we makkelijker, sommige dingen leren we
moeilijker.
Sterkste associatie: learned taste aversion: als je bv ziek wordt van je pizza, is dat genoeg om bv een
jaar geen pizza meer te eten. Hier is ons brein op gebouwd om deze associatie te leren. (=associative
learning)
Preparedness: aanleg om op bepaalde stimuli anders te reageren dan op andere stimuli
, Alle mensen / dieren hebben leerprocessen die makkelijker gaan je hebt aanleg voor bv bepaald
gedrag.
o Aangeboren: staat vast
o Aanleg: je kunt het makkelijker leren
Gemotiveerd gedrag: niet-gereguleerd of gereguleerd
Niet- gereguleerd: seks, vechten, ontdekken, paren, luisteren
o Je wilt een doel bereiken met niet-gereguleerd gedrag
o Onder controle van de Frontaal kwab
Regulerend: temperatuur, eten, drinken, mineraalinname
o Homeostatische balans
o Onder controle van de hypothalamus
Hypothalamus: gebied in de hersenen dat bestaat uit verschillende onderdelen. De die belangrijkste
hersenkernen: laterale, mediale en periventriculaire hersenkern. De verschillende kernen hebben
allemaal een net iets andere betrokkenheid.
Hoofdzenuw: medial forebrain bundle: verbind hersenstamstructuren met verschillende delen van
het limbische systeem en stuurt activerende projecties naar de basale ganglia en frontaal cortex.
o MFB bundel bevat dopamine
Hypothalamus doet voornamelijk neurotransmitters en hormonen vrijlaten met behulp van de
hypofyse. De hypofyse heeft een voorkant (anterior) en een achterkant (posterior). Beide oefenen op
een iets andere manier invloed uit op gedrag en worden op een andere manier beïnvloedt door de
hypothalamus.
o Achterkant: verlengstuk van de hypothalamus. Peptiden worden via axonen naar het
uiteinde gebracht. Hier worden peptiden vrijgelaten in het bloed (in de axon is het nog een
neurotransmitter). In het bloed wordt het een hormoon genoemd.
o Voorkant: hypothalamus laat al eerder hormonen vrij aan het bloed. Die moeten een klein
stukje door het bloed voordat ze bij het uiteinde komen van de hypofysevoorkant. Die
hormonen (hypofysestimulerende hormonen) stimuleren daar de klier om andere hormonen
los te laten. Releasinghormoon kan de release van hormonen stimuleren of inhiberen.
Hoorcollege week 6 – Emotie & Motivatie
9-12-2019
Gemotiveerd gedrag = gedrag dat doelgericht is en een speciale functie lijkt te hebben
Een reflex is volledig automatisch en valt dus niet onder gemotiveerd gedrag, dus bv ademhalen.
Slaapwandelen: valt onder gemotiveerd gedrag, omdat het toch doelgericht is. (bv doelgericht naar
de koelkast)
Gedragingen hebben vaak als doel om een homeostase te bewaken
Gemotiveerd gedrag:
o Aangeboren (in het boek: innate relasing mechanisms (stimulus-actie-associaties, IRM’s
activators voor een aangeboren adaptieve reactie die helpt bij het overleven. Ze reageren
dus als een soort triggers voor gedrag dat in gang wordt gezet door interne programma’s.
IRM’s zijn prewired in het brein, maar ervaring kan ze wel veranderen))
o Aangeleerd
o Cognitief sturing (gedrag door een bewuste planning)
o Emotieve sturing (gedrag door een emotionele reactie)
o Homeostase bewaren
Aangeboren gedrag:
Dit gedrag komt voor, ook al heb je bijvoorbeeld iets nog nooit gezien. (voorbeeld: je reageert op een
slang op een bepaalde manier, zonder dat je ooit een slang gezien hebt)
Aangeleerd gedrag:
Behaviourism
Operantie conditionering: stimulus, response, reinforcer (eten = primaire beloning). Deze combinatie
zorgt ervoor dat de stimulus-response wordt versterkt.
o Skinnerbox: de hendel is de stimulus, de reactie is het induwen van de hendel, de reinforcer
is het eten (beloning)
Het gedrag wordt aangeleerd met een stimulus
Wat je leert wordt aangeleerd door je omgeving. Met een juiste omgeving kun je complexe dingen
leren.
Tussen de stimulus en response zit eigenlijk de cognitie (chompsky)
Cognitie en behaviorism is gelimiteerd
Voorbeeld kuiken: vooruit lopen bakje met eten gaat weg, achteruitlopen bakje met eten komt
naar je toe. We zijn gewend om associaties te maken waarbij je iets krijgt als je er naar toe gaat, in
plaats van als je ervan weg gaat. Daarom is de associatie achteruit lopen en eten ontvangen
moeilijker.
We hebben ingebouwde systemen, sommige dingen leren we makkelijker, sommige dingen leren we
moeilijker.
Sterkste associatie: learned taste aversion: als je bv ziek wordt van je pizza, is dat genoeg om bv een
jaar geen pizza meer te eten. Hier is ons brein op gebouwd om deze associatie te leren. (=associative
learning)
Preparedness: aanleg om op bepaalde stimuli anders te reageren dan op andere stimuli
, Alle mensen / dieren hebben leerprocessen die makkelijker gaan je hebt aanleg voor bv bepaald
gedrag.
o Aangeboren: staat vast
o Aanleg: je kunt het makkelijker leren
Gemotiveerd gedrag: niet-gereguleerd of gereguleerd
Niet- gereguleerd: seks, vechten, ontdekken, paren, luisteren
o Je wilt een doel bereiken met niet-gereguleerd gedrag
o Onder controle van de Frontaal kwab
Regulerend: temperatuur, eten, drinken, mineraalinname
o Homeostatische balans
o Onder controle van de hypothalamus
Hypothalamus: gebied in de hersenen dat bestaat uit verschillende onderdelen. De die belangrijkste
hersenkernen: laterale, mediale en periventriculaire hersenkern. De verschillende kernen hebben
allemaal een net iets andere betrokkenheid.
Hoofdzenuw: medial forebrain bundle: verbind hersenstamstructuren met verschillende delen van
het limbische systeem en stuurt activerende projecties naar de basale ganglia en frontaal cortex.
o MFB bundel bevat dopamine
Hypothalamus doet voornamelijk neurotransmitters en hormonen vrijlaten met behulp van de
hypofyse. De hypofyse heeft een voorkant (anterior) en een achterkant (posterior). Beide oefenen op
een iets andere manier invloed uit op gedrag en worden op een andere manier beïnvloedt door de
hypothalamus.
o Achterkant: verlengstuk van de hypothalamus. Peptiden worden via axonen naar het
uiteinde gebracht. Hier worden peptiden vrijgelaten in het bloed (in de axon is het nog een
neurotransmitter). In het bloed wordt het een hormoon genoemd.
o Voorkant: hypothalamus laat al eerder hormonen vrij aan het bloed. Die moeten een klein
stukje door het bloed voordat ze bij het uiteinde komen van de hypofysevoorkant. Die
hormonen (hypofysestimulerende hormonen) stimuleren daar de klier om andere hormonen
los te laten. Releasinghormoon kan de release van hormonen stimuleren of inhiberen.
