Hoorcollege Methodologie
Hoorcollege 1:
Agenda van vandaag:
1. Live geheugen onderzoek en rol van theorie in onderzoek
2. Filosofische uitgangspunten: ontologie en epistemologie.
3. Verklaren en begrijpen: positivistische en interpretatieve sociale
wetenschap.
4. Twee benaderingen (research strategies): Kwantitatief en kwalitatief
onderzoek.
5. De rol van waarden
1. Live geheugen onderzoek en rol van theorie in
onderzoek
Dit onderzoek is vooral deductief van aard, omdat ik vooraf een
hypothese heb geformuleerd
Deductief: Je leidt vooraf een hypothese af uit de theorie en gaat deze
toetsen mbv gegevens.
,Inductief: Je verkrijgt inzichten door het verzamelen en analyseren van
gegevens. Open vragen.
2. Filosofische uitgangspunten: ontologie en
epistemologie.
Zijn niet gewoon alle onderzoeksmethoden ‘wetenschap’? Is ‘ware’ kennis
niet gewoon dat wat met ‘de feiten’ overeenkomt? Helaas is het niet zo
eenvoudig: dit blijkt uit meningsverschillen tussen sociale wetenschappers
over deze kwesties.
• Begrijpen van verschillende benaderingen en fundamentele aannames.
• Wees ervan bewust dat je epistemologische opvatting jouw keuzes
tijdens het onderzoeksproces beïnvloedt.
Ontologie (zijnsleer)
Wat is de fundamentele aard van de werkelijkheid? Hoe zit de (sociale)
werkelijkheid in elkaar? Wat zijn de eigenschappen van ‘het zijn’?
Objectivisme: er is echt een werkelijkheid die buiten ons staat,
onafhankelijk van ons is. Sociaal verschijnsel/ sociale wereld is
onafhankelijk van (extern, staat los van) menselijke betekenisgeving
Constructivisme: de werkelijkheid is een sociaal bouwsel. Als wij de
mensen weghalen, dan blijft er niet veel over. De delen van de
werkelijkheid construeren samen door de taal, hoe wij de wereld zien. Er is
geen werkelijkheid die onafhankelijk is van menselijke betekenisgeving.
Het is een bouwsel (een ‘sociale constructie’) dat samen door mensen in
bepaalde context wordt gevormd.
Voorbeeld: 'objectieve verschijnselen' vs 'sociale contructies'
Focus op "feiten": ongelijkheid, armoede, democratie zijn geen
'constructies' maar objectieve, externe verschijnselen die ons
beïnvloeden.
Breken in landen met grote sociale ongelijkheid en veel onvrijheid
vaker
grootschalige protesten uit dan in andere landen?
Gaan Iraniërs met weinig inkomen eerder de straat op voor pro-
democratische demonstraties dan Iraniërs die veel inkomen
verdienen?
Focus op "perspectieven": onrechtvaardigheid, vrijheid, democratie zijn
geen objectieve verschijnselen, maar 'sociale constructies' die een
specifieke betekenis hebben in een bepaalde context.
Hoe praten Iraniërs over vrijheid en democratie?
Welke percepties hebben zij van ongelijkheid en onderdrukking?
, Hoe helpen verhalen uit het dagelijks leven van Iraniërs ons beter
begrijpen hoe ongelijkheid en onderdrukking vorm krijgt in die
context?
Epistemologie (kennisleer)
Hoe kunnen we de wereld om ons heen kennen? Wat is kennis? Hoe
verkrijgen wij aanvaardbare kennis over de sociale werkelijkheid?
Kortom: how to obtain knowledge of the social world?
Thomas Kuhn vs. Karl Popper
POPPER (hoe wetenschap zou moeten werkne, zou moet je het aanpakken
(falsificatie)
“Objective knowledge. An evolutionary approach”(1972)
Popper’s visie sluit aan bij het objectivisme:
Theorieën zijn met elkaar te vergelijken. We kunnen dichter bij ‘de
waarheid’ komen door ze te toetsen aan de ‘harde feiten’ en onjuiste
theorieën weg te gooien.
Realisme: We kunnen kennis vergaren over “de waarheid”, een
goede wetenschappelijke theorie beschrijft (min of meer) de “de
werkelijkheid”.
Let op: we stuiten op het inductie-probleem: Wat hebben we eigenlijk
aan een bevestigende observatie...?
Inductie-probleem-> oplossing: falsificatie
Onze theorie luidt bijv.: “alle zwanen zijn wit”. We hebben niet zo veel aan
een bevestigende observatie (“ik zag vandaag weer een witte zwaan”),
maar wel aan een
weerlegging (“ik zie nu een zwarte zwaan”).
KUHN (hoe wetenschap echt werkt, een beschrijving van hoe het echt is
gegaan)
Hoorcollege 1:
Agenda van vandaag:
1. Live geheugen onderzoek en rol van theorie in onderzoek
2. Filosofische uitgangspunten: ontologie en epistemologie.
3. Verklaren en begrijpen: positivistische en interpretatieve sociale
wetenschap.
4. Twee benaderingen (research strategies): Kwantitatief en kwalitatief
onderzoek.
5. De rol van waarden
1. Live geheugen onderzoek en rol van theorie in
onderzoek
Dit onderzoek is vooral deductief van aard, omdat ik vooraf een
hypothese heb geformuleerd
Deductief: Je leidt vooraf een hypothese af uit de theorie en gaat deze
toetsen mbv gegevens.
,Inductief: Je verkrijgt inzichten door het verzamelen en analyseren van
gegevens. Open vragen.
2. Filosofische uitgangspunten: ontologie en
epistemologie.
Zijn niet gewoon alle onderzoeksmethoden ‘wetenschap’? Is ‘ware’ kennis
niet gewoon dat wat met ‘de feiten’ overeenkomt? Helaas is het niet zo
eenvoudig: dit blijkt uit meningsverschillen tussen sociale wetenschappers
over deze kwesties.
• Begrijpen van verschillende benaderingen en fundamentele aannames.
• Wees ervan bewust dat je epistemologische opvatting jouw keuzes
tijdens het onderzoeksproces beïnvloedt.
Ontologie (zijnsleer)
Wat is de fundamentele aard van de werkelijkheid? Hoe zit de (sociale)
werkelijkheid in elkaar? Wat zijn de eigenschappen van ‘het zijn’?
Objectivisme: er is echt een werkelijkheid die buiten ons staat,
onafhankelijk van ons is. Sociaal verschijnsel/ sociale wereld is
onafhankelijk van (extern, staat los van) menselijke betekenisgeving
Constructivisme: de werkelijkheid is een sociaal bouwsel. Als wij de
mensen weghalen, dan blijft er niet veel over. De delen van de
werkelijkheid construeren samen door de taal, hoe wij de wereld zien. Er is
geen werkelijkheid die onafhankelijk is van menselijke betekenisgeving.
Het is een bouwsel (een ‘sociale constructie’) dat samen door mensen in
bepaalde context wordt gevormd.
Voorbeeld: 'objectieve verschijnselen' vs 'sociale contructies'
Focus op "feiten": ongelijkheid, armoede, democratie zijn geen
'constructies' maar objectieve, externe verschijnselen die ons
beïnvloeden.
Breken in landen met grote sociale ongelijkheid en veel onvrijheid
vaker
grootschalige protesten uit dan in andere landen?
Gaan Iraniërs met weinig inkomen eerder de straat op voor pro-
democratische demonstraties dan Iraniërs die veel inkomen
verdienen?
Focus op "perspectieven": onrechtvaardigheid, vrijheid, democratie zijn
geen objectieve verschijnselen, maar 'sociale constructies' die een
specifieke betekenis hebben in een bepaalde context.
Hoe praten Iraniërs over vrijheid en democratie?
Welke percepties hebben zij van ongelijkheid en onderdrukking?
, Hoe helpen verhalen uit het dagelijks leven van Iraniërs ons beter
begrijpen hoe ongelijkheid en onderdrukking vorm krijgt in die
context?
Epistemologie (kennisleer)
Hoe kunnen we de wereld om ons heen kennen? Wat is kennis? Hoe
verkrijgen wij aanvaardbare kennis over de sociale werkelijkheid?
Kortom: how to obtain knowledge of the social world?
Thomas Kuhn vs. Karl Popper
POPPER (hoe wetenschap zou moeten werkne, zou moet je het aanpakken
(falsificatie)
“Objective knowledge. An evolutionary approach”(1972)
Popper’s visie sluit aan bij het objectivisme:
Theorieën zijn met elkaar te vergelijken. We kunnen dichter bij ‘de
waarheid’ komen door ze te toetsen aan de ‘harde feiten’ en onjuiste
theorieën weg te gooien.
Realisme: We kunnen kennis vergaren over “de waarheid”, een
goede wetenschappelijke theorie beschrijft (min of meer) de “de
werkelijkheid”.
Let op: we stuiten op het inductie-probleem: Wat hebben we eigenlijk
aan een bevestigende observatie...?
Inductie-probleem-> oplossing: falsificatie
Onze theorie luidt bijv.: “alle zwanen zijn wit”. We hebben niet zo veel aan
een bevestigende observatie (“ik zag vandaag weer een witte zwaan”),
maar wel aan een
weerlegging (“ik zie nu een zwarte zwaan”).
KUHN (hoe wetenschap echt werkt, een beschrijving van hoe het echt is
gegaan)
