Strafrechtelijke aansprakelijkheid Samenvatting
Week 1 – koppeling strafrecht
Materieel geformuleerd delict
- Het gedrag is strafbaar
Krenkingsdelict
- Aantasting van een rechtsgoed, Bijv. het recht op leven
Commissiedelict
- Een handelen, een doen.
Generalis, specialis
- Generalis = het algemene delict, bijv. doodslag
- Gekwalificeerde specialis = een ergere, bijv. moord
- Geprivilegieerde specialis = een minder erge, bijv. kinderdoodslag
Opzet
- Opzet kan boos en kleurloos zijn.
Strafuitsluitingsgronden
- Rechtvaardigingsgronden nemen de wederrechtelijkheid weg
- Schulduitsluitingsgronden nemen de verwijtbaarheid weg
Culpa
- Culpa bestaat uit verwijtbaar aanmerkelijk onvoorzichtig gedrag
o Verwijtbaarheid ziet op verwijtbaarheid
o Het onvoorzichtige ziet op de wederrechtelijkheid, altijd motiveren, waarom
onvoorzichtig?
Voorwaarden strafbaarheid
1. Menselijke gedraging
2. Die valt binnen de grenzen van een delictsomschrijving
3. Die wederrechtelijk is
4. En verwijtbaar is
Beslissing schema art. 348 jo 350 Sv
De einduitspraken art. 351 jo. 352 Sv
, Week 2 - legaliteitsbeginsel
Legaliteitsbeginsel art. 1 lid 1 Sr
Wettelijk
- Wet in formele zin en wet in materiële zin.
Materiele leer
- Als er al sprake is van een wijziging, werkt die door. Beperking van de materiële leer, de
wijziging moet specifiek gericht zijn op strafwaardigheid, denkt de wetgever anders na over
de strafwaardigheid die al is gepleegd.
Elementen van legaliteit
- Aansprakelijkheid op grond van wettelijke grondslag
o Nullum crimen sine lege (incl. Lex certa-vereiste (duidelijkheid van de wetten)
o Nulla poena sine lege (wat hangt er boven je hoofd)
- Geen terugwerkende kracht
o Nulla poena sine lege praevia
- Verbod van te extensieve interpretatie en analogieverbod
o De rechter mag niet te ver gaan in de interpretatie
o De rechter mag niet op de stoel van de wetgever gaan zitten
Fundamenten
- Schuld en preventie
o Je kunt weten of had kunnen weten wat wel en niet strafbaar is, nu ben je
verwijtbaar nu je de norm hebt overtreden.
- Rechtstaat
o Overheid kan alleen optreden op normen die duidelijk zijn afgevaardigd en die als
strafwaardig zijn, en als deze bij wet zijn voorzien
- Rechtszekerheid
o Overkoepelende belang, een verbod op willekeur, je moet je aan de wet houden.
Nuancering op legaliteitsbeginsel art. 1 lid 2 Sr
- Wetswijziging ten gunste van verdachte
- Ook wetgeving uit andere rechtsgebieden werken door, bijv. BW (Minderjarigheidsnorm)
- HR Gewijzigde warenwetregeling
- HR Lex mitior
Legaliteitsbeginsel, overgangsrecht art. 1 lid 2 Sr
- Delictsomschrijving
o Is er sprake van verandering van de delictsomschrijving
o De verandering berust op gewijzigd inzicht van de wetgever
Wetgever denkt anders na over strafwaardigheid
Tijdelijke wetgeving valt hier niet onder
o Gunstiger voor verdachte?
Oud of nieuw?
Week 1 – koppeling strafrecht
Materieel geformuleerd delict
- Het gedrag is strafbaar
Krenkingsdelict
- Aantasting van een rechtsgoed, Bijv. het recht op leven
Commissiedelict
- Een handelen, een doen.
Generalis, specialis
- Generalis = het algemene delict, bijv. doodslag
- Gekwalificeerde specialis = een ergere, bijv. moord
- Geprivilegieerde specialis = een minder erge, bijv. kinderdoodslag
Opzet
- Opzet kan boos en kleurloos zijn.
Strafuitsluitingsgronden
- Rechtvaardigingsgronden nemen de wederrechtelijkheid weg
- Schulduitsluitingsgronden nemen de verwijtbaarheid weg
Culpa
- Culpa bestaat uit verwijtbaar aanmerkelijk onvoorzichtig gedrag
o Verwijtbaarheid ziet op verwijtbaarheid
o Het onvoorzichtige ziet op de wederrechtelijkheid, altijd motiveren, waarom
onvoorzichtig?
Voorwaarden strafbaarheid
1. Menselijke gedraging
2. Die valt binnen de grenzen van een delictsomschrijving
3. Die wederrechtelijk is
4. En verwijtbaar is
Beslissing schema art. 348 jo 350 Sv
De einduitspraken art. 351 jo. 352 Sv
, Week 2 - legaliteitsbeginsel
Legaliteitsbeginsel art. 1 lid 1 Sr
Wettelijk
- Wet in formele zin en wet in materiële zin.
Materiele leer
- Als er al sprake is van een wijziging, werkt die door. Beperking van de materiële leer, de
wijziging moet specifiek gericht zijn op strafwaardigheid, denkt de wetgever anders na over
de strafwaardigheid die al is gepleegd.
Elementen van legaliteit
- Aansprakelijkheid op grond van wettelijke grondslag
o Nullum crimen sine lege (incl. Lex certa-vereiste (duidelijkheid van de wetten)
o Nulla poena sine lege (wat hangt er boven je hoofd)
- Geen terugwerkende kracht
o Nulla poena sine lege praevia
- Verbod van te extensieve interpretatie en analogieverbod
o De rechter mag niet te ver gaan in de interpretatie
o De rechter mag niet op de stoel van de wetgever gaan zitten
Fundamenten
- Schuld en preventie
o Je kunt weten of had kunnen weten wat wel en niet strafbaar is, nu ben je
verwijtbaar nu je de norm hebt overtreden.
- Rechtstaat
o Overheid kan alleen optreden op normen die duidelijk zijn afgevaardigd en die als
strafwaardig zijn, en als deze bij wet zijn voorzien
- Rechtszekerheid
o Overkoepelende belang, een verbod op willekeur, je moet je aan de wet houden.
Nuancering op legaliteitsbeginsel art. 1 lid 2 Sr
- Wetswijziging ten gunste van verdachte
- Ook wetgeving uit andere rechtsgebieden werken door, bijv. BW (Minderjarigheidsnorm)
- HR Gewijzigde warenwetregeling
- HR Lex mitior
Legaliteitsbeginsel, overgangsrecht art. 1 lid 2 Sr
- Delictsomschrijving
o Is er sprake van verandering van de delictsomschrijving
o De verandering berust op gewijzigd inzicht van de wetgever
Wetgever denkt anders na over strafwaardigheid
Tijdelijke wetgeving valt hier niet onder
o Gunstiger voor verdachte?
Oud of nieuw?
