Inhoud
College 1 – Inleiding corporate governance en corporate litigation....................................................5
Wat is corporate governance............................................................................... 5
Wat is corporate litigation?.................................................................................. 7
Historische ontwikkeling van corporate governance en corporate litigation.....10
Agency theory................................................................................................... 11
Verschillen tussen open en besloten verhoudingen..........................................24
Corporate Governance Codes............................................................................24
Overige behandelde zaken in het college..........................................................26
Overige zaken behandeld in de bronnen...........................................................26
College 2 – bevoegdheden binnen de vennootschap....................................................................... 27
Het bestuur.................................................................................................... 28
De RvC........................................................................................................... 28
De AV............................................................................................................. 29
College 3 – Het bestuur.................................................................................................................... 35
Bestuurders en bestuur..................................................................................... 35
De benoeming van het bestuur......................................................................35
Dubbele rechtspositie bestuurder..................................................................35
Ontslag........................................................................................................... 36
Taak van het bestuur...................................................................................... 36
Instructierecht en instructieplicht..................................................................37
Bestuursautonomie........................................................................................... 39
Vertegenwoordiging.......................................................................................... 40
Aantasting van rechtshandelingen....................................................................41
Doeloverschrijding......................................................................................... 41
Nietigheid/vernietigbaarheid..........................................................................42
Digitaal vergaderen........................................................................................ 43
College 4 - Sustainable Governance................................................................................................ 45
Het Ruggie-framework................................................................................... 47
Directive on Corporate Sustainable Due Diligence.........................................47
Corporate Sustainable Reporting Directive....................................................47
NL wetgever en duurzaamheid......................................................................47
Afwijkend aandeelhoudersbelang en inspraak...............................................48
Steward Ownership........................................................................................ 48
Eumedion Green Paper (2024).......................................................................50
College 5 – bestuurdersaansprakelijkheid........................................................................................ 51
Bestuurdersaansprakelijkheid ex art. 2:9 BW....................................................51
1
, Bestuurdersaansprakelijkheid ex art. 6:162 BW................................................55
College 6 – Bestuurdersaansprakelijkheid deel 2............................................................................. 61
Bestuurdersaansprakelijkheid in faillissement ex art. 2:138/248 BW................61
Feitelijke beleidsbepaler................................................................................. 61
Kennelijk onbehoorlijk bestuur.......................................................................62
2:394 geschonden.......................................................................................... 64
2:10 BW.......................................................................................................... 65
Disculpatie..................................................................................................... 68
Matiging......................................................................................................... 69
Kwijting.......................................................................................................... 69
Verhouding tussen 2:9 en 2:248 BW..............................................................71
Aansprakelijkheid i.g.v. rechtspersoon-bestuurder ex art. 2:11 BW..................71
Decharge........................................................................................................ 72
College 7 - Aandeelhouders en algemene vergadering (AV).............................................................73
Soorten aandelen en aanverwante stukken...................................................73
Certificering van aandelen............................................................................. 73
De AV............................................................................................................. 74
Bevoegdheden van de AV.................................................................................. 74
Rechten van aandeelhouders............................................................................ 77
Stemrecht...................................................................................................... 77
Agenderingsrecht........................................................................................... 79
Besluitvorming............................................................................................... 79
Enquêterecht.................................................................................................. 81
Functioneren van de algemene vergadering.....................................................81
Functie van de AV........................................................................................... 81
Functioneren.................................................................................................. 81
Aandeelhoudersactivisme.............................................................................. 83
College 9 - Positie en beloning van bestuurders............................................................................... 85
Hoogte van de bezoldiging................................................................................ 87
Corporate governance en beloningen...............................................................87
Vennootschapsrechtelijke oplossingen..............................................................87
Implementatie aandeelhoudersrichtlijn..........................................................87
College 10 - Afgeleide schade.......................................................................................................... 94
Waarom komt afgeleide schade niet voor vergoeding in aanmerking?..........94
Dubbel afgeleide schade.............................................................................. 101
Afgeleide actie............................................................................................. 102
College 11 - Raad van commissarissen.......................................................................................... 104
Benoeming................................................................................................... 104
2
, Taak en bevoegdheden................................................................................ 105
One tier/two tier.............................................................................................. 106
Aantal commissariaten en diversiteit..............................................................111
Functioneren van de raad van commissarissen...............................................115
Aansprakelijkheid......................................................................................... 115
Onafhankelijkheid van commissarissen...........................................................115
College 12 – Het structuurregime en medezeggeschap.................................................................117
Structuurregime.............................................................................................. 117
Gevolgen structuurregeling voor de interne verhoudingen.............................118
Benoemen commissarissen..........................................................................118
Schorsing en ontslag.................................................................................... 120
Taak en bevoegdheid RvC............................................................................ 121
Concernverhoudingen.................................................................................. 121
One tier board.............................................................................................. 123
Invloed werknemers op de juridische structuur van de vennootschap............123
Instelling van de OR..................................................................................... 123
Bevoegdheden van de OR............................................................................124
Spreekrecht werknemers bij belangrijke AV-besluiten.....................................124
College 13 – Aansprakelijkheid van aandeelhouders...................................................................... 127
Aansprakelijkheid voor aandeelhouders..........................................................127
Geschiedenis................................................................................................ 128
Vereenzelviging............................................................................................ 129
Aandeelhoudersaansprakelijkheid uit o.d.....................................................131
Dochter pleegt o.d. jegens crediteur............................................................137
College 14 - Tegenstrijdig belang................................................................................................... 138
Wetsgeschiedenis......................................................................................... 139
Bestuurdersaansprakelijkheid......................................................................142
College 15 - Positie en bescherming van minderheidsaandeelhouders..........................................142
College 16 - Enquêterecht............................................................................................................. 146
Geschiedenis................................................................................................ 147
Formele aspecten............................................................................................ 147
Toewijzing van de vordering.........................................................................149
Het onderzoek.............................................................................................. 150
Materiele aspecten.......................................................................................... 151
Wanbeleid, onjuist beleid, verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid.............151
Nederlandse business judgement rule.........................................................152
Onmiddellijke voorzieningen........................................................................153
Voorzieningen............................................................................................... 154
3
, Verschillen kort geding en voorzieningen.....................................................154
Bestuurdersaansprakelijkheid......................................................................157
College 17 - Beschermingsconstructies.......................................................................................... 160
Beschermingsconstructies............................................................................... 160
Beschermingsconstructies........................................................................... 160
De Europese Overnamerichtlijn....................................................................161
De implementatie in Nederland...................................................................163
De Nederlandse jurisprudentie.....................................................................163
College 19 - Corporate Governance van de digitaliseringstransitie................................................172
Verantwoordelijkheid bestuur.......................................................................172
Machine learning.......................................................................................... 174
Economische perspectieven.........................................................................175
Risk & legal perspective............................................................................... 176
Regulation.................................................................................................... 177
College 20 - Corporate Governance in Europees perspectief..........................................................180
Het belang van Europees Ondernemingsrecht en van rechtsvergelijking....180
Richtlijnen.................................................................................................... 182
Herziene aandeelhoudersrichtlijn.................................................................183
Corporate Governance in Internationaal perspectief.......................................190
Ervaringen uit de Verenigde Staten..............................................................190
College 21 – Uitkoop van minderheidsaandeelhouders en de geschillenregeling...........................195
Uitkoop van minderheidsaandeelhouders (en varianten daarop)....................195
Geschillenregeling........................................................................................... 199
De gedwongen overdracht...........................................................................200
Gedwongen overname (uittreding)..............................................................201
De wagevoe................................................................................................. 201
College 22 – Familievennootschappen en joint ventures................................................................205
Familiebedrijven.............................................................................................. 208
Indelen categorie familiebedrijf....................................................................208
Sterke en zwakke punten van een familiebedrijf..........................................211
Bedrijfsopvolging.......................................................................................... 212
Joint Ventures.................................................................................................. 214
Rechtspraak................................................................................................. 216
Financiering.................................................................................................. 219
College 23 - Hervorming en toekomst van het Nederlandse kapitaalvennootschapsrecht..............220
4
College 1 – Inleiding corporate governance en corporate litigation....................................................5
Wat is corporate governance............................................................................... 5
Wat is corporate litigation?.................................................................................. 7
Historische ontwikkeling van corporate governance en corporate litigation.....10
Agency theory................................................................................................... 11
Verschillen tussen open en besloten verhoudingen..........................................24
Corporate Governance Codes............................................................................24
Overige behandelde zaken in het college..........................................................26
Overige zaken behandeld in de bronnen...........................................................26
College 2 – bevoegdheden binnen de vennootschap....................................................................... 27
Het bestuur.................................................................................................... 28
De RvC........................................................................................................... 28
De AV............................................................................................................. 29
College 3 – Het bestuur.................................................................................................................... 35
Bestuurders en bestuur..................................................................................... 35
De benoeming van het bestuur......................................................................35
Dubbele rechtspositie bestuurder..................................................................35
Ontslag........................................................................................................... 36
Taak van het bestuur...................................................................................... 36
Instructierecht en instructieplicht..................................................................37
Bestuursautonomie........................................................................................... 39
Vertegenwoordiging.......................................................................................... 40
Aantasting van rechtshandelingen....................................................................41
Doeloverschrijding......................................................................................... 41
Nietigheid/vernietigbaarheid..........................................................................42
Digitaal vergaderen........................................................................................ 43
College 4 - Sustainable Governance................................................................................................ 45
Het Ruggie-framework................................................................................... 47
Directive on Corporate Sustainable Due Diligence.........................................47
Corporate Sustainable Reporting Directive....................................................47
NL wetgever en duurzaamheid......................................................................47
Afwijkend aandeelhoudersbelang en inspraak...............................................48
Steward Ownership........................................................................................ 48
Eumedion Green Paper (2024).......................................................................50
College 5 – bestuurdersaansprakelijkheid........................................................................................ 51
Bestuurdersaansprakelijkheid ex art. 2:9 BW....................................................51
1
, Bestuurdersaansprakelijkheid ex art. 6:162 BW................................................55
College 6 – Bestuurdersaansprakelijkheid deel 2............................................................................. 61
Bestuurdersaansprakelijkheid in faillissement ex art. 2:138/248 BW................61
Feitelijke beleidsbepaler................................................................................. 61
Kennelijk onbehoorlijk bestuur.......................................................................62
2:394 geschonden.......................................................................................... 64
2:10 BW.......................................................................................................... 65
Disculpatie..................................................................................................... 68
Matiging......................................................................................................... 69
Kwijting.......................................................................................................... 69
Verhouding tussen 2:9 en 2:248 BW..............................................................71
Aansprakelijkheid i.g.v. rechtspersoon-bestuurder ex art. 2:11 BW..................71
Decharge........................................................................................................ 72
College 7 - Aandeelhouders en algemene vergadering (AV).............................................................73
Soorten aandelen en aanverwante stukken...................................................73
Certificering van aandelen............................................................................. 73
De AV............................................................................................................. 74
Bevoegdheden van de AV.................................................................................. 74
Rechten van aandeelhouders............................................................................ 77
Stemrecht...................................................................................................... 77
Agenderingsrecht........................................................................................... 79
Besluitvorming............................................................................................... 79
Enquêterecht.................................................................................................. 81
Functioneren van de algemene vergadering.....................................................81
Functie van de AV........................................................................................... 81
Functioneren.................................................................................................. 81
Aandeelhoudersactivisme.............................................................................. 83
College 9 - Positie en beloning van bestuurders............................................................................... 85
Hoogte van de bezoldiging................................................................................ 87
Corporate governance en beloningen...............................................................87
Vennootschapsrechtelijke oplossingen..............................................................87
Implementatie aandeelhoudersrichtlijn..........................................................87
College 10 - Afgeleide schade.......................................................................................................... 94
Waarom komt afgeleide schade niet voor vergoeding in aanmerking?..........94
Dubbel afgeleide schade.............................................................................. 101
Afgeleide actie............................................................................................. 102
College 11 - Raad van commissarissen.......................................................................................... 104
Benoeming................................................................................................... 104
2
, Taak en bevoegdheden................................................................................ 105
One tier/two tier.............................................................................................. 106
Aantal commissariaten en diversiteit..............................................................111
Functioneren van de raad van commissarissen...............................................115
Aansprakelijkheid......................................................................................... 115
Onafhankelijkheid van commissarissen...........................................................115
College 12 – Het structuurregime en medezeggeschap.................................................................117
Structuurregime.............................................................................................. 117
Gevolgen structuurregeling voor de interne verhoudingen.............................118
Benoemen commissarissen..........................................................................118
Schorsing en ontslag.................................................................................... 120
Taak en bevoegdheid RvC............................................................................ 121
Concernverhoudingen.................................................................................. 121
One tier board.............................................................................................. 123
Invloed werknemers op de juridische structuur van de vennootschap............123
Instelling van de OR..................................................................................... 123
Bevoegdheden van de OR............................................................................124
Spreekrecht werknemers bij belangrijke AV-besluiten.....................................124
College 13 – Aansprakelijkheid van aandeelhouders...................................................................... 127
Aansprakelijkheid voor aandeelhouders..........................................................127
Geschiedenis................................................................................................ 128
Vereenzelviging............................................................................................ 129
Aandeelhoudersaansprakelijkheid uit o.d.....................................................131
Dochter pleegt o.d. jegens crediteur............................................................137
College 14 - Tegenstrijdig belang................................................................................................... 138
Wetsgeschiedenis......................................................................................... 139
Bestuurdersaansprakelijkheid......................................................................142
College 15 - Positie en bescherming van minderheidsaandeelhouders..........................................142
College 16 - Enquêterecht............................................................................................................. 146
Geschiedenis................................................................................................ 147
Formele aspecten............................................................................................ 147
Toewijzing van de vordering.........................................................................149
Het onderzoek.............................................................................................. 150
Materiele aspecten.......................................................................................... 151
Wanbeleid, onjuist beleid, verantwoordelijkheid, aansprakelijkheid.............151
Nederlandse business judgement rule.........................................................152
Onmiddellijke voorzieningen........................................................................153
Voorzieningen............................................................................................... 154
3
, Verschillen kort geding en voorzieningen.....................................................154
Bestuurdersaansprakelijkheid......................................................................157
College 17 - Beschermingsconstructies.......................................................................................... 160
Beschermingsconstructies............................................................................... 160
Beschermingsconstructies........................................................................... 160
De Europese Overnamerichtlijn....................................................................161
De implementatie in Nederland...................................................................163
De Nederlandse jurisprudentie.....................................................................163
College 19 - Corporate Governance van de digitaliseringstransitie................................................172
Verantwoordelijkheid bestuur.......................................................................172
Machine learning.......................................................................................... 174
Economische perspectieven.........................................................................175
Risk & legal perspective............................................................................... 176
Regulation.................................................................................................... 177
College 20 - Corporate Governance in Europees perspectief..........................................................180
Het belang van Europees Ondernemingsrecht en van rechtsvergelijking....180
Richtlijnen.................................................................................................... 182
Herziene aandeelhoudersrichtlijn.................................................................183
Corporate Governance in Internationaal perspectief.......................................190
Ervaringen uit de Verenigde Staten..............................................................190
College 21 – Uitkoop van minderheidsaandeelhouders en de geschillenregeling...........................195
Uitkoop van minderheidsaandeelhouders (en varianten daarop)....................195
Geschillenregeling........................................................................................... 199
De gedwongen overdracht...........................................................................200
Gedwongen overname (uittreding)..............................................................201
De wagevoe................................................................................................. 201
College 22 – Familievennootschappen en joint ventures................................................................205
Familiebedrijven.............................................................................................. 208
Indelen categorie familiebedrijf....................................................................208
Sterke en zwakke punten van een familiebedrijf..........................................211
Bedrijfsopvolging.......................................................................................... 212
Joint Ventures.................................................................................................. 214
Rechtspraak................................................................................................. 216
Financiering.................................................................................................. 219
College 23 - Hervorming en toekomst van het Nederlandse kapitaalvennootschapsrecht..............220
4
