TENTAMEN SAMENVATTING — IE OCTROOIRECHT
DEFINITIE ‘OCTROOI’
Een octrooi kan worden beschreven als een onderwerp van het recht. Het is een uitvinding, in alle
velden van de techniek. Een octrooi kan ook een product of werkwijze zijn.
⇒ Voorbeelden: techniek in een horloge, en de stof in een medicijn.
Inhoud octrooi
Een octrooi bestaat uit een beschrijving, plaatjes en conclusies(s). In principe maakt alles wat
voldoet aan de conclusie van een octrooi, inbreuk op dat octrooi. Niet alles wat op de plaatjes staat
hoeft een beperking te zijn, enkel wat in een conclusie staat is relevant.
Ratio octrooirecht
Volgens Abraham Lincoln geeft het octrooirecht een kernwaarde voor het blijven doen van
uitvindingen. Hij koppelt hier de zogenoemde incentive theorie aan: een octrooi is een wederkerige
overeenkomst tussen de maatschappij en de uitvinder.
Deze quid-pro-quo kan als volgt worden uitgelegd: een octrooi geeft aan de ene kant de
mogelijkheid voor de uitvinder om de uitvinding te delen met de maatschappij, Aan de andere kant
krijgt de uitvinder daarvoor een tijdelijk monopolie voor een duur van 20 jaar.
Niet iedereen is overtuigd van de ratio van het octrooirecht, volgens Boldin & Levine is er geen
empirisch bewijs dat octrooirecht innovatie en productiviteit bevordert.
⇒ Boldrin & Levine, The Case Against Patents
Monopolie
Zoals eerder benoemd krijgt de uitvinder met een octrooi een tijdelijk monopolie van 20 jaar over
zijn uitvinding. Dit is een negatief geformuleerd recht; het houdt namelijk in dat de uitvinder
anderen kan verbieden zijn uitvinding toe te passen. Een octrooirecht betekent ook namelijk niet dat
de octrooihouder zijn uitvinding zelf mag toepassen, hieraan kunnen octrooien van derden in de weg
staan.
Een octrooirecht is een mix van eigendomsrecht en privaatrechtelijk mededingingsrecht.
Territoriaal beperkt
Een nationaal octrooi is ook nationaal beperkt. Een Nederlands octrooi strekt dan ook enkel uit tot
het Europees Nederlands grondgebied.
Een Europees octrooi was een bundel van nationale octrooien. Het is centraal aan de vragen bij het
Europees octrooi bureau. Dit was erg inefficiënt: verlening is centraal, maar na verlening moet je
procederen bij de nationale rechter. Elk jaar taksen betalen.
Sinds 1 juni 2023 is er een Europees Unitair Octrooi: geldig in alle bij het UPC aangesloten lidstaten.
Veel voordeliger dan het Europees octrooi, het is een recht waarvoor je één keer betaalt. Alle
verbods- en nietigheidsprocedures hebben direct gelding in alle aangesloten landen.
,TENTAMEN SAMENVATTING — IE OCTROOIRECHT
Toepasselijk recht
Europese bundel octrooien: schakelbepalingen in ROW: geldigheid en beschermingsomvang worden
beheerst door het EOV. Rechtbank van het EOB speelt een belangrijke rol bij beoordeling van de
hegleidheid van het octrooi. Er is geen EOB jurisprudentie over inbreuk.
Uitvindingen volgens het EOV
Dit is vastgelegd in art. 52 EOV, in principe is alles een uitvinding, behalve:
● Ontdekkingen
● Wetenschappelijke theorieën
● Wiskundige methoden
Een cryptografische toepassing ervan wel.
● Computerprogramma’s
Computer interfaces, telecommunicatie, automotive en beeld en geluid wel.
● Presentaties van informatie
● Esthetische scheppingen, hiervoor is het auteurs/modellenrecht
Technische aspecten wél.
Daarnaast zijn er in art. 53 EOV uitzonderingen op octrooieerbaarheid vastgelegd:
● Uitvindingen waarvan de exploitatie indruist tegen de publieke orde en moraal
● Planten- en diersoorten, essentiële biologische processen, tenzij het microbiologische
processen zijn, zoals eiwitten, insuline en hormonen.
● Behandelingsmethoden van het menselijk of dierlijk lichaam. Dus therapie en diagnostische
methoden.
De nadere invulling is door rule 28:
- Proces van klonen
- Aanpassen van de genetica van mensen en dieren
- Het gebruik van menselijke embryo's voor industriële of commerciële doeleinden.
, TENTAMEN SAMENVATTING — IE OCTROOIRECHT
Schematische samenvatting inhoud octrooi:
Wat is een octrooi? Bescherming van een uitvinding
(product/werkwijze) in techniek.
Inhoud octrooi Beschrijving, plaatjes, conclusies (alleen
conclusies relevant).
Ratio octrooirecht ● Quid-pro-quo: kennis delen ↔ tijdelijk
monopolie (20 jaar).
● Kritiek: weinig bewijs voor
stimulering/innovatie (Boldrin & Levine).
Kenmerken ● Tijdelijk monopolie: verbodsrecht, geen
gebruiksrecht.
● Territoriaal: geldig in specifieke landen.
Europees octrooi Tot 2023: bundel nationale octrooien.
Vanaf 2023: Europees Unitair Octrooi (UPC-
landen, efficiënter).
Toepasselijk recht EOV bepaalt geldigheid/beschermingsomvang.
Niet-octrooieerbaar (art. 52 EOV) ● Ontdekkingen, theorieën, wiskundige
methoden, esthetische scheppingen.
● Wél: technische toepassingen (bijv.
software, cryptografie).
Uitzonderingen (art. 53 EOV) - Tegen publieke orde/moraal.
- Planten/dieren (biologische processen,
m.u.v. microbiologische).
- Medische behandelingsmethoden.
DEFINITIE ‘OCTROOI’
Een octrooi kan worden beschreven als een onderwerp van het recht. Het is een uitvinding, in alle
velden van de techniek. Een octrooi kan ook een product of werkwijze zijn.
⇒ Voorbeelden: techniek in een horloge, en de stof in een medicijn.
Inhoud octrooi
Een octrooi bestaat uit een beschrijving, plaatjes en conclusies(s). In principe maakt alles wat
voldoet aan de conclusie van een octrooi, inbreuk op dat octrooi. Niet alles wat op de plaatjes staat
hoeft een beperking te zijn, enkel wat in een conclusie staat is relevant.
Ratio octrooirecht
Volgens Abraham Lincoln geeft het octrooirecht een kernwaarde voor het blijven doen van
uitvindingen. Hij koppelt hier de zogenoemde incentive theorie aan: een octrooi is een wederkerige
overeenkomst tussen de maatschappij en de uitvinder.
Deze quid-pro-quo kan als volgt worden uitgelegd: een octrooi geeft aan de ene kant de
mogelijkheid voor de uitvinder om de uitvinding te delen met de maatschappij, Aan de andere kant
krijgt de uitvinder daarvoor een tijdelijk monopolie voor een duur van 20 jaar.
Niet iedereen is overtuigd van de ratio van het octrooirecht, volgens Boldin & Levine is er geen
empirisch bewijs dat octrooirecht innovatie en productiviteit bevordert.
⇒ Boldrin & Levine, The Case Against Patents
Monopolie
Zoals eerder benoemd krijgt de uitvinder met een octrooi een tijdelijk monopolie van 20 jaar over
zijn uitvinding. Dit is een negatief geformuleerd recht; het houdt namelijk in dat de uitvinder
anderen kan verbieden zijn uitvinding toe te passen. Een octrooirecht betekent ook namelijk niet dat
de octrooihouder zijn uitvinding zelf mag toepassen, hieraan kunnen octrooien van derden in de weg
staan.
Een octrooirecht is een mix van eigendomsrecht en privaatrechtelijk mededingingsrecht.
Territoriaal beperkt
Een nationaal octrooi is ook nationaal beperkt. Een Nederlands octrooi strekt dan ook enkel uit tot
het Europees Nederlands grondgebied.
Een Europees octrooi was een bundel van nationale octrooien. Het is centraal aan de vragen bij het
Europees octrooi bureau. Dit was erg inefficiënt: verlening is centraal, maar na verlening moet je
procederen bij de nationale rechter. Elk jaar taksen betalen.
Sinds 1 juni 2023 is er een Europees Unitair Octrooi: geldig in alle bij het UPC aangesloten lidstaten.
Veel voordeliger dan het Europees octrooi, het is een recht waarvoor je één keer betaalt. Alle
verbods- en nietigheidsprocedures hebben direct gelding in alle aangesloten landen.
,TENTAMEN SAMENVATTING — IE OCTROOIRECHT
Toepasselijk recht
Europese bundel octrooien: schakelbepalingen in ROW: geldigheid en beschermingsomvang worden
beheerst door het EOV. Rechtbank van het EOB speelt een belangrijke rol bij beoordeling van de
hegleidheid van het octrooi. Er is geen EOB jurisprudentie over inbreuk.
Uitvindingen volgens het EOV
Dit is vastgelegd in art. 52 EOV, in principe is alles een uitvinding, behalve:
● Ontdekkingen
● Wetenschappelijke theorieën
● Wiskundige methoden
Een cryptografische toepassing ervan wel.
● Computerprogramma’s
Computer interfaces, telecommunicatie, automotive en beeld en geluid wel.
● Presentaties van informatie
● Esthetische scheppingen, hiervoor is het auteurs/modellenrecht
Technische aspecten wél.
Daarnaast zijn er in art. 53 EOV uitzonderingen op octrooieerbaarheid vastgelegd:
● Uitvindingen waarvan de exploitatie indruist tegen de publieke orde en moraal
● Planten- en diersoorten, essentiële biologische processen, tenzij het microbiologische
processen zijn, zoals eiwitten, insuline en hormonen.
● Behandelingsmethoden van het menselijk of dierlijk lichaam. Dus therapie en diagnostische
methoden.
De nadere invulling is door rule 28:
- Proces van klonen
- Aanpassen van de genetica van mensen en dieren
- Het gebruik van menselijke embryo's voor industriële of commerciële doeleinden.
, TENTAMEN SAMENVATTING — IE OCTROOIRECHT
Schematische samenvatting inhoud octrooi:
Wat is een octrooi? Bescherming van een uitvinding
(product/werkwijze) in techniek.
Inhoud octrooi Beschrijving, plaatjes, conclusies (alleen
conclusies relevant).
Ratio octrooirecht ● Quid-pro-quo: kennis delen ↔ tijdelijk
monopolie (20 jaar).
● Kritiek: weinig bewijs voor
stimulering/innovatie (Boldrin & Levine).
Kenmerken ● Tijdelijk monopolie: verbodsrecht, geen
gebruiksrecht.
● Territoriaal: geldig in specifieke landen.
Europees octrooi Tot 2023: bundel nationale octrooien.
Vanaf 2023: Europees Unitair Octrooi (UPC-
landen, efficiënter).
Toepasselijk recht EOV bepaalt geldigheid/beschermingsomvang.
Niet-octrooieerbaar (art. 52 EOV) ● Ontdekkingen, theorieën, wiskundige
methoden, esthetische scheppingen.
● Wél: technische toepassingen (bijv.
software, cryptografie).
Uitzonderingen (art. 53 EOV) - Tegen publieke orde/moraal.
- Planten/dieren (biologische processen,
m.u.v. microbiologische).
- Medische behandelingsmethoden.
