Bestuurs- en strafrecht hoorcolleges
Week 1 hoorcollege: introductie bestuursrecht
Publiekrecht gaat over publiek belang, dus algemeen belang.
De burgemeester houdt zich bezig met het handhaven van de openbare orde en
heeft belangrijke bevoegdheden hiervoor.
De drie B’s voor bestuursrecht: zit veel jurisprudentie in.
Besluit
Belanghebbenden
Bestuursorgaan
Er is een bestuursorgaan die die bestuursbevoegdheid heeft om besluiten te nemen
jegens belanghebbenden (drie B’s).
Wat is het bestuursrecht?
1. Waar begon het mee?
2. Plaats in het recht
3. Definitie
4. Hoe is het in te delen?
5. Wat mag wel en wat mag niet? Bestuursbevoegdheid: legaliteitseis en
specialiteitseis
6. Waar is het te vinden
7. Begrippen bestuursrecht: de drie B’s
Al het overheidsoptreden moet terug te vinden zijn in de wet legaliteitsbeginsel.
1. Waar begon het mee?
Inrichting Nederlandse overheid, machtenscheiding in verticale zin (decentralisatie)
Thorbecke – huis van de overheid
Bestuurslagen: rijk, provincie en gemeente.
Veiligheidsregio is géén aparte bestuurslaag!!
Montesquieu: trias politica
Staatsbestel in 3 machten
1. Wetgevende macht (alle bestuurslagen)
2. Uitvoerende macht (alle bestuurslagen)
3. Rechtsprekende macht (alleen rijksniveau)
Wetgevende macht:
Gemeente: gemeenteraad
Rijksniveau: staten generaal
Provinciaal: provinciale staten
Uitvoerende macht:
Rijksniveau: regering & minister van buitenlandse zaken
Provinciaal: gedeputeerde staten en commissaris van de koning
Gemeente: college van burgemeester en wethouders en de burgemeester
Rechterlijke macht:
Rijksniveau: rechters en openbaar ministerie
, Rechtsstaat:
Nederlands is een democratie – kenmerken:
a. Volksvertegenwoordiging
b. Rechtsstaat gebaseerd op een grondwet
c. Parlementair stelsel
d. Grondrechten
Rechtsstaat:
- Grondrechten
- Machtenscheiding en machtsevenwicht
- Onafhankelijke rechter
- Legaliteitsvereiste: al het overheidsoptreden moet terug te vinden zijn in de
wet.
NB: bestuursrecht – specialiteitsbeginsel
Nationaal recht:
Nationaal recht valt onder te verdelen in publiekrecht en privaatrecht. Bij privaatrecht
gaat het om onderling verkeer tussen burgers, en bij publiekrecht gaat het over de
indeling van de staat en het verkeer tussen overheid en burgers en overheden
onderling.
Onderscheidend karakter
Privaatrecht:
- Regels voor relaties waarbij partijen gelijkwaardig zijn
- Ook als een van de partijen een overheidsinstantie is
Publiekrecht:
- Hiërarchische verhouding
- Regels voor de relatie tussen overheid en burger
- Algemeen belang staat centraal
Regels m.b.t het juridisch functioneren van het openbaar bestuur én zijn relatie
tot de burger:
1. Organisatie openbaar bestuur
2. Verlening bestuursbevoegdheden
3. Regels voor het uitoefenen van deze bevoegdheden (algemene beginselen
van behoorlijk bestuur (ABB,S)
4. Regels voor burgers (en handhaving hiervan)
5. Rechtsbescherming tegen openbaar bestuur
Bronnen van het bestuursrecht
Wetboek en jurisprudentie
Awb:
- Opbouw kenmerkt zich door gelaagde structuur
- Bepalingen gaan van algemeen naar bijzonder
Zie inhoudsopgave van de Awb.
Algemeen bestuursrecht:
Regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn. NB: de
hele Awb is algemeen bestuursrecht
Week 1 hoorcollege: introductie bestuursrecht
Publiekrecht gaat over publiek belang, dus algemeen belang.
De burgemeester houdt zich bezig met het handhaven van de openbare orde en
heeft belangrijke bevoegdheden hiervoor.
De drie B’s voor bestuursrecht: zit veel jurisprudentie in.
Besluit
Belanghebbenden
Bestuursorgaan
Er is een bestuursorgaan die die bestuursbevoegdheid heeft om besluiten te nemen
jegens belanghebbenden (drie B’s).
Wat is het bestuursrecht?
1. Waar begon het mee?
2. Plaats in het recht
3. Definitie
4. Hoe is het in te delen?
5. Wat mag wel en wat mag niet? Bestuursbevoegdheid: legaliteitseis en
specialiteitseis
6. Waar is het te vinden
7. Begrippen bestuursrecht: de drie B’s
Al het overheidsoptreden moet terug te vinden zijn in de wet legaliteitsbeginsel.
1. Waar begon het mee?
Inrichting Nederlandse overheid, machtenscheiding in verticale zin (decentralisatie)
Thorbecke – huis van de overheid
Bestuurslagen: rijk, provincie en gemeente.
Veiligheidsregio is géén aparte bestuurslaag!!
Montesquieu: trias politica
Staatsbestel in 3 machten
1. Wetgevende macht (alle bestuurslagen)
2. Uitvoerende macht (alle bestuurslagen)
3. Rechtsprekende macht (alleen rijksniveau)
Wetgevende macht:
Gemeente: gemeenteraad
Rijksniveau: staten generaal
Provinciaal: provinciale staten
Uitvoerende macht:
Rijksniveau: regering & minister van buitenlandse zaken
Provinciaal: gedeputeerde staten en commissaris van de koning
Gemeente: college van burgemeester en wethouders en de burgemeester
Rechterlijke macht:
Rijksniveau: rechters en openbaar ministerie
, Rechtsstaat:
Nederlands is een democratie – kenmerken:
a. Volksvertegenwoordiging
b. Rechtsstaat gebaseerd op een grondwet
c. Parlementair stelsel
d. Grondrechten
Rechtsstaat:
- Grondrechten
- Machtenscheiding en machtsevenwicht
- Onafhankelijke rechter
- Legaliteitsvereiste: al het overheidsoptreden moet terug te vinden zijn in de
wet.
NB: bestuursrecht – specialiteitsbeginsel
Nationaal recht:
Nationaal recht valt onder te verdelen in publiekrecht en privaatrecht. Bij privaatrecht
gaat het om onderling verkeer tussen burgers, en bij publiekrecht gaat het over de
indeling van de staat en het verkeer tussen overheid en burgers en overheden
onderling.
Onderscheidend karakter
Privaatrecht:
- Regels voor relaties waarbij partijen gelijkwaardig zijn
- Ook als een van de partijen een overheidsinstantie is
Publiekrecht:
- Hiërarchische verhouding
- Regels voor de relatie tussen overheid en burger
- Algemeen belang staat centraal
Regels m.b.t het juridisch functioneren van het openbaar bestuur én zijn relatie
tot de burger:
1. Organisatie openbaar bestuur
2. Verlening bestuursbevoegdheden
3. Regels voor het uitoefenen van deze bevoegdheden (algemene beginselen
van behoorlijk bestuur (ABB,S)
4. Regels voor burgers (en handhaving hiervan)
5. Rechtsbescherming tegen openbaar bestuur
Bronnen van het bestuursrecht
Wetboek en jurisprudentie
Awb:
- Opbouw kenmerkt zich door gelaagde structuur
- Bepalingen gaan van algemeen naar bijzonder
Zie inhoudsopgave van de Awb.
Algemeen bestuursrecht:
Regels die op alle terreinen van het bestuurlijk optreden van toepassing zijn. NB: de
hele Awb is algemeen bestuursrecht
