Leerdoelen:
Hematopoiese:
De student kent en begrijpt de algemene eigenschappen en functies van bloed
Functies van Bloed:
1. Transport:
Zuurstof en Koolstofdioxide: Rode bloedcellen vervoeren zuurstof van de longen naar
de weefsels en koolstofdioxide van de weefsels naar de longen.
Voedingsstoffen: Bloed transporteert voedingsstoffen zoals glucose, aminozuren,
vetzuren en vitamines naar de cellen.
Afvalstoffen: Het verwijdert afvalstoffen zoals ureum en creatinine uit de cellen en
transporteert ze naar de nieren voor uitscheiding.
Hormonen: Bloed transporteert hormonen van de klieren naar de doelorganen.
2. Regulatie:
Lichaamstemperatuur: Bloed helpt bij het reguleren van de lichaamstemperatuur door
warmte te verdelen over het lichaam.
pH-balans: Bloed draagt bij aan het handhaven van de pH-balans van het lichaam.
Waterhuishouding: Het reguleert de hoeveelheid water in de cellen en weefsels.
3. Bescherming:
Immuunfunctie: Witte bloedcellen en antilichamen in het bloed spelen een sleutelrol bij
het bestrijden van infecties en het bieden van immuniteit.
Bloedstolling: Bloedplaatjes en stollingsfactoren voorkomen overmatig bloedverlies
door het vormen van bloedstolsels bij verwondingen.
De student kent en begrijpt de belangrijkste aspecten ten aanzien van de afname en verwerking van
bloed
- Correcte buisselectie: Kies de juiste buis met het juiste anticoagulans of stabilisator.
- Adequate afname: Gebruik steriele technieken om contaminatie te voorkomen.
- Juiste hoeveelheid: Vul de buis volledig en correct om de verhouding tussen bloed en additief te
waarborgen.
- Correcte etikettering: Label buizen direct na afname om fouten te voorkomen.
- Snelle verwerking: Verwerk en vervoer de monsters volgens laboratoriumvereisten om
nauwkeurigheid te waarborgen.
De student kent en begrijpt het proces van hematopoïese en kan afwijkingen in het proces en de
gevolgen hierdoor benoemen en herkennen
Hematopoïese is het proces waarbij bloedcellen worden gevormd uit stamcellen in het beenmerg. Het proces
omvat differentiatie naar rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes.
Afwijkingen en gevolgen:
- Anemie: Verminderde productie van rode bloedcellen of hemoglobine, resulterend in vermoeidheid en
zwakte.
- Leukemie: Ongecontroleerde groei van witte bloedcellen, wat kan leiden tot infecties en
bloedingsproblemen.
, - Trombocytopenie: Lage productie van bloedplaatjes, wat leidt tot verhoogde bloeding en blauwe
plekken.
De student kent en begrijpt de technieken die behoren bij het onderzoeken van de hematopoïese.
De student kent de technieken die worden ingezet om de diagnose leukemie vast te stellen en begrijpt
het principe achter deze gebruikte technieken.
Onderzoek naar hematopoïese:
4. Bloedonderzoek: Beoordeling van bloedcellen en hun aantallen.
Principe:
Een CBC analyseert de verschillende componenten van het bloed, waaronder het aantal
rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes, hemoglobine, en hematocriet.
5. Beenmergbiopsie: Analyse van het beenmerg om de productie en kwaliteit van bloedcellen te
evalueren.
Principe:
Beenmergaspiratie: Vloeibaar beenmerg wordt met een naald uit het borstbeen of de
heupkam opgezogen om cellen te verkrijgen voor microscopisch onderzoek.
Beenmergbiopsie: Een klein stukje vast beenmergweefsel wordt genomen om de
celstructuur en het celrijke weefsel te beoordelen.
6. Flowcytometrie: Identificatie van cellulaire markers op bloed- en beenmergcellen.
Principe:
o Flowcytometrie meet de fysische en chemische eigenschappen van cellen in een
vloeistofstroom. Cellen worden gemerkt met fluorescerende antilichamen die zich binden aan
specifieke celoppervlaktemarkers.
o De gemerkte cellen worden door een laser geleid en de fluorescentie wordt gemeten om
verschillende celtypen te identificeren en te karakteriseren.
Diagnose van leukemie:
7. Bloedonderzoek: Detectie van abnormale celtypes en aantallen.
8. Beenmergbiopsie: Identificatie van leukemische cellen in het beenmerg.
9. Flowcytometrie: Analyse van celoppervlakmarkers om het type leukemie te identificeren.
10. Cytogenetisch onderzoek: Identificatie van chromosoomafwijkingen die kenmerkend zijn voor
bepaalde leukemieën.
De student kan uitleggen welke afwijkingen er plaatsvinden in de hematopoïese waardoor een
leukemie ontstaat en kent de 4 belangrijkste vormen van leukemie
Leukemie ontstaat door mutaties in hematopoëtische stamcellen, wat leidt tot ongecontroleerde proliferatie en
accumulatie van abnormale witte bloedcellen. Deze cellen vervangen gezonde bloedcellen en verstoren de
normale hematopoëse.
Hematopoiese:
De student kent en begrijpt de algemene eigenschappen en functies van bloed
Functies van Bloed:
1. Transport:
Zuurstof en Koolstofdioxide: Rode bloedcellen vervoeren zuurstof van de longen naar
de weefsels en koolstofdioxide van de weefsels naar de longen.
Voedingsstoffen: Bloed transporteert voedingsstoffen zoals glucose, aminozuren,
vetzuren en vitamines naar de cellen.
Afvalstoffen: Het verwijdert afvalstoffen zoals ureum en creatinine uit de cellen en
transporteert ze naar de nieren voor uitscheiding.
Hormonen: Bloed transporteert hormonen van de klieren naar de doelorganen.
2. Regulatie:
Lichaamstemperatuur: Bloed helpt bij het reguleren van de lichaamstemperatuur door
warmte te verdelen over het lichaam.
pH-balans: Bloed draagt bij aan het handhaven van de pH-balans van het lichaam.
Waterhuishouding: Het reguleert de hoeveelheid water in de cellen en weefsels.
3. Bescherming:
Immuunfunctie: Witte bloedcellen en antilichamen in het bloed spelen een sleutelrol bij
het bestrijden van infecties en het bieden van immuniteit.
Bloedstolling: Bloedplaatjes en stollingsfactoren voorkomen overmatig bloedverlies
door het vormen van bloedstolsels bij verwondingen.
De student kent en begrijpt de belangrijkste aspecten ten aanzien van de afname en verwerking van
bloed
- Correcte buisselectie: Kies de juiste buis met het juiste anticoagulans of stabilisator.
- Adequate afname: Gebruik steriele technieken om contaminatie te voorkomen.
- Juiste hoeveelheid: Vul de buis volledig en correct om de verhouding tussen bloed en additief te
waarborgen.
- Correcte etikettering: Label buizen direct na afname om fouten te voorkomen.
- Snelle verwerking: Verwerk en vervoer de monsters volgens laboratoriumvereisten om
nauwkeurigheid te waarborgen.
De student kent en begrijpt het proces van hematopoïese en kan afwijkingen in het proces en de
gevolgen hierdoor benoemen en herkennen
Hematopoïese is het proces waarbij bloedcellen worden gevormd uit stamcellen in het beenmerg. Het proces
omvat differentiatie naar rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes.
Afwijkingen en gevolgen:
- Anemie: Verminderde productie van rode bloedcellen of hemoglobine, resulterend in vermoeidheid en
zwakte.
- Leukemie: Ongecontroleerde groei van witte bloedcellen, wat kan leiden tot infecties en
bloedingsproblemen.
, - Trombocytopenie: Lage productie van bloedplaatjes, wat leidt tot verhoogde bloeding en blauwe
plekken.
De student kent en begrijpt de technieken die behoren bij het onderzoeken van de hematopoïese.
De student kent de technieken die worden ingezet om de diagnose leukemie vast te stellen en begrijpt
het principe achter deze gebruikte technieken.
Onderzoek naar hematopoïese:
4. Bloedonderzoek: Beoordeling van bloedcellen en hun aantallen.
Principe:
Een CBC analyseert de verschillende componenten van het bloed, waaronder het aantal
rode bloedcellen, witte bloedcellen, bloedplaatjes, hemoglobine, en hematocriet.
5. Beenmergbiopsie: Analyse van het beenmerg om de productie en kwaliteit van bloedcellen te
evalueren.
Principe:
Beenmergaspiratie: Vloeibaar beenmerg wordt met een naald uit het borstbeen of de
heupkam opgezogen om cellen te verkrijgen voor microscopisch onderzoek.
Beenmergbiopsie: Een klein stukje vast beenmergweefsel wordt genomen om de
celstructuur en het celrijke weefsel te beoordelen.
6. Flowcytometrie: Identificatie van cellulaire markers op bloed- en beenmergcellen.
Principe:
o Flowcytometrie meet de fysische en chemische eigenschappen van cellen in een
vloeistofstroom. Cellen worden gemerkt met fluorescerende antilichamen die zich binden aan
specifieke celoppervlaktemarkers.
o De gemerkte cellen worden door een laser geleid en de fluorescentie wordt gemeten om
verschillende celtypen te identificeren en te karakteriseren.
Diagnose van leukemie:
7. Bloedonderzoek: Detectie van abnormale celtypes en aantallen.
8. Beenmergbiopsie: Identificatie van leukemische cellen in het beenmerg.
9. Flowcytometrie: Analyse van celoppervlakmarkers om het type leukemie te identificeren.
10. Cytogenetisch onderzoek: Identificatie van chromosoomafwijkingen die kenmerkend zijn voor
bepaalde leukemieën.
De student kan uitleggen welke afwijkingen er plaatsvinden in de hematopoïese waardoor een
leukemie ontstaat en kent de 4 belangrijkste vormen van leukemie
Leukemie ontstaat door mutaties in hematopoëtische stamcellen, wat leidt tot ongecontroleerde proliferatie en
accumulatie van abnormale witte bloedcellen. Deze cellen vervangen gezonde bloedcellen en verstoren de
normale hematopoëse.
