Praktisch personen- en familierecht
Hoofdstuk 1: algemene bepalingen en naamrecht 2
Hoofdstuk 2: woonplaats en burgerlijke stand 6
Hoofdstuk 3: huwelijk en geregistreerd partnerschap 8
Hoofdstuk 4: gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden 12
Hoofdstuk 5: einde huwelijk en geregistreerd partnerschap 15
Hoofdstuk 6: afstamming en adoptie 18
hoorcollege 6 aantekeningen 22
hoorcollege 7 aantekeningen 24
ISBN: 9789001079710
2024
,Hoofdstuk 1: algemene bepalingen en naamrecht
1.1 juridische persoon
persoon = degene die drager van rechten en verplichtingen kan zijn
→ kunnen hebben van rechten en verplichtingen = rechtsbevoegdheid → bevoegdheden
die iemand heeft op basis van de wet → iedereen is rechtsbevoegd
geboorte kind (levend!) = begin persoonlijkheid
overlijden persoon = einde persoonlijkheid → rechten vererven
het is nu wel mogelijk een kind dat levenloos ter wereld komt op te nemen in de
basisregistratie personen (BRP) → heeft dus nooit bestaan
1.2 bloed- en aanverwantschap
art. 1:3 BWA
bloedverwantschap = biologisch bloedverwantschap
- ook als man een kind waar hij niet de biologische vader van is erkent
- ook bij adoptie
moeder van het kind op moment van geboorte getrouwd is met een man of vrouw die geen
biologische band heeft met het kind = juridisch bloedverwantschap
→ ook bij geregistreerd partnerschap
graad van verwantschap → kijken naar aantal geboortes
bloedverwantschap rechte linie = verwantschap tussen twee personen die ‘boven of
onder’ elkaar staan
bloedverwantschap zijlinie = eerst opklimmen en daarna afdwalen (broer/zus bijv.) =
gemeenschappelijke stamvader
graad van bloedverwantschap speelt een belangrijke rol bij het erfrecht = graad van
verwantschap met overleden persoon bepaald bijv. of iemand in aanmerking komt en recht
heeft op erfenis
→ ook invloed op trouwen met iemand → eerste en tweede graad verwantschappen mogen
niet met elkaar trouwen (biologisch)
juridische relatie = aanverwantschap → ontstaat alleen door huwelijk of geregistreerd
partnerschap (niet bij samenwoning)
→ gaat niet weg bij beëindiging huwelijk of geregistreerd partnerschap
1.3 familie- en gezinsleven
art. 8 EVRM = iedereen heeft recht op respect voor zijn familie- en gezinsleven = family life
→ nauwe persoonlijk betrekking
, samenwonen is hiervoor geen vereiste maar vaak wel een indicatie
EHRM deed een belangrijke uitspraak over het ‘family life’ = Marckx-arrest → hierdoor is de
belgische wetgeving aangepast (maar was ook voor nl van groot belang voor omgang,
ouderlijk gezag na scheiding, gezag ongehuwde ouders, kinderbescherming regeling en
rechtspositie van pleegouders)
Marckx-arrest = ongehuwde moeder was van mening dat een aantal bepalingen in
belgische wet discriminerend waren → de wet maakte namelijk onderscheid tussen kinderen
geboren binnen en buiten een huwelijk → ongehuwde moeder moest het kind eerst
erkennen en pas dan was er sprake van juridisch moederschap = nationale wet en
regelgeving mag geen inbreuk maken op het recht op family life → EHRM oordeelde dat
belgische wet niet in overeenstemming was met art. 8 EHRM en dus een inbreuk vormde
op het family life
in deze situaties kan er sprake zijn van family life:
- tussen echtgenoten
- tussen man en een vrouw die een relatie hebben die vergelijkbaar is met huwelijk
- tussen ouders en een uit hun huwelijk geboren kind
- tussen ongehuwde, langdurig samenwonende ouders en hun kind
- tussen moeder en kind
- tussen de man die het kind heeft erkend
- tussen de biologische vader en het kind
- tussen naaste bloedverwanten en het kind
- tussen pleegouders en opvangouders en kind
- tussen een niet-biologische ouder en kind
→ verbreken van family life moet je aan strenge criteria voldoen
1.4 voornaam
art. 1:4 lid 1 BW, voornaam(en) zijn in een geboorteakte opgenomen = kan tot bewijs
dienen
art. 156 lid 2 Rv, authentieke akte = bedoeld om een feit of handeling vast te leggen en als
bewijs te dienen (een geboorteakte is dus zo’n akte)
als je geboorteaangifte doet moet je een of meerdere voornamen, achternaam,
geboortedatum, geboorteplaats en tijdstip van geboorte opgeven → komt allemaal in
geboorteakte (komen ook gegevens van ouders in te staan)
ambtenaar van burgerlijke stand weigert geboorteaktes voornamelijk als er namen
ongepast zijn (bijv. scheldwoorden)
wijziging voornaam: bij verzoek rechtbank, art. 1:4 lid 4 BW
er moet hier een goede reden voor zijn en kan niet zomaar
→ redenen zijn:
- staat een fout in geboorteakte
- iemands voornaam is emotioneel belastend
Hoofdstuk 1: algemene bepalingen en naamrecht 2
Hoofdstuk 2: woonplaats en burgerlijke stand 6
Hoofdstuk 3: huwelijk en geregistreerd partnerschap 8
Hoofdstuk 4: gemeenschap van goederen en huwelijkse voorwaarden 12
Hoofdstuk 5: einde huwelijk en geregistreerd partnerschap 15
Hoofdstuk 6: afstamming en adoptie 18
hoorcollege 6 aantekeningen 22
hoorcollege 7 aantekeningen 24
ISBN: 9789001079710
2024
,Hoofdstuk 1: algemene bepalingen en naamrecht
1.1 juridische persoon
persoon = degene die drager van rechten en verplichtingen kan zijn
→ kunnen hebben van rechten en verplichtingen = rechtsbevoegdheid → bevoegdheden
die iemand heeft op basis van de wet → iedereen is rechtsbevoegd
geboorte kind (levend!) = begin persoonlijkheid
overlijden persoon = einde persoonlijkheid → rechten vererven
het is nu wel mogelijk een kind dat levenloos ter wereld komt op te nemen in de
basisregistratie personen (BRP) → heeft dus nooit bestaan
1.2 bloed- en aanverwantschap
art. 1:3 BWA
bloedverwantschap = biologisch bloedverwantschap
- ook als man een kind waar hij niet de biologische vader van is erkent
- ook bij adoptie
moeder van het kind op moment van geboorte getrouwd is met een man of vrouw die geen
biologische band heeft met het kind = juridisch bloedverwantschap
→ ook bij geregistreerd partnerschap
graad van verwantschap → kijken naar aantal geboortes
bloedverwantschap rechte linie = verwantschap tussen twee personen die ‘boven of
onder’ elkaar staan
bloedverwantschap zijlinie = eerst opklimmen en daarna afdwalen (broer/zus bijv.) =
gemeenschappelijke stamvader
graad van bloedverwantschap speelt een belangrijke rol bij het erfrecht = graad van
verwantschap met overleden persoon bepaald bijv. of iemand in aanmerking komt en recht
heeft op erfenis
→ ook invloed op trouwen met iemand → eerste en tweede graad verwantschappen mogen
niet met elkaar trouwen (biologisch)
juridische relatie = aanverwantschap → ontstaat alleen door huwelijk of geregistreerd
partnerschap (niet bij samenwoning)
→ gaat niet weg bij beëindiging huwelijk of geregistreerd partnerschap
1.3 familie- en gezinsleven
art. 8 EVRM = iedereen heeft recht op respect voor zijn familie- en gezinsleven = family life
→ nauwe persoonlijk betrekking
, samenwonen is hiervoor geen vereiste maar vaak wel een indicatie
EHRM deed een belangrijke uitspraak over het ‘family life’ = Marckx-arrest → hierdoor is de
belgische wetgeving aangepast (maar was ook voor nl van groot belang voor omgang,
ouderlijk gezag na scheiding, gezag ongehuwde ouders, kinderbescherming regeling en
rechtspositie van pleegouders)
Marckx-arrest = ongehuwde moeder was van mening dat een aantal bepalingen in
belgische wet discriminerend waren → de wet maakte namelijk onderscheid tussen kinderen
geboren binnen en buiten een huwelijk → ongehuwde moeder moest het kind eerst
erkennen en pas dan was er sprake van juridisch moederschap = nationale wet en
regelgeving mag geen inbreuk maken op het recht op family life → EHRM oordeelde dat
belgische wet niet in overeenstemming was met art. 8 EHRM en dus een inbreuk vormde
op het family life
in deze situaties kan er sprake zijn van family life:
- tussen echtgenoten
- tussen man en een vrouw die een relatie hebben die vergelijkbaar is met huwelijk
- tussen ouders en een uit hun huwelijk geboren kind
- tussen ongehuwde, langdurig samenwonende ouders en hun kind
- tussen moeder en kind
- tussen de man die het kind heeft erkend
- tussen de biologische vader en het kind
- tussen naaste bloedverwanten en het kind
- tussen pleegouders en opvangouders en kind
- tussen een niet-biologische ouder en kind
→ verbreken van family life moet je aan strenge criteria voldoen
1.4 voornaam
art. 1:4 lid 1 BW, voornaam(en) zijn in een geboorteakte opgenomen = kan tot bewijs
dienen
art. 156 lid 2 Rv, authentieke akte = bedoeld om een feit of handeling vast te leggen en als
bewijs te dienen (een geboorteakte is dus zo’n akte)
als je geboorteaangifte doet moet je een of meerdere voornamen, achternaam,
geboortedatum, geboorteplaats en tijdstip van geboorte opgeven → komt allemaal in
geboorteakte (komen ook gegevens van ouders in te staan)
ambtenaar van burgerlijke stand weigert geboorteaktes voornamelijk als er namen
ongepast zijn (bijv. scheldwoorden)
wijziging voornaam: bij verzoek rechtbank, art. 1:4 lid 4 BW
er moet hier een goede reden voor zijn en kan niet zomaar
→ redenen zijn:
- staat een fout in geboorteakte
- iemands voornaam is emotioneel belastend
