Volledige samenvatting aan de hand van het beantwoorden van alle leerdoelen

Inleiding in de wetenschappelijke
methode
Een volledige uitwerking van alle leerdoelen




Thema 1: Perspectief op de wetenschap
Studietaak 0 - Voorbereiding
Studietaak 1 – Wetenschappelijke revoluties
Studietaak 2 – Van witte, naar zwarte zwanen
Studietaak 3 – Paradigma's en wetenschappelijke revoluties
Studietaak 4 – De onderzoekprogramma’s van Lakatos



Thema 2: Wetenschappelijke onderzoek
Studietaak 5 – Hypotheses, theorie en voorspellingen
Studietaak 6 – Experiment
Studietaak 7 – Causaliteit



Thema 3: Meta-wetenschap
Studietaak 8 – Zuiver denken in de wetenschap
Studietaak 9 - Wetenschappelijke integriteit en open science
Studietaak 10 - Afsluiting en integratie van de cursusstof




Thema 1: Perspectief op de wetenschap

,Studietaak 0 – Voorbereiding

Cursusleerdoel – 5% van het tentamen
Uitleggen wat kennis is en met behulp van de terminologie van Peirce enkele
doelen en kenmerken van wetenschap duiden.


Leerdoelen
Een definitie geven van kennis in termen van een ware en
gerechtvaardigde opvatting, en het verschil tussen kennis en een
mening omschrijven

Tak van sport die zich bezighoudt met vragen naar kennis is epistemologie
 Epistemologie: Kennisleer
 Epistèmè = Kennis
 Logos = De leer

Je hebt 3 kenmerken van kennis:
 Het is een opvatting
 De opvatting moet waar zijn
 Er moet een rechtvaardiging bestaan voor de opvatting

Als een opvatting waar is en ik heb er een rechtvaardiging voor, dan kan
opvatting 'kennis' genoemd worden.

Kennis: Er moet een rechtvaardiging bestaan voor de opvatting
Mening: Er hoeft geen goede rechtvaardiging te bestaan voor de opvatting




Benoemen welke vier methoden om tot opvattingen te komen er zijn
volgens Peirce
Pierce betoogd dat de mens van nature bepaalde opvattingen over de wereld wil
omdat twijfel over bepaalde onderwerpen onrust veroorzaakt. Volgens Pierce is
wetenschappelijk onderzoek de beste methode om van twijfel af te komen.

We gaan dan actief opzoek naar empirische (waarneembare) gegevens om onze
opvatting te toetsen. Dat verzamelen van nieuwe gegevens over de wereld, om
zo opvattingen te vormen welke meer stroken met de werkelijkheid, is de
essentie van wetenschap.

Methodes volgens de filosoof Charles Sanders Peirce (1877) om van twijfel af te
komen:
 Volharden en vermijden: Houdt in dat we alle situaties en personen die
twijfel in ons kunnen oproepen, uit de weg gaan.
 Beroep doen op de autoriteit: Bij deze vorm van fixatie leggen wij de
verantwoordelijkheid voor de vorming van onze overtuiging dus deels bij
de mensen om ons heen.

,  A-proiri-methode: Wanner je de overtuiging laat afhangen van dergelijke
voorkeuren. (als iets je beter uitkomt)
 Wetenschappelijke methode

CRAAP-criteria voor kwaliteit en betrouwbaarheid wetenschappelijke literatuur:
· Currency
· Relevance
· Authority
· Accuracy
· Purpose



Omschrijven wat het verschil is tussen fundamenteel en toegepast
onderzoek
Fundamenteel onderzoek: Het verkrijgen van kennis en begrip dat zich richt op
de vraag waarom dingen zijn zoals ze zijn ook wel 'verklaren' (weten dat).

Doelen van een fundamenteel onderzoek:
 Verkrijgen van kennis en begrip
 Verklaren waarom dingen zijn zoals ze zijn


Toegepast onderzoek: Het toepassen van verworven kennis om bepaalde
problemen op te lossen (weten hoe).

Doelen van een toegepast onderzoek:
 Bepaalde problemen op te lossen
 De maatschappij te verbeteren
 Nieuwe technologie ontwikkelen



Uitleggen wat het verschil is tussen descriptieve en normatieve
uitspraken
 Descriptieve uitspraken: Uitspraken over hoe of wat iets is of zal zijn
(Roken is ongezond)
 Normatieve uitspraken: Uitspraken waarbij een normatief oordeel (hoe iets
zal moeten zijn) wordt gekoppeld aan een descriptieve uitspraak (Je moet
niet roken, want roken is ongezond)

, Studietaak 1 – Wetenschappelijke revoluties

Cursusleerdoel – 10% van het tentamen
Een beknopt overzicht geven van de epistemologische geschiedenis waarin de
werkwijze van de moderne wetenschap verankerd is.


Leerdoelen
 Op hoofdlijnen een tijdlijn schetsen van de
wetenschapsgeschiedenis en daarin de volgende tijdvakken met
hun hoofdkenmerken plaatsen: oude Grieken, Romeinse Rijk,
middeleeuwen, wetenschappelijke revolutie, Verlichting en
moderne tijd

 Op diezelfde tijdlijn de volgende filosofen plaatsen met een korte
schets van hun benadering en hun belangrijkste ideeën: Socrates,
Plato, Aristoteles, Francis Bacon, René Descartes, John Locke,
George Berkeley, David Hume, Immanuel Kant en Charles Peirce

Filosofen hebben gezocht naar een manier om te begrijpen hoe de mens in staat
is om de werkelijkheid te leren kennen en hoe we kunnen achterhalen of de
ideeën over de werkelijkheid ook echt samenhangt met de werkelijke
werkelijkheid.

Dit is het correspondentieprobleem: In hoeverre komen onze opvattingen
(beelden in ons bewustzijn) overeen met de werkelijkheid/realiteit? De filosofen
hier genoemd geven ieder een eigen antwoord op dit probleem.

Tijdvak Filosofen en hun bijpassende
opvattingen


Oude Grieken Socrates: 470 v Chr – 400 v Chr
ca. 600 v.Chr.- 200 v.Chr. · Scepticisme (onderzoeken)

Griekse filosofie vormt de basis voor ons
wetenschappelijke denken met de Plato: 427 v Chr – 347 v Chr
tegenstelling tussen rationalisme en · Rationalisme (denken)
empirisme. · Deductie



Aristoteles: 384 v Chr – 322 v
Chr
· Empirisme
(ervaringen/zintuigen)
· Inductie