3.2GP – OM - VK
, Gezondheidsbevordering en preventie
Les 3.1
Uitleggen wat de preventieve taak van de verpleegkundige is bij zorgvragers met psychische stoornissen.
Uitleggen welke algemene barrières er zijn ten aanzien van gezondheidsbevordering in de GGZ (kh).
De essentie van signaleringsplannen verwoorden met behulp van een voorbeeld (kh)
5.5 Intervention Mapping stap 1: analyse van het gezondheidsprobleem
Stap 1 van Intervention Mapping gaat een antwoord geven op de vragen:
Wat is het gezondheidsprobleem?
Wat is de relatie tussen het gezondheidsprobleem en het gedrag?
Wat is de relatie tussen het gezondheidsprobleem en de omgeving?
Welke sociaalcognitieve determinanten bepalen de intentie en het gedrag?
Wat is het gezondheidsprobleem
Je start met het analyseren van het gezondheidsprobleem aan de hand van gezondheidsindicatoren
en je bepaalt zo hoe belangrijk dit gezondheidsprobleem is.
Als je het gezondheidsprobleem in kaart hebt gebracht aan de hand van gezondheidsindicatoren, ga
je diepgaander kijken naar de manier waarop mensen dit gezondheidsprobleem zelf ervaren, dus de
(subjectieve) beoordeling ervan
5.6 Intervention Mapping stap 1: analyse van leefstijl en gedrag
Gedragsdeterminanten of sociaal-cognitieve determinanten, bepalende factoren van gedrag. Het zijn
de achterliggende (te beredeneren) redenen van mensen om zich op een bepaalde manier te
gedragen.
Gezondheidsgedrag is complex: meerdere leefstijlfactoren kunnen een rol spelen bij één
gezondheidsprobleem.
SNAQ score
1. Onbedoeld gewichtsverlies.
- Vragen of ze onbedoeld 4kg is afgevallen in de laatste 6 maanden.
2. Meten van de bovenarmomtrek
- Eerst het midden van de bovenarm bepalen, en dan die meten. Is deze onder de
25cm, dan gelijk naar stap 4.
3. Navragen van de eetlust en functionaliteit
- Is de eetlust vermindert? Als dat zo is navragen wat de functionaliteit is van mw,
kan ze bijvoorbeeld nog een trap op lopen zonder te rusten.
4. Behandelplan voor advies.
- Wanneer er geen risico op ondervoeding is hoef je geen acties te ondernemen.
Bij risico op ondervoeding goede informatie geven, diëtist inschakelen.
- Bij ondervoeding goede informatie geven en huisarts inschakelen. Binnen één
werkdag naar diëtist verwijzen.
Als er bij één van de vragen JA geantwoord wordt, kun je gelijk naar stap 4 gaan, want dan is iemand
ondervoed. Als iemand geen antwoord weet op een vraag, kun je een controle vraag stellen.
,Samenvatting
Stap 1 Minder dan 4 kg 4 kg of meer
Gewichtsverlies
Stap 2 25 cm of meer Minder dan 25 cm
Bovenarmomtrek
Stap 3 Goede eetlust en/of Weinig eetlust én
Eetlust en functionaliteit verminderde
functionaliteit functionaliteit
Stap 4 Niet ondervoed Risico op ondervoed
Behandelbeleid ondervoeding
ASE-model
1. Bij gedrag ga je een wenselijk gedrag formuleren.
2. Daarna ga je kijken naar externe variabelen, geslacht/kennis/karakte/aandoening. dit is iets
wat invloed heeft op het doel, maar niet elders in het kader geplaatst kan worden.
3. Dan kijk je naar de hoofd-items -> attitude (negatieve en positieve punten tegen elkaar
afwegen), sociale invloed en eigen effectiviteit (kan ik het wel veranderen).
4. Daarna ga je naar de intentie, hier ga je kijken of je je gedrag echt wilt veranderen.
5. Dan kijk je naar de mogelijk barrières die ervoor kunnen zorgen dat het gedrag niet
uitgevoerd kan worden.
6. Als laatste kijk je naar vaardigheden, hier kijk je naar wat je kunt om het wenselijke gedrag te
bereiken.
Lalonde
Endogene gezondheidsdeterminant, exogene gezondheidsdeterminant, medische zorg en preventie,
leefstijl en gedrag.
Signaleringsplan denk aan een stoplicht (groen, oranje, rood)
Signaleringsplan is bedoel dom een ernstige psychische crisis te voorkomen door op tijd de juiste
hulp te vragen of aan te bieden. Gemaakt door verpleegkundige met patiënt en omgeving. Vindt zich
plaats op tertiaire gebied.
Een signaleringsplan bestaat uit twee delen:
1. Een beschrijving van de vroege voortekenen
van een crisis in afzonderlijke fasen.
2. Een beschrijving wat de cliënt, sociaal
netwerk en begeleiding het beste kunnen
doen bij zo’n dreigende crisis in de
verschillende fasen die aan ene crisis
voorafgaan.
, Verschillende stadia
Vroege signalering:
Verwijst naar de inspanningen die verricht worden om de voortekenen van een crisis in een zo vroeg
mogelijk stadium te ontdekken.
Vroege voortekenen:
Dit zijn veranderingen in de beleving of het gedrag bij de cliënt die een naderende crisis
aankondigen.
Vroeg interventies:
Zijn de acties die bij de vroege voortekenen per fase ondernomen worden.
!!! je krijgt in de toets een casus, en dan moet je weten in welke fase de patiënt zit.
Les 3.2
Een psychische gezondheidsprobleem (angststoornis) analyseren mbv het model van Lalonde.
Aanknopingspunten voor gedragsverandering verwoorden bij zorgvragers met een angststoornis.
De rol van de verpleegkundige toelichten bij secundaire en tertiaire preventie bij zorgvragers met
angststoornissen.
2.1 Health Concept van Lalonde
Gezondheidsdeterminanten in Health Concept van Lalonde:
endogene gezondheidsdeterminanten: intern milieu (human biology)
gezondheidsdeterminant leefstijl & gedrag (lifestyle)
exogene gezondheidsdeterminanten: fysieke omgeving (physical environment) en
maatschappelijke omgeving (social environment)
gezondheidsdeterminant medische zorg & preventie (health care organization)
Het Health Concept van Lalonde is een model om invloeden op gezondheid een plaats te geven.
De kern van het Health Concept wordt gevormd door gezondheidsdeterminanten, bepalende
factoren die invloed hebben op ziekte en gezondheid. Lalonde kwam tot een indeling in de
deelgebieden intern milieu, extern milieu, gedrag en
gezondheidszorg. Deze deelgebieden – elk van even groot belang –
noemen wij gezondheidsdeterminanten.
In het Health Concept van Lalonde wordt gekeken naar de
gezondheidsdeterminanten die van invloed zijn op gezondheid op
groepsniveau, dus niet op individuele gezondheid.
5.1 Gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting
Gezondheidsbevordering en gezondheidsvoorlichting zijn gericht op
het veranderen van ongewenst gedrag, op het veranderen van een
leefstijl die de gezondheid schaadt.
Gezondheidsbevordering omvat: gezondheidsvoorlichting, aanbieden van (zorg) voorzieningen en
wet- en regelgeving.
Gezondheidsvoorlichting/health education = de systematische en planmatige pogingen om leefstijl
en gedrag van mensen doelgericht te veranderen door hen te motiveren tot ander, gezonder gedrag.