Inleiding internationaal en Europeesrecht
Periode 3, week 1:
Internationaal recht is recht dat geldt tussen verschillende zelfstandige staten (landen).
Bronnen:
Verdrag
Gewoonte
internationaal gedeelde opvattingen (ius cogens) -> verbod van agressie,
discriminatie, piraterij en genocide
algemene rechtsbeginselen
besluiten van internationale organisaties
uitspraken van internationale rechters
Uitgangspunten:
- alle staten zijn gelijk aan elkaar
- staatsoevereiniteit -> de staat bepaalt zelf of het gebonden wordt aan bepaalde regels; de nationale
instellingen zijn de hoogste instellingen die er zijn.
Wat is doorwerking?
Hoe werkt het internationaal recht door NL? Welke gevolgen heeft het voor NL?
Bepalen staten zelf-> welke keuze maakt de staat in welke gevolgen het internationaalrecht heeft
voor het nationaalrecht
Monisme= verdagen maken automatische deel uit van het nationaal recht. Voorbeelden: Nederland
(gematigd monisme artikel 93 en 94 Gw), België en Frankrijk.
Dualisme= verdrag moet eerst (bijvoorbeeld bij de wet) opgenomen worden in het nationaal recht.
Voorbeelden Italië en Duitsland.
Een ieder verbindende bepaling is een bepaling die voldoende nauwkeurig is bepaald zodat burgers
daar direct een beroep op te doen.
Internationale regels gaan voor nationale regels.
Gouvernementele organisaties:
intergouvermenteel:
- er staat niets boven de staat
- staten behouden volledige souvereiniteit
- Staten bepalen zelf of ze worden gebonden bij besluiten veto-recht
supranationaal:
- beslissingsbevoegdheid (soevereiniteit) wordt afgestaan aan de organisatie
- de EU-instellingen staan bijvoorbeeld boven de staten
- Staten kunnen overstemt worden -> EU-wetgeving wordt bijvoorbeeld gemaakt door
meerderheidsbesluiten.
Raad van Europa geen lid van EU
Non-gouvermentele organisaties (ngo), bijvoorbeeld Greenpeace
- onafhankelijke van staten
- opgericht door een groep personen
- heeft vaak een ideële doelstelling
- hoeft niet internationaal te zijn.
,Intergouvermentele organisaties
lichaam opgericht bij verdrag voorzien van organen
taak: duurzame behartiging gemeenschappelijke belangen lidstaten -> voorbeeld NAVO, Interpol,
laberorganisation
Soorten organisaties:
- politieke
- militaire
- economische
- sociale
- rechtsprekende
Verenigde Naties 193 lidstaten:
Doel: internationale vrede en veiligheid bevorderen
Instelling: Algemene Vereniging (New York)
vertegenwoordigers van alle lidstaten (1x per jaar)
bespreken zaken die doelstelling van de VN raken -> kan leiden tot resolutie
aanbeveling optreden van land of bepaalde internationale ontwikkeling aanmoedigt of
afkeurt
Instelling: Veiligheidsraad (New York)
belangrijke rol bij internationale conflicten
15 leden: 5 permanente leden: VS, VK, China, Rusland en Frankrijk-> hebben vetorecht
Leden VN verplicht zich te houden aan besluiten van Veiligheidsraad, voorbeeld ->
handelsboycot/ sturen internationale vredesmacht.
Instelling: Internationaal Gerechtshof (Den Haag)
bestaat uit 15 rechters, 1 rechter per land
geschillen tussen de staten beslechten
Raad van Europa ( geen onderdeel van Europese Unie) 46 lidstaten:
Doel
- democratische erfgoed beschermen
- door-> Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden
Comité van Ministers
- minister van Buitenlandse zaken van iedere lidstaat
- bevoegdheden:
aanbevelingen aan lidstaatregeringen
bindende beslissingen nemen
verdragen opstellen
Parlementaire vergadering
- leden van nationale parlementen
- bevoegdheden:
aanbevelingen aan lidstaatregeringen
Europees Hof van de Rechten van de Mens -> artikel 19 EVRM
- bindende uitspraken over toepassing EVRM
- Burger/groep burgers/klacht/organisatie/lidstaat klacht indienen bij Europees Hof
Europese Unie is een supranationaal
,CASUS
Twee Nederlandse gevangenen dienen bij het EHRM een klacht in over de manier waarop zij worden
behandeld in een zwaar bewaakte gevangenis, de extra beveiligde inrichting in Vught. Vooral het feit
dat zij dagelijks routinematig inwendig worden onderzocht vinden zij vernederend. Het EHRM geeft
de gevangenen gelijk.
1.Wat is het EHRM ?
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Zij zijn het rechtscollege van de Raad van Europa.
2.Op welk artikel zouden de twee gevangenen een beroep doen?
Art. 3 EVRM
3.Waaraan ontleent het EHRM zijn bevoegdheid om Nederland te veroordelen?
Art. 1 EVRM j.o. Art. 19 EVRM
4.Is Nederland verplicht zich te houden aan het oordeel van het EHRM?
Ja. Art. 46 lid 1 EVRM
Ontwikkeling van de EU:
Na tweede wereldoorlog->
Schumann: ‘’Eenwording van Europa bereiken door economische integratie door introductie van
nieuwe rechtsstelsel.’’
Doel EU o.a. instellen van een interne markt
Vier vrijheden:
1. Vrij verkeer van goederen
- goederen uit lidstaten -> geen grenzen
- goederen van buiten EU -> douane unie -> 1 set EU douaneregels ipv 27 nationale douane regels
voor goederen van buiten de EU
2. Vrij verkeer van personen
3. Vrij verkeer van diensten
4. Vrij verkeer van kapitaal en betalingsverkeer
Op die interne markt krijgen bedrijven dezelfde kansen: verbod op staatsteun, Europese
aanbesteding
Bedrijven moeten goede toegang tot die interne markt houden: mededingingsregels…….
EU is geregeld in EU recht
Wat is het recht van de EU?
primair recht: VEU, VWEU, Handvest en protocollen
secundaire recht: steunt op het primaire recht. Voorbeelden verordeningen, richtlijnen en
besluiten -> artikel 288 VWEU, instellingen van de EU bepalen.
Wat zijn de verschillen etc?
Voorbeelden beginsels:
- loyale samenwerking -> artikel 4 lid 3 VEU, je moet loyaal zijn aan elkaar
- attributiebeginsel -> artikel 5 lid 2 VEU, er moet altijd een grondslag zijn voor het handelen, moet in
de VWEU of VEU staan!
Artikel 38 VWEU de unie bepaalt gemeenschappelijk.
- subsidiariteitbeginsel -> artikel 5 lid 3 VEU, unie ga niet op de ‘stoel’ van de lidstaten zitten
, - evenredigheidsbeginsel -> artikel 5 lid 4 VEU, voor het bereiken van een doel moet het minst
ingrijpende middel worden gebruikt, proportionaliteitsbeginsel
- gelijkheidsbeginsel -> artikel 18 VWEU, gelijkheid op basis van nationaliteit
-> de interne markt kan optimaal functioneren en aan iedereen dezelfde kansen en mogelijkheden
geven ->tegengaan van protectionisme artikel 4 lid 2 VEU.
Een bilateraal verdrag is een verdrag die tussen twee partijen is gesloten.
Een trilateraal verdrag is een verdrag die tussen drie partijen is gesloten.
een multilateraal verdrag is een verdrag die tussen meerdere partijen is gesloten.
De raad van Europa -> heeft als doel ergfoed beschermen, geen onderdeel van EU
De EU is een suprationale organisatie -> doel is interne markt, veiligheid, rechten etc
Eurozone -> alle lidstaten hebben de zelfde betaalmunten, euro
Verdrag van Schengen -> vrijreis gebied
Europese vrijhandel associatie -> hebben toegang tot de interne markt van de europese unie
Europese douane unie -> zorgt voor samenwerking bij douanetarief
Internationale politieke organisaties voorbeelden:
- VN
- Raad van Europa
- NAVO
- OVSE
Internationale non-gouvermentele organisaties voorbeelden:
- rode kruis
- human rights watch
- werelderfgoed
Internationale economische organisaties voorbeelden:
- world trad center
- united nations
- Wereldbank
- WTO
Vragen:
Waarom willen landen toetreden tot de Europese unie?
- economisch voordeel
- Europese fondsen
- sterker staan t.o.v. andere landen, gelijkheid
Beargumenteer waarom een interne markt is voor de economische vooruitgang?
- belemmeringen van de handel worden weggenomen
- bedrijven maken gebruik van voordelen
- meer handel tussen lidstaten
Leg uit waarom het vrij verkeer van personen een veiligheidsrisico met zich meebrengt?
- criminelen kunnen makkelijker over de grens activiteiten uitoefenen
- veiligheidsrisico
Leg uit waarom een ngo nooit een supranationale organisatie kan zijn?
- supranationaal= lidstaten dragen een deel van staatsoevereiniteit over
- staten kunnen geen lid zijn van ngo-> geen soevereiniteitsoverdracht
Periode 3, week 1:
Internationaal recht is recht dat geldt tussen verschillende zelfstandige staten (landen).
Bronnen:
Verdrag
Gewoonte
internationaal gedeelde opvattingen (ius cogens) -> verbod van agressie,
discriminatie, piraterij en genocide
algemene rechtsbeginselen
besluiten van internationale organisaties
uitspraken van internationale rechters
Uitgangspunten:
- alle staten zijn gelijk aan elkaar
- staatsoevereiniteit -> de staat bepaalt zelf of het gebonden wordt aan bepaalde regels; de nationale
instellingen zijn de hoogste instellingen die er zijn.
Wat is doorwerking?
Hoe werkt het internationaal recht door NL? Welke gevolgen heeft het voor NL?
Bepalen staten zelf-> welke keuze maakt de staat in welke gevolgen het internationaalrecht heeft
voor het nationaalrecht
Monisme= verdagen maken automatische deel uit van het nationaal recht. Voorbeelden: Nederland
(gematigd monisme artikel 93 en 94 Gw), België en Frankrijk.
Dualisme= verdrag moet eerst (bijvoorbeeld bij de wet) opgenomen worden in het nationaal recht.
Voorbeelden Italië en Duitsland.
Een ieder verbindende bepaling is een bepaling die voldoende nauwkeurig is bepaald zodat burgers
daar direct een beroep op te doen.
Internationale regels gaan voor nationale regels.
Gouvernementele organisaties:
intergouvermenteel:
- er staat niets boven de staat
- staten behouden volledige souvereiniteit
- Staten bepalen zelf of ze worden gebonden bij besluiten veto-recht
supranationaal:
- beslissingsbevoegdheid (soevereiniteit) wordt afgestaan aan de organisatie
- de EU-instellingen staan bijvoorbeeld boven de staten
- Staten kunnen overstemt worden -> EU-wetgeving wordt bijvoorbeeld gemaakt door
meerderheidsbesluiten.
Raad van Europa geen lid van EU
Non-gouvermentele organisaties (ngo), bijvoorbeeld Greenpeace
- onafhankelijke van staten
- opgericht door een groep personen
- heeft vaak een ideële doelstelling
- hoeft niet internationaal te zijn.
,Intergouvermentele organisaties
lichaam opgericht bij verdrag voorzien van organen
taak: duurzame behartiging gemeenschappelijke belangen lidstaten -> voorbeeld NAVO, Interpol,
laberorganisation
Soorten organisaties:
- politieke
- militaire
- economische
- sociale
- rechtsprekende
Verenigde Naties 193 lidstaten:
Doel: internationale vrede en veiligheid bevorderen
Instelling: Algemene Vereniging (New York)
vertegenwoordigers van alle lidstaten (1x per jaar)
bespreken zaken die doelstelling van de VN raken -> kan leiden tot resolutie
aanbeveling optreden van land of bepaalde internationale ontwikkeling aanmoedigt of
afkeurt
Instelling: Veiligheidsraad (New York)
belangrijke rol bij internationale conflicten
15 leden: 5 permanente leden: VS, VK, China, Rusland en Frankrijk-> hebben vetorecht
Leden VN verplicht zich te houden aan besluiten van Veiligheidsraad, voorbeeld ->
handelsboycot/ sturen internationale vredesmacht.
Instelling: Internationaal Gerechtshof (Den Haag)
bestaat uit 15 rechters, 1 rechter per land
geschillen tussen de staten beslechten
Raad van Europa ( geen onderdeel van Europese Unie) 46 lidstaten:
Doel
- democratische erfgoed beschermen
- door-> Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden
Comité van Ministers
- minister van Buitenlandse zaken van iedere lidstaat
- bevoegdheden:
aanbevelingen aan lidstaatregeringen
bindende beslissingen nemen
verdragen opstellen
Parlementaire vergadering
- leden van nationale parlementen
- bevoegdheden:
aanbevelingen aan lidstaatregeringen
Europees Hof van de Rechten van de Mens -> artikel 19 EVRM
- bindende uitspraken over toepassing EVRM
- Burger/groep burgers/klacht/organisatie/lidstaat klacht indienen bij Europees Hof
Europese Unie is een supranationaal
,CASUS
Twee Nederlandse gevangenen dienen bij het EHRM een klacht in over de manier waarop zij worden
behandeld in een zwaar bewaakte gevangenis, de extra beveiligde inrichting in Vught. Vooral het feit
dat zij dagelijks routinematig inwendig worden onderzocht vinden zij vernederend. Het EHRM geeft
de gevangenen gelijk.
1.Wat is het EHRM ?
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Zij zijn het rechtscollege van de Raad van Europa.
2.Op welk artikel zouden de twee gevangenen een beroep doen?
Art. 3 EVRM
3.Waaraan ontleent het EHRM zijn bevoegdheid om Nederland te veroordelen?
Art. 1 EVRM j.o. Art. 19 EVRM
4.Is Nederland verplicht zich te houden aan het oordeel van het EHRM?
Ja. Art. 46 lid 1 EVRM
Ontwikkeling van de EU:
Na tweede wereldoorlog->
Schumann: ‘’Eenwording van Europa bereiken door economische integratie door introductie van
nieuwe rechtsstelsel.’’
Doel EU o.a. instellen van een interne markt
Vier vrijheden:
1. Vrij verkeer van goederen
- goederen uit lidstaten -> geen grenzen
- goederen van buiten EU -> douane unie -> 1 set EU douaneregels ipv 27 nationale douane regels
voor goederen van buiten de EU
2. Vrij verkeer van personen
3. Vrij verkeer van diensten
4. Vrij verkeer van kapitaal en betalingsverkeer
Op die interne markt krijgen bedrijven dezelfde kansen: verbod op staatsteun, Europese
aanbesteding
Bedrijven moeten goede toegang tot die interne markt houden: mededingingsregels…….
EU is geregeld in EU recht
Wat is het recht van de EU?
primair recht: VEU, VWEU, Handvest en protocollen
secundaire recht: steunt op het primaire recht. Voorbeelden verordeningen, richtlijnen en
besluiten -> artikel 288 VWEU, instellingen van de EU bepalen.
Wat zijn de verschillen etc?
Voorbeelden beginsels:
- loyale samenwerking -> artikel 4 lid 3 VEU, je moet loyaal zijn aan elkaar
- attributiebeginsel -> artikel 5 lid 2 VEU, er moet altijd een grondslag zijn voor het handelen, moet in
de VWEU of VEU staan!
Artikel 38 VWEU de unie bepaalt gemeenschappelijk.
- subsidiariteitbeginsel -> artikel 5 lid 3 VEU, unie ga niet op de ‘stoel’ van de lidstaten zitten
, - evenredigheidsbeginsel -> artikel 5 lid 4 VEU, voor het bereiken van een doel moet het minst
ingrijpende middel worden gebruikt, proportionaliteitsbeginsel
- gelijkheidsbeginsel -> artikel 18 VWEU, gelijkheid op basis van nationaliteit
-> de interne markt kan optimaal functioneren en aan iedereen dezelfde kansen en mogelijkheden
geven ->tegengaan van protectionisme artikel 4 lid 2 VEU.
Een bilateraal verdrag is een verdrag die tussen twee partijen is gesloten.
Een trilateraal verdrag is een verdrag die tussen drie partijen is gesloten.
een multilateraal verdrag is een verdrag die tussen meerdere partijen is gesloten.
De raad van Europa -> heeft als doel ergfoed beschermen, geen onderdeel van EU
De EU is een suprationale organisatie -> doel is interne markt, veiligheid, rechten etc
Eurozone -> alle lidstaten hebben de zelfde betaalmunten, euro
Verdrag van Schengen -> vrijreis gebied
Europese vrijhandel associatie -> hebben toegang tot de interne markt van de europese unie
Europese douane unie -> zorgt voor samenwerking bij douanetarief
Internationale politieke organisaties voorbeelden:
- VN
- Raad van Europa
- NAVO
- OVSE
Internationale non-gouvermentele organisaties voorbeelden:
- rode kruis
- human rights watch
- werelderfgoed
Internationale economische organisaties voorbeelden:
- world trad center
- united nations
- Wereldbank
- WTO
Vragen:
Waarom willen landen toetreden tot de Europese unie?
- economisch voordeel
- Europese fondsen
- sterker staan t.o.v. andere landen, gelijkheid
Beargumenteer waarom een interne markt is voor de economische vooruitgang?
- belemmeringen van de handel worden weggenomen
- bedrijven maken gebruik van voordelen
- meer handel tussen lidstaten
Leg uit waarom het vrij verkeer van personen een veiligheidsrisico met zich meebrengt?
- criminelen kunnen makkelijker over de grens activiteiten uitoefenen
- veiligheidsrisico
Leg uit waarom een ngo nooit een supranationale organisatie kan zijn?
- supranationaal= lidstaten dragen een deel van staatsoevereiniteit over
- staten kunnen geen lid zijn van ngo-> geen soevereiniteitsoverdracht
