Leerdoelen voor Gezondheidsbevordering & Preventie
Les 3.1 Introductie signaleringsplannen
Wat is de preventieve taak van de verpleegkundige bij zorgvragers met
psychische stoornissen?
Universele, primaire preventie
De verpleegkundige kan de omgeving als invalshoek nemen, maar kiest vaak voor de
individuele, gedragsmatige invalshoek. De omgevingsgerichte benadering betrekt ook de
maatschappelijke en fysieke omgeving van de patiënt erbij.
Selectieve, geïndiceerde en secundaire preventie
Bij mensen die al last hebben van verschillende symptomen kijken naar risicovol gedrag.
Wanneer dit gebeurt kunnen ziekten en aandoeningen vroegtijdig opgespoord en behandeld
worden.
Case-finding, een vorm van screenen bij een hoog risico groep. Hierbij kan gedacht worden
aan de kinderen waarvan de ouders bekend zijn met psychische problemen.
Zorggeralateerde, tertiaire preventie
Gebruik maken van signaleringsplan, kijken of patient niet achteruitgaat.
Welke algemene barrières zijn er ten aanzien van gezondheidsbevordering in
de GGZ?
Het in discussie gaan
Te hoge doelen stellen
Sociaal wenselijke antwoorden krijgen
Na terugval motivatie verloren
Niet dezelfde ‘taal’ spreken (niet volledig kunnen inleven in de patient doordat wat
hij heeft meegemaakt)
Wat is de essentie van een signaleringsplan?
Een methodiek die als doel heeft ervoor te zorgen dat het optreden van een psychische crisis
in de toekomst voorkomen wordt.
Een signaleringsplan bestaat uit twee delen:
1. Een beschrijving van de vroege voortekenen van een crisis in afzonderlijke fasen
2. Een beschrijving wat de cliënt, sociaal netwerk en groepsleider het beste kunnen
doen bij zo’n dreigende crisis in de afzonderlijke fasen die aan een crisis voorafgaan
, Les 3.2 Analyseren, symptomen angststoornissen,
secundaire/tertiaire preventie
Een psychisch gezondheidsprobleem (angststoornis) analyseren m.b.v. het
model van Lalonde
Endogene determinant: Intern milieu
Geslacht
Bepaalde stoffen in de hersenen
Erfelijke aanleg
Medische zorg en Preventie
Terugvalpreventie
Huisarts/apotheek
GGZ
Exogene determinant: Extern milieu (Fysieke en maatschappelijke omgeving)
Sociale druk
Trauma’s
Weinig hechting met ouders
Onveilige situaties in jeugd
Leefstijl en gedrag
Ontwijkgedrag
Aanknopingspunten voor gedragsverandering verwoorden bij zorgvragers
met een angststoornis
Weet de zorgvrager dat hij een angststoornis heeft?
o Bewust maken van het probleem, eigen gedrag en gezondheidsrisico’s
o Helpen zoeken naar voordelen van verminderde/geen angst
Motiveren van de zorgvrager, waarom is jouw angst zo eng, waar komt de angst
vandaan, wat zou er kunnen gebeuren als je de angst opzoekt
Helpen met mogelijkheden vinden om de angst op te zoeken
Letten op te hoge doelen voor de zorgvrager, niet te grote stappen in een keer
Motiveren, duidelijk maken dat vallen en opstaan normaal is, positief bekrachtigen
De rol van de verpleegkundige toelichten bij secundaire en tertiaire preventie
bij zorgvragers met angststoornissen
Secundaire preventie
Letten op risicovol gedrag wat plaatsvindt bij de symptomen van een angststoornis
Kijken of er bepaalde situaties vermeden worden
Onderzoeken waarvoor een angst en ontstaan van de angst
Tertiaire preventie
Alert zijn wanneer de situatie van de patient achteruitgaat
Samen kijken naar valkuilen