Bacteriële huidinfecties
Belangrijke combinaties/interacties/bijwerkingen/info
- Cellulitis meestal Staphylococcus Aureus (heeft betalactamase activiteit,
kan schaar hebben die antibiotica kapot knipt waardoor niet werkt).
- Bij erysipelas Streptococcus Pyogenes (heeft geen betalactamase activiteit
waardoor je wel antibiotica met betalactamring kan geven).
Gevoelig voor Ongevoelig
Betalactamase
Smal Feneticilline, Flucloxacilline Dekking
benzylpenicilline (cellulitis) streptokok en S.
(erysipelas) Aureus
Breed Amoxicilline Amoxicilline- Ook dekking
clavulaanzuur gramnegatieven
en anaeroben
(bijtwond)
Als bacteriële huidinfectie bijv. wel door trauma is, check altijd tetanus!
,Inhoudsopgave
Bacteriële huidinfecties..................................................................................1
Onderscheid oppervlakkige of diepe huidinfectie + evt. spoedverwijzing?.....................3
Medicamenteus.............................................................................................................. 3
Niet-medicamenteus + controle.....................................................................................4
Abces.......................................................................................................................... 4
Erythrasma.................................................................................................................. 5
Folliculitis.................................................................................................................... 5
Impetigo...................................................................................................................... 5
Pitted keratolysis......................................................................................................... 5
Cellulitis of erysipelas.................................................................................................. 6
Ecthyma-ulcus............................................................................................................. 6
Erysipeloïd................................................................................................................... 6
Furunkel en karbunkel.................................................................................................7
Panaritium................................................................................................................... 7
Paronychia (acuut)...................................................................................................... 7
Perianaal abces........................................................................................................... 7
Sinus pilonidalis en acuut pilondiaal abces..................................................................8
Therapeutisch doel......................................................................................................... 8
(Bij)werkingen, interacties, contra-indicaties en recepten..............................................8
Erythrasma.................................................................................................................. 8
Folliculitis.................................................................................................................... 9
Impetigo vulgaris....................................................................................................... 11
Pitted keratolysis....................................................................................................... 13
Cellulitis of erysipelas................................................................................................ 14
Ecthyma-ulcus........................................................................................................... 16
Erysipeloïd................................................................................................................. 17
Furunkel.................................................................................................................... 19
Paronychia acuut....................................................................................................... 21
Patiënt gesprek............................................................................................................. 23
, Onderscheid oppervlakkige of diepe huidinfectie + evt.
spoedverwijzing?
Maak een onderscheid tussen oppervlakkige en diepe huidinfecties
(zie tabel 1 en tabel 2) en ga na of er sprake is van een indicatie voor
spoedverwijzing naar een medisch-specialist bij:
- een diepe bacteriële huidinfectie en algemene ziekteverschijnselen
of snelle progressie van erytheem bij een patiënt met verminderde
afweer.
- een diepe bacteriële huidinfectie in de buurt van medische
implantaten (bijv. drains, shunts)
- een (vermoeden van) orbitale cellulitis (roodheid en zwelling rondom
oog, gestoorde visus en/of oogbewegingen en exophthalmus). Bij
cellulitis periorbitalis ontbreken de oogklachten of -afwijkingen en
zijn complicaties zeldzaam bij behandeling (zie Beleid cellulitis)
- een (vermoeden van) necrotiserende wekedeleninfectie
(onevenredig veel pijn bij ontsteking/wond)
Medicamenteus
Tabel 1: Oppervlakkige huidinfecties
Aandoening: efflorescenties Medicamenteuze behandeling volgens stappenplan
Erythrasma: scherp begrensde 1. Miconazolcrème 1dd, 2-6 weken of bij uitgebreide laesies, zie stap 3
roodbruine egale uitslag, soms 2. Bij onvoldoende verbetering: fusidinezuurcrème 3dd, max. 2 weken
schilfering 3. Bij onvoldoende effect van stap 1 en 2: claritromycine éénmalig 1000
mg (alleen volwassenen)
Folliculitis: folliculaire pustels, 1. Geen
omgeven door rode randen, later 2. Bij hardnekkige klachten:
eventueel korstvormig a) Flucloxacilline 4dd 500 mg en bij kinderen 40 mg/kg/dag, 7 dagen
b) Bij penicillinegevoeligheid: claritromycine 2dd 500 mg en bij kinderen
15 mg/kg/dag of clindamycine 3 dd 600 mg en bij kinderen 20
mg/kg/dag, 7 dagen
Impetigo vulgaris (crustosa of 1. Fusidinezuurcrème 3dd, max twee weken
bullosa): vesikels en pustels of 2. Bij onvoldoende verbetering: flucloxacilline 4dd 500 mg en bij
blaren, exsudatieve honinggele kinderen 40 mg/kg/dag, 7 dagen
korsten op erythemateuze bodem 3. Bij penicillineovergevoeligheid: claritromycine 2dd 500 mg en bij
kinderen 15 mg/kg/dag of clindamycine 3dd 600 mg en bij kinderen
20 mg/kg/dag, 7 dagen
Pitted keratolysis: putjes in de 1. Clindamycine/benzoylperoxide gel 1dd (volwassenen en kinderen >12
hoornlaag, soms erosies jaar), 3-4 weken, bij kinderen <12 jaar miconazolcrème 2dd 2-6 weken
2. Bij onvoldoende verbetering: miconazolcrème 2dd, 2-6 weken
Tabel 2: diepe huidinfecties
Aandoening: efflorescenties Medicamenteuze behandeling volgens stappenplan
Cellulitis: (on)scherp begrensd, 1. Flucloxacilline 4dd 500 mg en bij kinderen 40 mg/kg/dag, 10-14 dagen
glanzend rood, warm en gezwollen, 2. Bij penicilline-overgevoeligheid: claritromycine 2dd 500 mg en bij
soms bulleus. Geldt ook voor kinderen 15 mg/kg/dag of clindamycine 3dd 600 mg en bij kinderen 20
erysipelas! mg/kg/dag, 10-14 dagen
Ecthyma-ulcus (bacterieel): met 1. Flucloxacilline 4dd 500 mg en bij kinderen 40 mg/kg/dag, 10 dagen
gele korsten bedekt ulcus, omgeven 2. Bij penicilline-overgevoeligheid: claritromycine 2dd 500 mg en bij
Belangrijke combinaties/interacties/bijwerkingen/info
- Cellulitis meestal Staphylococcus Aureus (heeft betalactamase activiteit,
kan schaar hebben die antibiotica kapot knipt waardoor niet werkt).
- Bij erysipelas Streptococcus Pyogenes (heeft geen betalactamase activiteit
waardoor je wel antibiotica met betalactamring kan geven).
Gevoelig voor Ongevoelig
Betalactamase
Smal Feneticilline, Flucloxacilline Dekking
benzylpenicilline (cellulitis) streptokok en S.
(erysipelas) Aureus
Breed Amoxicilline Amoxicilline- Ook dekking
clavulaanzuur gramnegatieven
en anaeroben
(bijtwond)
Als bacteriële huidinfectie bijv. wel door trauma is, check altijd tetanus!
,Inhoudsopgave
Bacteriële huidinfecties..................................................................................1
Onderscheid oppervlakkige of diepe huidinfectie + evt. spoedverwijzing?.....................3
Medicamenteus.............................................................................................................. 3
Niet-medicamenteus + controle.....................................................................................4
Abces.......................................................................................................................... 4
Erythrasma.................................................................................................................. 5
Folliculitis.................................................................................................................... 5
Impetigo...................................................................................................................... 5
Pitted keratolysis......................................................................................................... 5
Cellulitis of erysipelas.................................................................................................. 6
Ecthyma-ulcus............................................................................................................. 6
Erysipeloïd................................................................................................................... 6
Furunkel en karbunkel.................................................................................................7
Panaritium................................................................................................................... 7
Paronychia (acuut)...................................................................................................... 7
Perianaal abces........................................................................................................... 7
Sinus pilonidalis en acuut pilondiaal abces..................................................................8
Therapeutisch doel......................................................................................................... 8
(Bij)werkingen, interacties, contra-indicaties en recepten..............................................8
Erythrasma.................................................................................................................. 8
Folliculitis.................................................................................................................... 9
Impetigo vulgaris....................................................................................................... 11
Pitted keratolysis....................................................................................................... 13
Cellulitis of erysipelas................................................................................................ 14
Ecthyma-ulcus........................................................................................................... 16
Erysipeloïd................................................................................................................. 17
Furunkel.................................................................................................................... 19
Paronychia acuut....................................................................................................... 21
Patiënt gesprek............................................................................................................. 23
, Onderscheid oppervlakkige of diepe huidinfectie + evt.
spoedverwijzing?
Maak een onderscheid tussen oppervlakkige en diepe huidinfecties
(zie tabel 1 en tabel 2) en ga na of er sprake is van een indicatie voor
spoedverwijzing naar een medisch-specialist bij:
- een diepe bacteriële huidinfectie en algemene ziekteverschijnselen
of snelle progressie van erytheem bij een patiënt met verminderde
afweer.
- een diepe bacteriële huidinfectie in de buurt van medische
implantaten (bijv. drains, shunts)
- een (vermoeden van) orbitale cellulitis (roodheid en zwelling rondom
oog, gestoorde visus en/of oogbewegingen en exophthalmus). Bij
cellulitis periorbitalis ontbreken de oogklachten of -afwijkingen en
zijn complicaties zeldzaam bij behandeling (zie Beleid cellulitis)
- een (vermoeden van) necrotiserende wekedeleninfectie
(onevenredig veel pijn bij ontsteking/wond)
Medicamenteus
Tabel 1: Oppervlakkige huidinfecties
Aandoening: efflorescenties Medicamenteuze behandeling volgens stappenplan
Erythrasma: scherp begrensde 1. Miconazolcrème 1dd, 2-6 weken of bij uitgebreide laesies, zie stap 3
roodbruine egale uitslag, soms 2. Bij onvoldoende verbetering: fusidinezuurcrème 3dd, max. 2 weken
schilfering 3. Bij onvoldoende effect van stap 1 en 2: claritromycine éénmalig 1000
mg (alleen volwassenen)
Folliculitis: folliculaire pustels, 1. Geen
omgeven door rode randen, later 2. Bij hardnekkige klachten:
eventueel korstvormig a) Flucloxacilline 4dd 500 mg en bij kinderen 40 mg/kg/dag, 7 dagen
b) Bij penicillinegevoeligheid: claritromycine 2dd 500 mg en bij kinderen
15 mg/kg/dag of clindamycine 3 dd 600 mg en bij kinderen 20
mg/kg/dag, 7 dagen
Impetigo vulgaris (crustosa of 1. Fusidinezuurcrème 3dd, max twee weken
bullosa): vesikels en pustels of 2. Bij onvoldoende verbetering: flucloxacilline 4dd 500 mg en bij
blaren, exsudatieve honinggele kinderen 40 mg/kg/dag, 7 dagen
korsten op erythemateuze bodem 3. Bij penicillineovergevoeligheid: claritromycine 2dd 500 mg en bij
kinderen 15 mg/kg/dag of clindamycine 3dd 600 mg en bij kinderen
20 mg/kg/dag, 7 dagen
Pitted keratolysis: putjes in de 1. Clindamycine/benzoylperoxide gel 1dd (volwassenen en kinderen >12
hoornlaag, soms erosies jaar), 3-4 weken, bij kinderen <12 jaar miconazolcrème 2dd 2-6 weken
2. Bij onvoldoende verbetering: miconazolcrème 2dd, 2-6 weken
Tabel 2: diepe huidinfecties
Aandoening: efflorescenties Medicamenteuze behandeling volgens stappenplan
Cellulitis: (on)scherp begrensd, 1. Flucloxacilline 4dd 500 mg en bij kinderen 40 mg/kg/dag, 10-14 dagen
glanzend rood, warm en gezwollen, 2. Bij penicilline-overgevoeligheid: claritromycine 2dd 500 mg en bij
soms bulleus. Geldt ook voor kinderen 15 mg/kg/dag of clindamycine 3dd 600 mg en bij kinderen 20
erysipelas! mg/kg/dag, 10-14 dagen
Ecthyma-ulcus (bacterieel): met 1. Flucloxacilline 4dd 500 mg en bij kinderen 40 mg/kg/dag, 10 dagen
gele korsten bedekt ulcus, omgeven 2. Bij penicilline-overgevoeligheid: claritromycine 2dd 500 mg en bij
