College 3
Executive Functions
Anticiperen, plannen, executie (flexibiliteit), zelfmonitoring.
- Capaciteiten die ervoor zorgen dat je succesvol, onafhankelijk, doelgericht en zelf-
serving gedragingen kunt uitvoeren
- Bevatten plannen, starten van doelgerichte acties, die vervolgens worden gemonitord
en gereguleerd
- Flexibiliteit, verschuiving en remmen worden veel gebruikt voor succesvolle
executieve functies.
Hersen anatomie
Prefrontale cortex is hier erg belangrijk in.
Kan verdeeld worden in kleinere onderdelen; hebben aparte functies
OFC Humeur en persoonlijkheid; evaluatie van affectieve informatie en
aandachtsprocessen. Bepalen of iets positief of negatief is.
- Verbonden met het limbische systeem.
vmPFC Regulatie van de informatie van de hersenstam.
- Extincition learning; remmen van de activatie van de amygdala.
dlPFC Betrokken bij het werkgeheugen en het plannen en uitvoeren van een serie van
acties. Nieuwe informatie wordt verwerkt met lange termijninfo, of wordt opgeslagen in het
lange termijngeheugen etc.
- Betrokken bij focus op het doel en hier naartoe blijven werken.
ACC Betrokken bij interoceptie, aandacht en emotionele reactie. Selecteren van de
emotionele reactie op een bepaalde situatie.
- Interoceptie Bezig zijn met wat er in je lichaam gebeurt. Labelen van de
fysiologische reacties in je lichaam, zodat je erop kunt anticiperen.
De PFC is veel later volgroeid dan de subcorticale gebieden (striatum / amygdala).
In adolescenten functioneert de PFC nog niet goed genoeg, waardoor de subcorticale gebieden
het soms overneemt. Waardoor gedrag meer gebaseerd is hierop en dus emotioneler /
impulsief is.
, Aandacht
1. Cognitieve functie, die zorgt voor de verwerking van relevante informatie en negeren
van gelijktijdige irrelevante informatie
2. Heeft een gelimiteerde capaciteit.
- Filmpje met bekertjes, je moet het bekertje volgen waar het muntje onder zit. 1 van de
bekers wordt vervangen door een paprika.
Change blindness Onvermogen om veranderingen in de omgeving waar te nemen,
die opvallend zijn voor iemand die weet dat deze veranderingen zullen gebeuren.
3. Het is flexibel: Het past zich snel aan, aan veranderingen in de
omgeving. Deze aanpassing kan:
- Endogenously We bepalen zelf waar we onze aandacht op
focussen.
Top-down (goal-directed)
- Exogenously Onze aandacht wordt gedreven door externe
stimuli.
Bottom up (stimulus-driven)
Selectieve aandacht kan worden gestuurd door 2 processen:
- Bottom up (stimulus-driven) Een intense /salient stimulus
kan onze aandacht trekken op een automatische manier.
Gemoduleerd door sensorische signalen.
- Top-down (goal-directed) Aandacht voor een stimuli wordt
gefaciliteerd of geremd afhankelijk van het doel. Gemoduleerd
door het werkgeheugen of lange-termijn-geheugen.
4. Het kan verborgen (covert) werken, maar het bevat ook een
vrijwillige controle als er nieuwe informatie wordt verwerkt.
- Covert attention Een shift van visuele aandacht zonder een corresponderende
oogbeweging.
- Overt attention Een shift van visuele aandacht met een corresponderende
oogbeweging.
5. Het stelt prioriteiten: Bepaalt wat eerst verwerkt moet worden.
- Cocktail party effect Wanneer er veel lawaai is, bijvoorbeeld op een feestje, richt je
je aandacht sterk op degene met wie je praat. Hierdoor hoor je de andere geluiden
minder goed. Als iemand dan bijvoorbeeld je naam roept, hoor je deze toch, omdat dit
een belangrijke stimulus is voor je en dus prioriteit krijgt.
- Dichotomous hearing Twee verschillende boodschappen in beide oren, je hoort
alleen de informatie waarop je je focust.
Theorieën over aandacht
Information-processing system: Bottleneck analog Er komt veel sensorische input
binnen, dit wordt allemaal geregistreerd. Voordat dit naar de subcorticale gebieden komt,
wordt dit gefilterd. Vervolgens wordt de relevante informatie verwerkt door de executieve
functies. Na verwerking kunnen we erop reageren.
Executive Functions
Anticiperen, plannen, executie (flexibiliteit), zelfmonitoring.
- Capaciteiten die ervoor zorgen dat je succesvol, onafhankelijk, doelgericht en zelf-
serving gedragingen kunt uitvoeren
- Bevatten plannen, starten van doelgerichte acties, die vervolgens worden gemonitord
en gereguleerd
- Flexibiliteit, verschuiving en remmen worden veel gebruikt voor succesvolle
executieve functies.
Hersen anatomie
Prefrontale cortex is hier erg belangrijk in.
Kan verdeeld worden in kleinere onderdelen; hebben aparte functies
OFC Humeur en persoonlijkheid; evaluatie van affectieve informatie en
aandachtsprocessen. Bepalen of iets positief of negatief is.
- Verbonden met het limbische systeem.
vmPFC Regulatie van de informatie van de hersenstam.
- Extincition learning; remmen van de activatie van de amygdala.
dlPFC Betrokken bij het werkgeheugen en het plannen en uitvoeren van een serie van
acties. Nieuwe informatie wordt verwerkt met lange termijninfo, of wordt opgeslagen in het
lange termijngeheugen etc.
- Betrokken bij focus op het doel en hier naartoe blijven werken.
ACC Betrokken bij interoceptie, aandacht en emotionele reactie. Selecteren van de
emotionele reactie op een bepaalde situatie.
- Interoceptie Bezig zijn met wat er in je lichaam gebeurt. Labelen van de
fysiologische reacties in je lichaam, zodat je erop kunt anticiperen.
De PFC is veel later volgroeid dan de subcorticale gebieden (striatum / amygdala).
In adolescenten functioneert de PFC nog niet goed genoeg, waardoor de subcorticale gebieden
het soms overneemt. Waardoor gedrag meer gebaseerd is hierop en dus emotioneler /
impulsief is.
, Aandacht
1. Cognitieve functie, die zorgt voor de verwerking van relevante informatie en negeren
van gelijktijdige irrelevante informatie
2. Heeft een gelimiteerde capaciteit.
- Filmpje met bekertjes, je moet het bekertje volgen waar het muntje onder zit. 1 van de
bekers wordt vervangen door een paprika.
Change blindness Onvermogen om veranderingen in de omgeving waar te nemen,
die opvallend zijn voor iemand die weet dat deze veranderingen zullen gebeuren.
3. Het is flexibel: Het past zich snel aan, aan veranderingen in de
omgeving. Deze aanpassing kan:
- Endogenously We bepalen zelf waar we onze aandacht op
focussen.
Top-down (goal-directed)
- Exogenously Onze aandacht wordt gedreven door externe
stimuli.
Bottom up (stimulus-driven)
Selectieve aandacht kan worden gestuurd door 2 processen:
- Bottom up (stimulus-driven) Een intense /salient stimulus
kan onze aandacht trekken op een automatische manier.
Gemoduleerd door sensorische signalen.
- Top-down (goal-directed) Aandacht voor een stimuli wordt
gefaciliteerd of geremd afhankelijk van het doel. Gemoduleerd
door het werkgeheugen of lange-termijn-geheugen.
4. Het kan verborgen (covert) werken, maar het bevat ook een
vrijwillige controle als er nieuwe informatie wordt verwerkt.
- Covert attention Een shift van visuele aandacht zonder een corresponderende
oogbeweging.
- Overt attention Een shift van visuele aandacht met een corresponderende
oogbeweging.
5. Het stelt prioriteiten: Bepaalt wat eerst verwerkt moet worden.
- Cocktail party effect Wanneer er veel lawaai is, bijvoorbeeld op een feestje, richt je
je aandacht sterk op degene met wie je praat. Hierdoor hoor je de andere geluiden
minder goed. Als iemand dan bijvoorbeeld je naam roept, hoor je deze toch, omdat dit
een belangrijke stimulus is voor je en dus prioriteit krijgt.
- Dichotomous hearing Twee verschillende boodschappen in beide oren, je hoort
alleen de informatie waarop je je focust.
Theorieën over aandacht
Information-processing system: Bottleneck analog Er komt veel sensorische input
binnen, dit wordt allemaal geregistreerd. Voordat dit naar de subcorticale gebieden komt,
wordt dit gefilterd. Vervolgens wordt de relevante informatie verwerkt door de executieve
functies. Na verwerking kunnen we erop reageren.
