Leerstukken Goederenrecht
Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................................................................2
Eigenaar zijn..........................................................................................................................................................5
Natrekking (5:14)..................................................................................................................................................6
Natrekking door de grond (onroerende zaken) (5:20 BW)...................................................................................7
Vermenging (5:15 BW)..........................................................................................................................................8
Zaaksvorming (5:16 BW).......................................................................................................................................9
Bezit en houderschap..........................................................................................................................................10
Overdracht (3:84 BW).........................................................................................................................................11
Overdracht bij uitsluiting overdraagbaarheid....................................................................................................16
Levering...............................................................................................................................................................17
Levering bij voorbaat (3:97 BW).........................................................................................................................17
Levering middels tussenpersoon.........................................................................................................................21
Vervreemding door vertegenwoordiging............................................................................................................24
Levering order- en toonderrecht.........................................................................................................................25
Derdenbescherming (3:86 en 3:88 BW)..............................................................................................................25
Derdenbescherming (3:86 BW)...........................................................................................................................26
Derdenbescherming (3:88 BW)...........................................................................................................................27
Eigendomsvoorbehoud (3:92 BW)......................................................................................................................28
Stappenplan eigendomsvoorbehoud..................................................................................................................30
Mandeligheid (5:62 BW).....................................................................................................................................30
Gemeenschap......................................................................................................................................................31
Beplanting bij grenslijn.......................................................................................................................................31
Grenzen aan eigendomsrecht door burenrecht..................................................................................................32
Afbraak na horizontale natrekking.....................................................................................................................32
Verjaring (3:99/3:105 BW)..................................................................................................................................33
Beschikkingshandeling........................................................................................................................................35
Openbare cessies................................................................................................................................................35
Fiduciaverbod......................................................................................................................................................36
Zekerheidsrechten...............................................................................................................................................36
1
, Vestiging pand en hypotheek..............................................................................................................................38
Hypotheekrecht...................................................................................................................................................39
Verhaal en voorrang...........................................................................................................................................40
Voorrang.............................................................................................................................................................41
Blokkerende werking van beslag........................................................................................................................43
Vestiging pandrecht............................................................................................................................................43
Uitwinnen pandrecht..........................................................................................................................................44
Verpanding op eigendom onder opschortende voorwaarde..............................................................................45
Pandrecht op vorderingen..................................................................................................................................45
Pandrecht op toekomstige vorderingen.............................................................................................................46
Derdenbescherming pandrecht (3:86 lid 2 BW)..................................................................................................47
Prioriteitsregel bij eigendomsvoorbehoud en pandrecht in geval van faillissement..........................................48
Cp levering tov ouder rechthebbende na faillissement......................................................................................48
Verpanding als zekerheid van een derde............................................................................................................49
Pandrecht op zaken in ruil verkregen.................................................................................................................49
Verzamelpandakte-constructie...........................................................................................................................49
Retentierecht.......................................................................................................................................................50
Tenietgaan retentierecht....................................................................................................................................51
Stappenplan retentierecht..................................................................................................................................51
Derdenwerking retentierecht..............................................................................................................................52
Retentierecht binnen en buiten faillissement van de schuldenaar.....................................................................52
Reclamerecht (7:39 BW).....................................................................................................................................53
Stappenplan reclamerecht..................................................................................................................................54
Reclamerecht bij faillissement/schuldsanering..................................................................................................55
Inleiding
2
,In het goederenrecht gaan we steeds na wat iemands verhouding is tot goederen (dus
zaken en vermogensrechten). Er zijn vier mogelijke rechtsposities:
1. Eigenaar (beste positie)
2. Bezitter terwijl je geen eigenaar bent
3. Houder
4. Geen enkele positie
In het goederenrecht is het altijd belangrijk om te bepalen welke positie iemand heeft ten
aanzien van die goederen. Je kijkt dus niet, zoals in het contractenrecht, welke
verhouding iemand heeft ten opzichte van een ander, je kijkt naar de verhouding ten
opzichte van een goed. Het goederenrecht is een gesloten systeem. Je hebt alleen
bepaalde regels en je kunt alleen bepaalde posities hebben die de wet je toekent.
Goederen zijn dingen die op geld waardeerbaar zijn. Daarna moet je kijken of het gaat
over een zaak of over een vermogensrecht.
Bij verschillende goederen is sprake van verschillende soorten leveringsvereisten.
Daarom onderscheiden we de volgende goederen:
Vordering
Roerende zaak (dingen die je kunt verplaatsen)
Onroerende zaak
Registergoederen zijn goederen die je inschrijft in een openbaar register. Dit betekent dat
iedereen erin zou moeten kunnen kijken, of het register dus voor iedereen toegankelijk is.
Een uitzondering is 8:199.
In dit vak staan drie hoofdvragen centraal:
Wat is eigendomsrecht en wat kan je ermee
Hoe word je eigenaar
Wat kun je doen om zeker te weten dat je je geld krijgt
Het eigendomsrecht is het meest omvattende recht. Er zijn verschillende kenmerken van
het eigendomsrecht:
Absoluut recht
o Je kunt tegenover iedereen bepalen wat er wel en niet gebeurt met jouw
eigendom.
Zaaksgevolg
o Wanneer je eigenaar bent, komt het eigendomsrecht op jouw goed te
liggen. Waar dat goed zich vervolgens ook bevindt, jouw eigendomsrecht
ligt er in beginsel op. In beginsel, als er geen verandering in is gebracht,
blijft het eigendomsrecht dus de zaak volgen.
Eenheidsbeginsel
o Het staat de eigenaar niet vrij om zijn recht op te splitsen in juridische
bevoegdheden van verschillende aard die dan vervolgens als zelfstandige
rechten worden beschouwd.
Individualiseerbaarheid
3
, o Je moet kunnen aanwijzen welke zaak van jou is. Bij bepaalde zaken is dit
heel makkelijk, als er maar 1 van is. Maar bijvoorbeeld bij fietsen oid, waar
veel dezelfde van zijn, is het lastiger.
109 jo 119
Taxeira de mattos
Wat je allemaal kan als eigenaar:
Volledig gebruiksrecht (5:1) – vrij van de zaak gebruik maken
Vervreemden (3:83)
Bezwaren (3:81)
Revindiceren (5:2) – je mag de zaak altijd terugvorderen
Het eigendomsrecht is dus het meest omvattende recht. Er zijn wel beperkingen:
De wet (strafrecht en bestuursrecht)
Burenrecht (je moet rekening houden met de genotsrechten van jouw buren)
Bezwaren is het vestigen van een beperkt recht. Hiermee geef je dus een klein
taartpuntje van jouw bevoegdheden weg. Je kunt iemand een gebruiksrecht of een recht
om te vervreemden geven. Hiermee behoud je zelf de bevoegdheid, maar je geeft hem
ook aan iemand anders. Bij pandrecht en hypotheekrecht geef je de bevoegdheid om te
vervreemden weg.
Absolute en beperkte rechten
Beperkte rechten zijn kleine stukjes eigendomsrecht waar je maar 1 ding mee kan, kan je
ook geld opleveren. Dus iemand anders wordt dan eigenaar van een klein stukje van het
recht. Dus geen vol eigendomsrecht.
Je bezwaart je eigendomsrecht dan dus met een beperkt recht. Er zijn verschillende
soorten beperkte rechten:
Gebruiksrechten – iemand kan een stukje van jouw eigendom gebruiken
o Opstal (5:101)
o Erfpacht (5:85)
o Erfdienstbaarheid (5:70)
o Vruchtgebruik (3:201)
Zekerheidsrechten – gebruik je als zekerheid dat iemand zijn geld terugkrijgt
o Pandrecht (2:236/237)
o Hypotheekrecht (3:260)
Voorbeeld: Anna is eigenaar van een Vespa.
Anna leent geld van Boris. Zij vestigt daarom een pandrecht ten behoeve van
Boris
o Boris is daarmee eigenaar van een beperkt recht en van een
vorderingsrecht
4
Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................................................................2
Eigenaar zijn..........................................................................................................................................................5
Natrekking (5:14)..................................................................................................................................................6
Natrekking door de grond (onroerende zaken) (5:20 BW)...................................................................................7
Vermenging (5:15 BW)..........................................................................................................................................8
Zaaksvorming (5:16 BW).......................................................................................................................................9
Bezit en houderschap..........................................................................................................................................10
Overdracht (3:84 BW).........................................................................................................................................11
Overdracht bij uitsluiting overdraagbaarheid....................................................................................................16
Levering...............................................................................................................................................................17
Levering bij voorbaat (3:97 BW).........................................................................................................................17
Levering middels tussenpersoon.........................................................................................................................21
Vervreemding door vertegenwoordiging............................................................................................................24
Levering order- en toonderrecht.........................................................................................................................25
Derdenbescherming (3:86 en 3:88 BW)..............................................................................................................25
Derdenbescherming (3:86 BW)...........................................................................................................................26
Derdenbescherming (3:88 BW)...........................................................................................................................27
Eigendomsvoorbehoud (3:92 BW)......................................................................................................................28
Stappenplan eigendomsvoorbehoud..................................................................................................................30
Mandeligheid (5:62 BW).....................................................................................................................................30
Gemeenschap......................................................................................................................................................31
Beplanting bij grenslijn.......................................................................................................................................31
Grenzen aan eigendomsrecht door burenrecht..................................................................................................32
Afbraak na horizontale natrekking.....................................................................................................................32
Verjaring (3:99/3:105 BW)..................................................................................................................................33
Beschikkingshandeling........................................................................................................................................35
Openbare cessies................................................................................................................................................35
Fiduciaverbod......................................................................................................................................................36
Zekerheidsrechten...............................................................................................................................................36
1
, Vestiging pand en hypotheek..............................................................................................................................38
Hypotheekrecht...................................................................................................................................................39
Verhaal en voorrang...........................................................................................................................................40
Voorrang.............................................................................................................................................................41
Blokkerende werking van beslag........................................................................................................................43
Vestiging pandrecht............................................................................................................................................43
Uitwinnen pandrecht..........................................................................................................................................44
Verpanding op eigendom onder opschortende voorwaarde..............................................................................45
Pandrecht op vorderingen..................................................................................................................................45
Pandrecht op toekomstige vorderingen.............................................................................................................46
Derdenbescherming pandrecht (3:86 lid 2 BW)..................................................................................................47
Prioriteitsregel bij eigendomsvoorbehoud en pandrecht in geval van faillissement..........................................48
Cp levering tov ouder rechthebbende na faillissement......................................................................................48
Verpanding als zekerheid van een derde............................................................................................................49
Pandrecht op zaken in ruil verkregen.................................................................................................................49
Verzamelpandakte-constructie...........................................................................................................................49
Retentierecht.......................................................................................................................................................50
Tenietgaan retentierecht....................................................................................................................................51
Stappenplan retentierecht..................................................................................................................................51
Derdenwerking retentierecht..............................................................................................................................52
Retentierecht binnen en buiten faillissement van de schuldenaar.....................................................................52
Reclamerecht (7:39 BW).....................................................................................................................................53
Stappenplan reclamerecht..................................................................................................................................54
Reclamerecht bij faillissement/schuldsanering..................................................................................................55
Inleiding
2
,In het goederenrecht gaan we steeds na wat iemands verhouding is tot goederen (dus
zaken en vermogensrechten). Er zijn vier mogelijke rechtsposities:
1. Eigenaar (beste positie)
2. Bezitter terwijl je geen eigenaar bent
3. Houder
4. Geen enkele positie
In het goederenrecht is het altijd belangrijk om te bepalen welke positie iemand heeft ten
aanzien van die goederen. Je kijkt dus niet, zoals in het contractenrecht, welke
verhouding iemand heeft ten opzichte van een ander, je kijkt naar de verhouding ten
opzichte van een goed. Het goederenrecht is een gesloten systeem. Je hebt alleen
bepaalde regels en je kunt alleen bepaalde posities hebben die de wet je toekent.
Goederen zijn dingen die op geld waardeerbaar zijn. Daarna moet je kijken of het gaat
over een zaak of over een vermogensrecht.
Bij verschillende goederen is sprake van verschillende soorten leveringsvereisten.
Daarom onderscheiden we de volgende goederen:
Vordering
Roerende zaak (dingen die je kunt verplaatsen)
Onroerende zaak
Registergoederen zijn goederen die je inschrijft in een openbaar register. Dit betekent dat
iedereen erin zou moeten kunnen kijken, of het register dus voor iedereen toegankelijk is.
Een uitzondering is 8:199.
In dit vak staan drie hoofdvragen centraal:
Wat is eigendomsrecht en wat kan je ermee
Hoe word je eigenaar
Wat kun je doen om zeker te weten dat je je geld krijgt
Het eigendomsrecht is het meest omvattende recht. Er zijn verschillende kenmerken van
het eigendomsrecht:
Absoluut recht
o Je kunt tegenover iedereen bepalen wat er wel en niet gebeurt met jouw
eigendom.
Zaaksgevolg
o Wanneer je eigenaar bent, komt het eigendomsrecht op jouw goed te
liggen. Waar dat goed zich vervolgens ook bevindt, jouw eigendomsrecht
ligt er in beginsel op. In beginsel, als er geen verandering in is gebracht,
blijft het eigendomsrecht dus de zaak volgen.
Eenheidsbeginsel
o Het staat de eigenaar niet vrij om zijn recht op te splitsen in juridische
bevoegdheden van verschillende aard die dan vervolgens als zelfstandige
rechten worden beschouwd.
Individualiseerbaarheid
3
, o Je moet kunnen aanwijzen welke zaak van jou is. Bij bepaalde zaken is dit
heel makkelijk, als er maar 1 van is. Maar bijvoorbeeld bij fietsen oid, waar
veel dezelfde van zijn, is het lastiger.
109 jo 119
Taxeira de mattos
Wat je allemaal kan als eigenaar:
Volledig gebruiksrecht (5:1) – vrij van de zaak gebruik maken
Vervreemden (3:83)
Bezwaren (3:81)
Revindiceren (5:2) – je mag de zaak altijd terugvorderen
Het eigendomsrecht is dus het meest omvattende recht. Er zijn wel beperkingen:
De wet (strafrecht en bestuursrecht)
Burenrecht (je moet rekening houden met de genotsrechten van jouw buren)
Bezwaren is het vestigen van een beperkt recht. Hiermee geef je dus een klein
taartpuntje van jouw bevoegdheden weg. Je kunt iemand een gebruiksrecht of een recht
om te vervreemden geven. Hiermee behoud je zelf de bevoegdheid, maar je geeft hem
ook aan iemand anders. Bij pandrecht en hypotheekrecht geef je de bevoegdheid om te
vervreemden weg.
Absolute en beperkte rechten
Beperkte rechten zijn kleine stukjes eigendomsrecht waar je maar 1 ding mee kan, kan je
ook geld opleveren. Dus iemand anders wordt dan eigenaar van een klein stukje van het
recht. Dus geen vol eigendomsrecht.
Je bezwaart je eigendomsrecht dan dus met een beperkt recht. Er zijn verschillende
soorten beperkte rechten:
Gebruiksrechten – iemand kan een stukje van jouw eigendom gebruiken
o Opstal (5:101)
o Erfpacht (5:85)
o Erfdienstbaarheid (5:70)
o Vruchtgebruik (3:201)
Zekerheidsrechten – gebruik je als zekerheid dat iemand zijn geld terugkrijgt
o Pandrecht (2:236/237)
o Hypotheekrecht (3:260)
Voorbeeld: Anna is eigenaar van een Vespa.
Anna leent geld van Boris. Zij vestigt daarom een pandrecht ten behoeve van
Boris
o Boris is daarmee eigenaar van een beperkt recht en van een
vorderingsrecht
4
