SAMENVATTING KENNISLIJN OP4
,Inhoud
Kennisweek 1.............................................................................................................................................................3
Herstelgerichte zorg..............................................................................................................................................3
Werkrelatie............................................................................................................................................................5
Theoretische modellen als handvat voor verpleegkundige zorg in de GGZ.........................................................5
Neurocognitieve stoornissen................................................................................................................................6
Psycho-educatie....................................................................................................................................................8
Stemmingsstoornissen..........................................................................................................................................9
Signaleringsplan....................................................................................................................................................9
E-health.................................................................................................................................................................9
Organisatie van de GGZ in Nederland.................................................................................................................11
DSM-V..................................................................................................................................................................11
Recht (WvGGZ)....................................................................................................................................................12
Kennisweek 2...........................................................................................................................................................13
Angst- en dwangstoornissen...............................................................................................................................13
G-schema.............................................................................................................................................................13
Exposure-respons preventie therapie.................................................................................................................14
Diversiteit in de GGZ............................................................................................................................................14
Psychotische stoornissen....................................................................................................................................15
Crisisopname.......................................................................................................................................................15
Suïcidepreventie..................................................................................................................................................15
Persoonlijkheidsstoornis en Borderline..............................................................................................................16
Begeleidingsaspecten in de werkrelatie.............................................................................................................17
Preventie automutilatie......................................................................................................................................17
Werken in de GGZ...............................................................................................................................................17
Kennisweek 3...........................................................................................................................................................18
Ontwikkelingsstoornissen (ASS en ADHD)..........................................................................................................18
Versterken overzicht en houvast........................................................................................................................21
Farmacotherapie.................................................................................................................................................21
Verslaving............................................................................................................................................................22
Begeleiding volgens de vier R’en.........................................................................................................................22
Gedragsverandering volgens Stages of Change..................................................................................................22
Ervaringsdeskundigheid......................................................................................................................................23
AFP...........................................................................................................................................................................24
Zenuwstelsel II.....................................................................................................................................................24
Farmacologie.......................................................................................................................................................27
Pagina 2 van 31
, Hormoonstelsel...................................................................................................................................................29
Ethiek.......................................................................................................................................................................31
KENNISWEEK 1
HERSTELGERICHTE ZORG
HET FACILITEREN VAN HET HERSTELPROCES VAN EEN CLIËNT MET ALS DOEL DAT DE CLIËNT
BINNEN ZIJN MOGELIJKHEDEN ZO GOED MOGELIJK KAN FUNCTIONEREN EN PARTICIPEREN MET
ZO MIN MOGELIJK PROFESSIONELE HULP.
4 ASPECTEN VAN HERSTEL
- KLINISCH HERSTEL: remissie (verbetering in de toestand van een patiënt)
van symptomen Interventies: somatisch, psychologisch of farmacologisch.
- FUNCTIONEEL HERSTEL: het herstel van psychische (executieve) functies
rondom zelfregulatie, die als gevolg van de aandoening zijn verminderd,
aangetast of niet goed zijn ontwikkeld.
Interventies: trainingen en behandel- of rehabilitatieprogramma’s. Trainingen
van het werkgeheugen bevorderen functioneel herstel en dragen tevens
bij aan de kans op klinisch herstel.
- MAATSCHAPPELIJK HERSTEL: de verbetering van de positie van het
individu in de maatschappij.
Interventies: sociale of politieke acties om de kansen die de samenleving
biedt te benutten of vergroten.
- PERSOONLIJK HERSTEL: het zelf betekenis kunnen verlenen aan datgene
wat in het verleden in gebeurt en het stap voor stap meer grip krijgen op
het eigen leven. (eigen wil tot herstel)
Interventies: ondersteuning van ervaringsdeskundigen, familie en vrienden of
hulpverleners.
Deze vormen van herstel zijn aspecten die elkaar versterken, waarbij het
persoonlijk herstel centraal staat. Kansen op herstel zijn er altijd, maar soms
kan dit beter worden uitgedrukt in ontwikkeling of groei.
ACHT KENMERKEN VAN HERSTELGERICHTE ZORG
1. De hulpverlener heeft een instelling van hoop en optimisme
2. De hulpverlener is present (aandachtig aanwezig)
3. De hulpverlener gebruik zijn professionele referentiekader op een
terughoudende en bescheiden wijze (in contact met cliënten)
4. De hulpverlener maakt ruimte voor, ondersteunt het maken van een sluit
aan bij het eigen verhaal van de cliënt
5. De hulpverlener herkent en stimuleert het benutten van eigen kracht van
de cliënt (empowerment) zowel individueel als collectief
6. De hulpverlener erkent, benut en stimuleert de ervaringsdeskundigheid
van de cliënt
7. De hulpverlener erkent, benut en stimuleert de ondersteuning van de
cliënt door belangrijke anderen
8. De hulpverlener is gericht op het verlichten van lijden en het vergroten
van autonomie en regie
VIJF FASES IN HET HERSTELPROCES (PSYCHOSE)
1. Vroege voortekenen; je ervaart uiteenlopende klachten die lastig thuis te
brengen zijn
2. Overmand door de aandoening; je komt in een conflict terecht waarbij je je
eigen regie verliest
3. Worstelen met de aandoening; je realiseert je dat je kwetsbaar bent en
moet leren omgaan met de gevolgen
Pagina 3 van 31
, 4. Leven met de aandoening; je wilt je leven weer oppakken maar komt
daarbij veel obstakels tegen
5. Leven voorbij de aandoening; je hebt alles een plek kunnen geven
STEPPED CARE : zorg opschalen maar de zorgvrager zo veel mogelijk in eigen
omgeving laten. Wensen van de cliënt zijn erg van belang en het versterken van
het zelfmanagement staat centraal.
Om het ZELFMANAGEMENT te versterken is een PERSOONSGERICHTE
BENADERING nodig. Hierbij wordt het probleemoplossend vermogen en kennis
vergroot, wordt zelfvertrouwen gekweekt en is er aandacht voor existentiële
vraagstukken.
Pagina 4 van 31
,Inhoud
Kennisweek 1.............................................................................................................................................................3
Herstelgerichte zorg..............................................................................................................................................3
Werkrelatie............................................................................................................................................................5
Theoretische modellen als handvat voor verpleegkundige zorg in de GGZ.........................................................5
Neurocognitieve stoornissen................................................................................................................................6
Psycho-educatie....................................................................................................................................................8
Stemmingsstoornissen..........................................................................................................................................9
Signaleringsplan....................................................................................................................................................9
E-health.................................................................................................................................................................9
Organisatie van de GGZ in Nederland.................................................................................................................11
DSM-V..................................................................................................................................................................11
Recht (WvGGZ)....................................................................................................................................................12
Kennisweek 2...........................................................................................................................................................13
Angst- en dwangstoornissen...............................................................................................................................13
G-schema.............................................................................................................................................................13
Exposure-respons preventie therapie.................................................................................................................14
Diversiteit in de GGZ............................................................................................................................................14
Psychotische stoornissen....................................................................................................................................15
Crisisopname.......................................................................................................................................................15
Suïcidepreventie..................................................................................................................................................15
Persoonlijkheidsstoornis en Borderline..............................................................................................................16
Begeleidingsaspecten in de werkrelatie.............................................................................................................17
Preventie automutilatie......................................................................................................................................17
Werken in de GGZ...............................................................................................................................................17
Kennisweek 3...........................................................................................................................................................18
Ontwikkelingsstoornissen (ASS en ADHD)..........................................................................................................18
Versterken overzicht en houvast........................................................................................................................21
Farmacotherapie.................................................................................................................................................21
Verslaving............................................................................................................................................................22
Begeleiding volgens de vier R’en.........................................................................................................................22
Gedragsverandering volgens Stages of Change..................................................................................................22
Ervaringsdeskundigheid......................................................................................................................................23
AFP...........................................................................................................................................................................24
Zenuwstelsel II.....................................................................................................................................................24
Farmacologie.......................................................................................................................................................27
Pagina 2 van 31
, Hormoonstelsel...................................................................................................................................................29
Ethiek.......................................................................................................................................................................31
KENNISWEEK 1
HERSTELGERICHTE ZORG
HET FACILITEREN VAN HET HERSTELPROCES VAN EEN CLIËNT MET ALS DOEL DAT DE CLIËNT
BINNEN ZIJN MOGELIJKHEDEN ZO GOED MOGELIJK KAN FUNCTIONEREN EN PARTICIPEREN MET
ZO MIN MOGELIJK PROFESSIONELE HULP.
4 ASPECTEN VAN HERSTEL
- KLINISCH HERSTEL: remissie (verbetering in de toestand van een patiënt)
van symptomen Interventies: somatisch, psychologisch of farmacologisch.
- FUNCTIONEEL HERSTEL: het herstel van psychische (executieve) functies
rondom zelfregulatie, die als gevolg van de aandoening zijn verminderd,
aangetast of niet goed zijn ontwikkeld.
Interventies: trainingen en behandel- of rehabilitatieprogramma’s. Trainingen
van het werkgeheugen bevorderen functioneel herstel en dragen tevens
bij aan de kans op klinisch herstel.
- MAATSCHAPPELIJK HERSTEL: de verbetering van de positie van het
individu in de maatschappij.
Interventies: sociale of politieke acties om de kansen die de samenleving
biedt te benutten of vergroten.
- PERSOONLIJK HERSTEL: het zelf betekenis kunnen verlenen aan datgene
wat in het verleden in gebeurt en het stap voor stap meer grip krijgen op
het eigen leven. (eigen wil tot herstel)
Interventies: ondersteuning van ervaringsdeskundigen, familie en vrienden of
hulpverleners.
Deze vormen van herstel zijn aspecten die elkaar versterken, waarbij het
persoonlijk herstel centraal staat. Kansen op herstel zijn er altijd, maar soms
kan dit beter worden uitgedrukt in ontwikkeling of groei.
ACHT KENMERKEN VAN HERSTELGERICHTE ZORG
1. De hulpverlener heeft een instelling van hoop en optimisme
2. De hulpverlener is present (aandachtig aanwezig)
3. De hulpverlener gebruik zijn professionele referentiekader op een
terughoudende en bescheiden wijze (in contact met cliënten)
4. De hulpverlener maakt ruimte voor, ondersteunt het maken van een sluit
aan bij het eigen verhaal van de cliënt
5. De hulpverlener herkent en stimuleert het benutten van eigen kracht van
de cliënt (empowerment) zowel individueel als collectief
6. De hulpverlener erkent, benut en stimuleert de ervaringsdeskundigheid
van de cliënt
7. De hulpverlener erkent, benut en stimuleert de ondersteuning van de
cliënt door belangrijke anderen
8. De hulpverlener is gericht op het verlichten van lijden en het vergroten
van autonomie en regie
VIJF FASES IN HET HERSTELPROCES (PSYCHOSE)
1. Vroege voortekenen; je ervaart uiteenlopende klachten die lastig thuis te
brengen zijn
2. Overmand door de aandoening; je komt in een conflict terecht waarbij je je
eigen regie verliest
3. Worstelen met de aandoening; je realiseert je dat je kwetsbaar bent en
moet leren omgaan met de gevolgen
Pagina 3 van 31
, 4. Leven met de aandoening; je wilt je leven weer oppakken maar komt
daarbij veel obstakels tegen
5. Leven voorbij de aandoening; je hebt alles een plek kunnen geven
STEPPED CARE : zorg opschalen maar de zorgvrager zo veel mogelijk in eigen
omgeving laten. Wensen van de cliënt zijn erg van belang en het versterken van
het zelfmanagement staat centraal.
Om het ZELFMANAGEMENT te versterken is een PERSOONSGERICHTE
BENADERING nodig. Hierbij wordt het probleemoplossend vermogen en kennis
vergroot, wordt zelfvertrouwen gekweekt en is er aandacht voor existentiële
vraagstukken.
Pagina 4 van 31
