HC1 – introductie
The mind creates and controls mental functions such as perception,
attention, memory, emotions, language, deciding, thinking and reasoning.
Cognitie: de mentale processen, zoals perceptie, aandacht en geheugen,
die door de geest worden gecreëerd.
Cognitieve psychologie: de studie van mentale processen, waaronder het
vaststellen van de kenmerken en eigenschappen van de geest en hoe
deze functioneert.
Stimulus detectie → stimulus discriminatie → kiezen (beslissen) →
uitvoeren van de actie
Donders:
Duur van mentale processen (reactietijd)
Simple reactietijd taak: druk zo snel mogelijk als de lamp aan gaat
・ Stimulus detectie + motor respons
Keuze reactietijd taak: druk links als de linker lamp aan gaat, druk
rechts als de rechter lamp aan gaat.
・ Stimulus detectie + stimulus discriminatie + beslissen + motor
respons
→ verschil is stimulus discriminatie + beslissen
Go/no go reactietijd taak: druk zo snel mogelijk als de rechter lamp
aan gaat, druk niet als de linker lamp aan gaat.
・Stimulus detectie + stimulus discriminatie + motor respons
Stimulus-discriminatie = RT (go/No go) – RT (simple)
Beslissing-tijd = RT (keuze) – RT (go/no go)
Weber:
Relateerde waarneembare verschillen aan verschil in fysieke
kenmerken (Weber fractie)
Een waarneembaar verschil, bijvoorbeeld tussen twee groottes is
niet absoluut maar relatief
Zintuigen registreren relatieve verschillen
Wet van Weber -> het waarneembare verschil is constant:
Introspectie
Stream of consiousness
Analytische introspectie: een techniek waarbij getrainde deelnemers
hun ervaringen en denkprocessen beschrijven als reactie op stimuli.
,Behaviorisme
Introspectie is niet wetenschappelijk, het bewustzijn is te vaag.
De inhoud van de mind is irrelevant (niet bestudeerbaar). We
moeten gedrag bestuderen: de invloed van stimuli op gedrag.
Gedrag bestaat uit aangeleerde stimulus-response relaties
Informatieverwerking:
Input -> verwerking -> output
Input -> zintuigelijk geheugen -> informatieoverdracht naar
kortetermijngeheugen -> herhaling zorgt ervoor dat informatie
overgedragen wordt naar lange termijn geheugen -> informatie kan
terug gaan naar korte termijn om herinneringen op te halen
Lange termijn geheugen
Episodisch: Levensgebeurtenissen
Semantisch: Feiten
Procedureel: Fysieke handelingen
Cognitieve revolutie: een verschuiving in de psychologie van de
behavioristische focus op stimulus-responsrelaties naar een benadering
die gericht was op het begrijpen van de werking van de geest.
Paradigma: Een verzameling ideeën, theorieën en aannames die op een
bepaald moment het wetenschappelijke denken en onderzoek bepalen.
Het vormt als het ware het kader waarbinnen wetenschappers werken.
Paradigmaverschuiving: Een fundamentele verandering in dat kader,
waarbij oude theorieën of aannames worden vervangen door nieuwe
inzichten die een heel ander perspectief bieden. Bijvoorbeeld de overgang
van een geocentrisch (aarde als middelpunt) naar een heliocentrisch (zon
als middelpunt) wereldbeeld.
Informatie-verwerkingsbenadering: een methode die de opeenvolging van
mentale processen in kaart brengt die betrokken zijn bij cognitie.
Neuropsychologie: de studie van het gedrag van mensen met hersenletsel,
heeft sinds de 19e eeuw inzichten verschaft in de werking van
verschillende delen van de hersenen.
Elektrofysiologie: het meten van elektrische reacties van het zenuwstelsel,
maakte het mogelijk om de activiteit van individuele neuronen waar te
nemen.
HC2 – waarneming: zintuigsystemen
Verschil tussen sensatie en waarnemen
Sensatie (sensation)
, ・ De meer vroege stadia van verwerking van stimuli (zoet, zuur,
hard, luid, rood, etc)
Waarnemen (perception)
・ Betekenisvol, georganiseerd (de koffie is heet/zoet, een rode roos)
Verschillende zintuigen hebben:
Een eigen soort receptoren
Een eigen soort van sensorische neuronen
Een eigen gebied in de hersenen waarnaar toe de informatie wordt
vervoerd
Zintuigen
Zien
Horen
Proeven
Ruiken
Voelen
・Pijn
・Druk
Het somatosensorische systeem
Discriminatieve tast (die de vorm van een object identificeert)
Diepe druk
Koude
Warmte
Pijn
Jeuk
Tikkeling
De positie en beweging van gewrichten
Stappen tot waarnemen
1. Energie uit de wereld -> trillende deeltjes, pakketjes licht
2. Ontvanger (sensor) met een vertaler (transducer); vertaling van
fysieke energie naar neurale activiteit
3. Bekabeling voor transport (neuronen)
4. Een “relay” of verdeelstation (“de thalamus”)
5. De cortex die het signaal omzet naar een sensatie en waarneming
Sensatie
Sensatie is niet altijd hetzelfde
Sensorische systemen passen zich aan aan de omgeving
Onze hersenen zijn met name geïnteresseerd in verandering
Adaptatie
Proces dat je je aanpast aan de omgeving
Instellen van systemen aan de eisen die de omgeving stelt, zodanig
dat het organisme optimaal kan functioneren
Bewegingsnaeffect: resultaat van competitie en adaptatie in de hersenen
The mind creates and controls mental functions such as perception,
attention, memory, emotions, language, deciding, thinking and reasoning.
Cognitie: de mentale processen, zoals perceptie, aandacht en geheugen,
die door de geest worden gecreëerd.
Cognitieve psychologie: de studie van mentale processen, waaronder het
vaststellen van de kenmerken en eigenschappen van de geest en hoe
deze functioneert.
Stimulus detectie → stimulus discriminatie → kiezen (beslissen) →
uitvoeren van de actie
Donders:
Duur van mentale processen (reactietijd)
Simple reactietijd taak: druk zo snel mogelijk als de lamp aan gaat
・ Stimulus detectie + motor respons
Keuze reactietijd taak: druk links als de linker lamp aan gaat, druk
rechts als de rechter lamp aan gaat.
・ Stimulus detectie + stimulus discriminatie + beslissen + motor
respons
→ verschil is stimulus discriminatie + beslissen
Go/no go reactietijd taak: druk zo snel mogelijk als de rechter lamp
aan gaat, druk niet als de linker lamp aan gaat.
・Stimulus detectie + stimulus discriminatie + motor respons
Stimulus-discriminatie = RT (go/No go) – RT (simple)
Beslissing-tijd = RT (keuze) – RT (go/no go)
Weber:
Relateerde waarneembare verschillen aan verschil in fysieke
kenmerken (Weber fractie)
Een waarneembaar verschil, bijvoorbeeld tussen twee groottes is
niet absoluut maar relatief
Zintuigen registreren relatieve verschillen
Wet van Weber -> het waarneembare verschil is constant:
Introspectie
Stream of consiousness
Analytische introspectie: een techniek waarbij getrainde deelnemers
hun ervaringen en denkprocessen beschrijven als reactie op stimuli.
,Behaviorisme
Introspectie is niet wetenschappelijk, het bewustzijn is te vaag.
De inhoud van de mind is irrelevant (niet bestudeerbaar). We
moeten gedrag bestuderen: de invloed van stimuli op gedrag.
Gedrag bestaat uit aangeleerde stimulus-response relaties
Informatieverwerking:
Input -> verwerking -> output
Input -> zintuigelijk geheugen -> informatieoverdracht naar
kortetermijngeheugen -> herhaling zorgt ervoor dat informatie
overgedragen wordt naar lange termijn geheugen -> informatie kan
terug gaan naar korte termijn om herinneringen op te halen
Lange termijn geheugen
Episodisch: Levensgebeurtenissen
Semantisch: Feiten
Procedureel: Fysieke handelingen
Cognitieve revolutie: een verschuiving in de psychologie van de
behavioristische focus op stimulus-responsrelaties naar een benadering
die gericht was op het begrijpen van de werking van de geest.
Paradigma: Een verzameling ideeën, theorieën en aannames die op een
bepaald moment het wetenschappelijke denken en onderzoek bepalen.
Het vormt als het ware het kader waarbinnen wetenschappers werken.
Paradigmaverschuiving: Een fundamentele verandering in dat kader,
waarbij oude theorieën of aannames worden vervangen door nieuwe
inzichten die een heel ander perspectief bieden. Bijvoorbeeld de overgang
van een geocentrisch (aarde als middelpunt) naar een heliocentrisch (zon
als middelpunt) wereldbeeld.
Informatie-verwerkingsbenadering: een methode die de opeenvolging van
mentale processen in kaart brengt die betrokken zijn bij cognitie.
Neuropsychologie: de studie van het gedrag van mensen met hersenletsel,
heeft sinds de 19e eeuw inzichten verschaft in de werking van
verschillende delen van de hersenen.
Elektrofysiologie: het meten van elektrische reacties van het zenuwstelsel,
maakte het mogelijk om de activiteit van individuele neuronen waar te
nemen.
HC2 – waarneming: zintuigsystemen
Verschil tussen sensatie en waarnemen
Sensatie (sensation)
, ・ De meer vroege stadia van verwerking van stimuli (zoet, zuur,
hard, luid, rood, etc)
Waarnemen (perception)
・ Betekenisvol, georganiseerd (de koffie is heet/zoet, een rode roos)
Verschillende zintuigen hebben:
Een eigen soort receptoren
Een eigen soort van sensorische neuronen
Een eigen gebied in de hersenen waarnaar toe de informatie wordt
vervoerd
Zintuigen
Zien
Horen
Proeven
Ruiken
Voelen
・Pijn
・Druk
Het somatosensorische systeem
Discriminatieve tast (die de vorm van een object identificeert)
Diepe druk
Koude
Warmte
Pijn
Jeuk
Tikkeling
De positie en beweging van gewrichten
Stappen tot waarnemen
1. Energie uit de wereld -> trillende deeltjes, pakketjes licht
2. Ontvanger (sensor) met een vertaler (transducer); vertaling van
fysieke energie naar neurale activiteit
3. Bekabeling voor transport (neuronen)
4. Een “relay” of verdeelstation (“de thalamus”)
5. De cortex die het signaal omzet naar een sensatie en waarneming
Sensatie
Sensatie is niet altijd hetzelfde
Sensorische systemen passen zich aan aan de omgeving
Onze hersenen zijn met name geïnteresseerd in verandering
Adaptatie
Proces dat je je aanpast aan de omgeving
Instellen van systemen aan de eisen die de omgeving stelt, zodanig
dat het organisme optimaal kan functioneren
Bewegingsnaeffect: resultaat van competitie en adaptatie in de hersenen
