Samenvatting Goederenrecht jaar 2

Samenvatting Goederenrecht B2


Week 2: gemeenschap en eigendom


Eigendom van roerende zaken
Eigendom van roerende zaken kan door:
1. Verkrijging;
2. Natrekking;
3. Vermenging;
4. Zaakvorming;
5. Oneigenlijke vermenging
6. Toe-eigening;
7. Vinder schap;
8. Schatvinding;
9. Vruchttrekking


Natrekking (art. 5:14 BW)
Wat eerst individuele zaken waren, worden één zaak. Hierbij is het
onderscheid tussen een hoofdzaak en bestanddelen van belang.
1. Twee of meer roerende zaken;
2. Toebehorend aan verschillende eigenaren;
3. Bestanddeel: is het ene bestanddeel geworden van de ander?


Wanneer is iets een hoofdzaak?  art. 5:14 lid 3 BW:
De waarde van de hoofdzaak is aanmerkelijk hoger dan die van de andere
zaak.
 HR Glencore/NBM: in geval van vermenging van gelijksoortige zaken is
dit het enige criterium en spelen verkeersopvattingen geen rol.


Wanneer is iets een bestanddeel?  Art. 3:4 lid 1 BW:
Als hetgeen volgens verkeersopvatting onderdeel uitmaakt van een zaak
 HR Depex/Bergel.
Afscheiding niet mogelijk zonder beschadiging van is betekenis (lid 2) 
schadecriterium  HR UTB/Glencore r.o. 3.3.2.


Drie criteria om verkeersopvatting te toetsen  HR Depex/Bergel r.o. 3.7:
1. Afstemmingscriterium: zijn ze op elkaar afgestemd?

, 2. Onvoltooidheidscriterium: als een van de twee mist, heb je er dan
nog wat aan?
3. Bestemmingscriterium: tijdelijke helpfunctie, om daarna verwijderd
te worden. Dan is dit een aanwijzing dat het naar verkeersopvatting
geen bestanddeel van die zaak is geworden  HR Prorail/Stichting
Reiswijk.


Wie is eigenaar van een roerende zaak bij natrekking?


Art. 5:3 BW zegt dat de eigenaar van de roerende zaak ook eigenaar is van
de bestanddelen van die zaak. Natrekking kan niet tussen partijen anders
worden overeengekomen, dit komt door de regels van dwingend recht.


Wat nu als er geen hoofdzaak is?


Bij roerende zaken is er soms geen hoofdzaak aan te wijzen (art. 5:14 lid 2
BW).
- Er is dan sprake van een nieuwe zaak waarvan de oude zaken
bestanddelen vormen.
- Dit leidt tot mede-eigendom van de eigenaren van de oude zaken,
evenredig aan de waarde daarvan (dit kan anders zijn indien er sprake is
van zaaksvorming).


Zaaksvorming
Art. 5:16 BW: er moet sprake zijn van scheppende arbeid, dit volgt uit de
woorden ‘’iemand vormt’’ (lid 1). Er ontstaat een nieuwe roerende zaak,
waardoor de oorspronkelijke zaak niet meer bestaat. Hierdoor vervalt het
oorspronkelijke eigendomsvoorbehoud of pandrecht.


Is er sprake van een nieuwe roerende zaak? Kijken naar
verkeersopvattingen  HR Kuikenbroederij en HR Love Love:
1. HR Kuikenbroederij: een kuiken ondergaat door het ei te verlaten een
zodanige gedaanteverwisseling, dat er naar verkeersopvattingen een
nieuwe zaak met identiteit ontstaat, waardoor het
eigendomsvoorbehoud op de eieren komt te vervallen.
2. HR Love Love: uit de wet volgt dat het casco van een schip, als schip
in aanbouw, reeds moet worden aangemerkt als een schip en dat de
identiteit van dit schip niet verandert doordat dit wordt afgebouwd

, en wordt voorzien van voortbewegingswerktuigen en
navigatieapparatuur.


Uitzondering: art. 5:16 lid 2 BW: zaaksvorming voor zichzelf. Wanneer hier
sprake van?  HR Breda/St. Antonius r.o. 3.3: het hangt af van hetgeen uit
de rechtsverhouding van partijen voortvloeit in het licht van de daarop
betrekking hebbende verkeersopvattingen.


Als er sprake is van industriële fabricage dan kun je hierop letten:
1. Wie heeft beslissende invloed op wijze van de productie en op de
vorm van het eindproduct;
2. Risico ter zake van schade bij het proces;
3. Risico ter zake van bruikbaarheid, verhandelbaarheid of
winstgevendheid;


Let op! Als de kosten van vorming te gering zijn, dan is er sprake van
gezamenlijke eigenaren.
Oneigenlijke vermenging
Hiervan is sprake indien precies dezelfde roerende zaken in een omgeving
terechtkomen waarin zij niet meer individualiseerbaar zijn  HR Texeira de
Mattos.
De houder wordt vermoed bezitter te zijn. De bezitter wordt vermoed
eigenaar te zijn.
Tegenbewijs is toegestaan, maar praktisch gezien lastig: door
onmogelijkheid om de eigen roerende zaak of zaken aan te kunnen wijzen,
raakt de eigenaar in bewijsnood. De eigenaar blijft eigenaar, maar de
revindicatie strandt. Hierdoor wordt de ander volgens de HR eigenaar.


Eigendom van onroerende zaken: natrekking
Eigendom van een onroerende zaak is gekoppeld aan de grond, volgens
art. 5:20 BW.
Hoofdregel: verticale natrekking  alles wat op en onder het grondgebied
staat, is eigendom van degene die eigenaar is van de grond.
Uitzondering: horizontale natrekking  het kan zo zijn dat je een werk hebt
op jouw grondgebied, wat toch niet van jou is, omdat het bestanddeel is
van een andere onroerende zaak (artikel 5:20 onder e BW). Dit moet
worden beargumenteerd aan de hand van verkeersopvattingen.