Samenvatting anatomie hoofdstuk 11

Samenvatting Anatomie hoofdstuk 11 en 12
11.2 bouw en indeling van het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel wordt gevormd door zenuwweefsel.
Weefsel is opgebouwd uit miljarden zenuwcellen (neuronen) en speciale
ondersteuningscellen (neurogliacellen) middelpunt van zenuwstelsel zijn de
hersenen en het ruggenmerg. Direct van daaruit komen grote zenuwen tevoorschijn.
Deze vertakken zich verderop in het lichaam tot steeds fijnere zenuwbanen
11.2.1 bouw van een zenuw
 Dendrieten= Neurieten= zenuwvezels:
Deze geven signalen die je ontvangt van zintuigen, naar het cellichaam van
een zenuwcel sturen.
Een neuriet geleidt signalen vanaf het cellichaam verder naar de plaats van
bestemming.
 De steuncellen= neurogliacellen
Beschermen, voeden en ondersteunen zenuwvezels. Om de zenuw zit
meestal een beschermend bindweefsel. Hierin bevinden speciale
ondersteuningscellen en kleine bloedvaatjes
Zenuwen vertakken zich in het lichaam tot een netwerk steeds fijnere zenuwvezels.
Door dit verfijnde en complex vertakte netwerk van verbindingen is het mogelijk om:
 met hoge snelheid voortdurend informatie van het hele lichaam naar je
hersenen te sturen
 in je hersenen deze informatie supersnel te verwerken en om te zetten in
instructies
 vervolgens de instructies weer door te sturen naar de organen en weefsels in
je lichaam
informatie en instructies worden in de vorm van impulsen verstuurd. Impulsen
snelheid-> 400 km per uur.
11.2.2 indeling van het zenuwstelsel
2 manieren om het zenuwstelsel in te delen:
 naar bouw
 naar ligging en hoe het werkt
anatomische indeling= de indeling naar bouw en ligging
fysiologische indeling= de indeling van hoe het werkt.

,Zenuwstelsel indeling anatomische
Centrale zenuwstelsel:
 Bestaat uit hersenen en het ruggenmerg.
Perifere zenuwstelsel:
 Bestaat uit de zenuwen buiten de hersenen en het ruggenmerg.
Soorten zenuwen:
 Aanvoerende zenuwen (sensorische)
 Afvoerende zenuwen (motorische)
 Gemengde zenuwen (sensorisch en motorisch)
Zenuwstelsel indeling fysiologisch
 Willekeurig zenuwstelsel
= het deel dat onder invloed van je wil staat en wordt ook wel somatisch
genoemd. Je doet het doelgericht
 Onwillekeurig zenuwstelsel
= autonoom, gaat buiten je wil om en zorgt bijvoorbeeld voor de
bloedcirculatie.
11.3 centraal zenuwstelsel
Dit bestaat uit hersenen en het ruggenmerg.
Hersenen:
Bevinden zich onder je schedeldak in de hersenpan. Ze zijn het overkoepelende
controlecentrum van je lichaam. Hersenen verwerken informatie.
Hersenen zijn onderverdeeld in:
 Grote hersenen
 Tussenhersenen
 Hersenstam
 Kleine hersenen
11.3.1 grote hersenen (cerebrum)
Deze vormen het grootste onderdeel van de hersenen. Nemen bijna alle ruimte in
binnen je schedelholte. Een kloof in het midden deelt de grote hersenen in 2 helften.
Een hersenhelft= hemisfeer. Diep zijn ze met elkaar verbonden= hersenbalk
Hersenschors (cortex cerebri)
Hiermee wordt de buitenkant van je hersenen mee beschermd. Is 2-6 mm dik. Het
bestaat uit miljarden zenuwcellen en cellen die voor verzorging en steun zorgen.
Wordt ook grijze stof genoemd. Dieperliggende gedeelte van de grote hersenen
bestaat uit zenuwvezels= witte stof. Dit duidt op het merg dat zich om de lange

, uitlopers (neurieten) van de zenuwcellen bevindt. Dit is wit van kleur. Hersenschors
heeft veel vouwen en groeven. De diepte van groeve kan verschillen. Buitenzijde van
vouw= winding. Groeve= instulping tussen de windingen. Windingen en groeve
hebben als doel het hersenoppervlak zo groot mogelijk te maken.
Hersenkwabben
De hersenen worden verdeeld in kwabben om beter te kunnen beschrijven welk deel
van een hersenhelft welke taken vervuld.
Elke hersenhelft bevat de volgende kwabben:
 Voorhoofdskwab (frontale kwab)
 Wandbeenkwab (pariëtale kwab)
 Slaapbeenkwab (temporale kwab)
 Achterhoofdskwab (occipitale kwab)
Voorhoofdskwab:
 Ligt direct onder het schedelbot.
 Het is de grootste
 Wordt gezien als het meest ontwikkelde deel van de hersenen
 Is verantwoordelijk voor je denken, plannen, doelgericht handelen, gedrag,
gevoelens, bewustzijn van jezelf, motivatie
 Beheersing van taal zit vooral in de linker voorhoofdskwab
Wandbeenkwab:
 Als je vanaf de zijkant naar de schors van een hersenhelft kijkt, dan is de
wandbeenkwab de achter-bovenkant
 Is verantwoordelijk voor: ruimtelijk bewustzijn, aandacht, lezen, rekenen
Slaapbeenkwab:
 Ligt als je vanaf de zijkant naar de hersenhelft kijkt net achter je oor.
 Verantwoordelijk voor: dat je horen kunt en taal kunt begrijpen.
 Heeft een belangrijke rol bij het onthouden en het herkennen van voorwerpen
en mensen en het ophalen van herinneringen.
Achterhoofdskwab:
 Is de kleinste
 Als je vanaf de zijkant kijk is dit het onderste aan de achterkant liggende deel
van de hersenschors.
 Verantwoordelijk voor: dat je betekenis kunt geven aan wat je ziet.
Hersenkwab wordt begrenst door 3 groeven:
1. Centrale groeve
Vormt scheiding tussen voorhoofdskwab en de wandbeenkwab
2. Laterale groeve
Ligt aan de zijkant en vormt de scheiding tussen de voorhoofdskwab en de
slaapkwab