Leerdoelen module C
Inhoudsopgave
Anatomie....................................................................................................... 2
Hart en prikkelgeleiding.................................................................................................. 2
Hartcyclus en cardiac output.......................................................................................... 3
Vaatstelsel...................................................................................................................... 5
Microcirculatie en vasculaire weerstand.........................................................................7
Circulatie van specifieke organen...................................................................................9
Instrieke regulatie: preload, afterload en contractiliteit................................................11
Regulatie van hartactie................................................................................................. 14
Regulatie van de bloeddruk op korte en lange termijn.................................................15
Pathologie................................................................................................... 19
Hartfalen....................................................................................................................... 19
Hartkleppen en aangeboren hartafwijkingen................................................................21
Stollingsstoornissen...................................................................................................... 25
Shock............................................................................................................................ 29
Biochemie.................................................................................................... 33
Vloeistoffen................................................................................................................... 33
Elektrolyten en waterhuishouding................................................................................35
Enzymdiagnostiek......................................................................................................... 37
Hematologie................................................................................................................. 39
Stolling.......................................................................................................................... 41
Anesthesiologie........................................................................................... 45
Patiënt met hypertensie............................................................................................... 45
Cardiaal belaste patiënt................................................................................................47
Groot bloedverlies........................................................................................................ 50
Patiënt in shock............................................................................................................ 53
,Anatomie
Hart en prikkelgeleiding
Waar het hart ligt
Het hart bevindt zich in de thorax, specifiek in het mediastinum,
tussen de longen.
Het is iets naar links gekanteld en ligt achter het borstbeen
(sternum), rustend op het diafragma.
De positie kan beschreven worden als posterieur van de ribben en
anterieur van de wervelkolom.
Hoe de bouw van het hart is
Het hart bestaat uit drie lagen:
o Endocardium (binnenste laag): dunne gladde bekleding van
de kamers en atria.
o Myocardium (middelste laag): gespierde laag,
verantwoordelijk voor de contractie.
o Epicardium (buitenste laag): onderdeel van het pericardium,
beschermend membraan.
Het hart is verdeeld in:
o Vier kamers: twee atria (bovenkamers) en twee ventrikels
(onderkamers).
o Kleppen: tricuspidalisklep, mitralisklep, pulmonaalklep, en
aortaklep.
Grote bloedvaten: vena cava, longslagaders, longaders, aorta.
Hoe de prikkel in het hart ontstaat in het pacemakerweefsel en in
het myocard
De prikkel ontstaat in de sinusknoop (SA-knoop), gelegen in de
rechteratriumwand.
De SA-knoop fungeert als de primaire pacemaker door spontane
depolarisatie van gespecialiseerde cellen.
De prikkel verspreidt zich via:
o Internodale banen naar de AV-knoop.
o AV-knoop: vertraagt de prikkeloverdracht zodat de atria
volledig kunnen contraheren.
o His-bundel, bundeltakken, en Purkinjevezels: geleiden de
prikkel naar het myocard van de ventrikels.
Welke rol elektrolyten spelen op het ontstaan van een hartprikkel
Elektrolyten, zoals natrium (Na⁺), kalium (K⁺), calcium
(Ca²⁺) en chloride (Cl⁻), zijn essentieel voor de elektrische
activiteit van het hart.
o Natrium: betrokken bij snelle depolarisatie tijdens
actiepotentialen.
, o Kalium: speelt een rol in repolarisatie en rustpotentiaal van
de hartcellen.
o Calcium: nodig voor contractie van hartspiercellen en
plateauvorming in de actiepotentiaal.
Een disbalans kan leiden tot aritmieën.
Hoe de anatomie van het geleidingssysteem is
Bestaat uit:
o SA-knoop: primaire pacemaker.
o AV-knoop: vertrager en overdrager van impulsen.
o His-bundel: gelegen in het septum.
o Bundeltakken: linker- en rechtertak verspreiden de prikkel.
o Purkinjevezels: prikkelen de ventriculaire myocardcellen.
Hoe een normaal prikkelgeleidingspatroon verloopt en dit in
verband brengen met de delen van een normaal ECG
Normaal prikkelgeleidingspatroon:
1. SA-knoop → atriale depolarisatie → P-golf.
2. AV-knoop → PR-interval (vertraging).
3. His-bundel en Purkinjevezels → ventriculaire depolarisatie →
QRS-complex.
4. Repolarisatie van de ventrikels → T-golf.
Het ECG weerspiegelt de elektrische activiteit:
o P-golf: atriale depolarisatie.
o PR-interval: tijd tussen atriale en ventriculaire activatie.
o QRS-complex: ventriculaire depolarisatie.
o T-golf: ventriculaire repolarisatie.
Hartcyclus en cardiac output
De opeenvolging van de verschillende fasen in een hartcyclus
Systole (contractiefase)
1. Isovolumetrische contractie:
De ventrikels trekken samen, maar de druk is nog niet
hoog genoeg om de semilunaire kleppen (aorta- en
pulmonaalklep) te openen.
Alle kleppen zijn gesloten.
2. Ejectiefase:
De semilunaire kleppen openen door verhoogde druk in
de ventrikels, en bloed wordt in de aorta en de
longslagader gepompt.
Diastole (ontspanningsfase)
1. Isovolumetrische relaxatie:
De ventrikels ontspannen, de semilunaire kleppen
sluiten, maar de druk in de ventrikels is nog hoger dan in
de atria.
, 2. Vullingsfase:
De AV-kleppen (mitralis- en tricuspidalisklep) openen
wanneer de druk in de atria hoger is dan in de ventrikels,
en bloed stroomt passief binnen.
Atrial kick: de atria contraheren aan het einde van de
diastole om extra bloed in de ventrikels te pompen.
Het verband tussen het openen en sluiten van de kleppen,
drukveranderingen, en harttonen
Hartkleppen openen en sluiten door drukverschillen:
o AV-kleppen openen bij lage ventrikeldruk en sluiten bij een
stijging van de ventrikeldruk (na atriale vulling).
o Semilunaire kleppen openen bij hoge ventrikeldruk en sluiten
wanneer de druk in de aorta of pulmonaal vat hoger is dan in
de ventrikels.
Harttonen:
o S1: Sluiten van de AV-kleppen (begin systole).
o S2: Sluiten van de semilunaire kleppen (begin diastole).
o Eventueel extra tonen:
S3: Kan voorkomen tijdens snelle vulling van de
ventrikels.
S4: Kan horen bij een stijve ventrikel tijdens atriale
contractie.
De relatie tussen de fasen van de hartcyclus en de druk in de
uitstroomvaten
Isovolumetrische contractie:
o De druk in de ventrikels stijgt snel, maar is nog lager dan in de
aorta/pulmonaal vat.
Ejectiefase:
o Wanneer de ventrikeldruk hoger is dan de druk in de
uitstroomvaten, openen de semilunaire kleppen en stijgt de
druk in de aorta/pulmonaal vat.
Isovolumetrische relaxatie:
o De druk in de ventrikels daalt snel, en de kleppen sluiten door
de hogere druk in de aorta/pulmonaal vat.
Vullingsfase:
o De druk in de uitstroomvaten blijft constant, terwijl de druk in
de ventrikels laag is.
De relatie tussen slagvolume, einddiastolisch volume (EDV), en
eindsystolisch volume (ESV)
EDV (Einddiastolisch volume): Het volume bloed in de ventrikels
aan het einde van de diastole (vóór contractie).
ESV (Eindsystolisch volume): Het volume bloed dat in de
ventrikels achterblijft na de systole.
Slagvolume (SV): Het volume bloed dat wordt uitgepompt tijdens
één hartslag.
o Formule:SV=EDV−ESVSV=EDV−ESV
Inhoudsopgave
Anatomie....................................................................................................... 2
Hart en prikkelgeleiding.................................................................................................. 2
Hartcyclus en cardiac output.......................................................................................... 3
Vaatstelsel...................................................................................................................... 5
Microcirculatie en vasculaire weerstand.........................................................................7
Circulatie van specifieke organen...................................................................................9
Instrieke regulatie: preload, afterload en contractiliteit................................................11
Regulatie van hartactie................................................................................................. 14
Regulatie van de bloeddruk op korte en lange termijn.................................................15
Pathologie................................................................................................... 19
Hartfalen....................................................................................................................... 19
Hartkleppen en aangeboren hartafwijkingen................................................................21
Stollingsstoornissen...................................................................................................... 25
Shock............................................................................................................................ 29
Biochemie.................................................................................................... 33
Vloeistoffen................................................................................................................... 33
Elektrolyten en waterhuishouding................................................................................35
Enzymdiagnostiek......................................................................................................... 37
Hematologie................................................................................................................. 39
Stolling.......................................................................................................................... 41
Anesthesiologie........................................................................................... 45
Patiënt met hypertensie............................................................................................... 45
Cardiaal belaste patiënt................................................................................................47
Groot bloedverlies........................................................................................................ 50
Patiënt in shock............................................................................................................ 53
,Anatomie
Hart en prikkelgeleiding
Waar het hart ligt
Het hart bevindt zich in de thorax, specifiek in het mediastinum,
tussen de longen.
Het is iets naar links gekanteld en ligt achter het borstbeen
(sternum), rustend op het diafragma.
De positie kan beschreven worden als posterieur van de ribben en
anterieur van de wervelkolom.
Hoe de bouw van het hart is
Het hart bestaat uit drie lagen:
o Endocardium (binnenste laag): dunne gladde bekleding van
de kamers en atria.
o Myocardium (middelste laag): gespierde laag,
verantwoordelijk voor de contractie.
o Epicardium (buitenste laag): onderdeel van het pericardium,
beschermend membraan.
Het hart is verdeeld in:
o Vier kamers: twee atria (bovenkamers) en twee ventrikels
(onderkamers).
o Kleppen: tricuspidalisklep, mitralisklep, pulmonaalklep, en
aortaklep.
Grote bloedvaten: vena cava, longslagaders, longaders, aorta.
Hoe de prikkel in het hart ontstaat in het pacemakerweefsel en in
het myocard
De prikkel ontstaat in de sinusknoop (SA-knoop), gelegen in de
rechteratriumwand.
De SA-knoop fungeert als de primaire pacemaker door spontane
depolarisatie van gespecialiseerde cellen.
De prikkel verspreidt zich via:
o Internodale banen naar de AV-knoop.
o AV-knoop: vertraagt de prikkeloverdracht zodat de atria
volledig kunnen contraheren.
o His-bundel, bundeltakken, en Purkinjevezels: geleiden de
prikkel naar het myocard van de ventrikels.
Welke rol elektrolyten spelen op het ontstaan van een hartprikkel
Elektrolyten, zoals natrium (Na⁺), kalium (K⁺), calcium
(Ca²⁺) en chloride (Cl⁻), zijn essentieel voor de elektrische
activiteit van het hart.
o Natrium: betrokken bij snelle depolarisatie tijdens
actiepotentialen.
, o Kalium: speelt een rol in repolarisatie en rustpotentiaal van
de hartcellen.
o Calcium: nodig voor contractie van hartspiercellen en
plateauvorming in de actiepotentiaal.
Een disbalans kan leiden tot aritmieën.
Hoe de anatomie van het geleidingssysteem is
Bestaat uit:
o SA-knoop: primaire pacemaker.
o AV-knoop: vertrager en overdrager van impulsen.
o His-bundel: gelegen in het septum.
o Bundeltakken: linker- en rechtertak verspreiden de prikkel.
o Purkinjevezels: prikkelen de ventriculaire myocardcellen.
Hoe een normaal prikkelgeleidingspatroon verloopt en dit in
verband brengen met de delen van een normaal ECG
Normaal prikkelgeleidingspatroon:
1. SA-knoop → atriale depolarisatie → P-golf.
2. AV-knoop → PR-interval (vertraging).
3. His-bundel en Purkinjevezels → ventriculaire depolarisatie →
QRS-complex.
4. Repolarisatie van de ventrikels → T-golf.
Het ECG weerspiegelt de elektrische activiteit:
o P-golf: atriale depolarisatie.
o PR-interval: tijd tussen atriale en ventriculaire activatie.
o QRS-complex: ventriculaire depolarisatie.
o T-golf: ventriculaire repolarisatie.
Hartcyclus en cardiac output
De opeenvolging van de verschillende fasen in een hartcyclus
Systole (contractiefase)
1. Isovolumetrische contractie:
De ventrikels trekken samen, maar de druk is nog niet
hoog genoeg om de semilunaire kleppen (aorta- en
pulmonaalklep) te openen.
Alle kleppen zijn gesloten.
2. Ejectiefase:
De semilunaire kleppen openen door verhoogde druk in
de ventrikels, en bloed wordt in de aorta en de
longslagader gepompt.
Diastole (ontspanningsfase)
1. Isovolumetrische relaxatie:
De ventrikels ontspannen, de semilunaire kleppen
sluiten, maar de druk in de ventrikels is nog hoger dan in
de atria.
, 2. Vullingsfase:
De AV-kleppen (mitralis- en tricuspidalisklep) openen
wanneer de druk in de atria hoger is dan in de ventrikels,
en bloed stroomt passief binnen.
Atrial kick: de atria contraheren aan het einde van de
diastole om extra bloed in de ventrikels te pompen.
Het verband tussen het openen en sluiten van de kleppen,
drukveranderingen, en harttonen
Hartkleppen openen en sluiten door drukverschillen:
o AV-kleppen openen bij lage ventrikeldruk en sluiten bij een
stijging van de ventrikeldruk (na atriale vulling).
o Semilunaire kleppen openen bij hoge ventrikeldruk en sluiten
wanneer de druk in de aorta of pulmonaal vat hoger is dan in
de ventrikels.
Harttonen:
o S1: Sluiten van de AV-kleppen (begin systole).
o S2: Sluiten van de semilunaire kleppen (begin diastole).
o Eventueel extra tonen:
S3: Kan voorkomen tijdens snelle vulling van de
ventrikels.
S4: Kan horen bij een stijve ventrikel tijdens atriale
contractie.
De relatie tussen de fasen van de hartcyclus en de druk in de
uitstroomvaten
Isovolumetrische contractie:
o De druk in de ventrikels stijgt snel, maar is nog lager dan in de
aorta/pulmonaal vat.
Ejectiefase:
o Wanneer de ventrikeldruk hoger is dan de druk in de
uitstroomvaten, openen de semilunaire kleppen en stijgt de
druk in de aorta/pulmonaal vat.
Isovolumetrische relaxatie:
o De druk in de ventrikels daalt snel, en de kleppen sluiten door
de hogere druk in de aorta/pulmonaal vat.
Vullingsfase:
o De druk in de uitstroomvaten blijft constant, terwijl de druk in
de ventrikels laag is.
De relatie tussen slagvolume, einddiastolisch volume (EDV), en
eindsystolisch volume (ESV)
EDV (Einddiastolisch volume): Het volume bloed in de ventrikels
aan het einde van de diastole (vóór contractie).
ESV (Eindsystolisch volume): Het volume bloed dat in de
ventrikels achterblijft na de systole.
Slagvolume (SV): Het volume bloed dat wordt uitgepompt tijdens
één hartslag.
o Formule:SV=EDV−ESVSV=EDV−ESV
