INLEIDING STRAFRECHT (BLOK
1.1)
DANIQUE VAN DIJK
,Inhoud
Verplichte arresten............................................................................................................. 4
College 1............................................................................................................................. 8
Aantekeningen................................................................................................................. 8
Strafrecht..................................................................................................................... 8
Rechtsgebieden............................................................................................................ 8
Kenmerken en doelen Strafrecht..................................................................................8
Materieel en formeel strafrecht....................................................................................8
Legaliteitsbeginsel........................................................................................................ 8
Geschreven recht (bronnen van strafrecht, belangrijkste naar onbelangrijkste)..........8
Jurisprudentie............................................................................................................... 9
Ongeschreven recht..................................................................................................... 9
Materieel strafrecht...................................................................................................... 9
Strafbepaling................................................................................................................ 9
Bestanddelen van de delictsomschrijving.....................................................................9
Elementen van de delictsomschrijving.........................................................................9
Onderverdeling delicten...............................................................................................9
Culpoos en doleus...................................................................................................... 10
Powerpoint tekst............................................................................................................ 10
Wat is recht?............................................................................................................... 10
Rechtsgebieden.......................................................................................................... 10
Kenmerken en doelen van het strafrecht....................................................................11
Culpoos en doleus...................................................................................................... 13
Reader (H1 en H2)......................................................................................................... 15
Opiumwet................................................................................................................... 15
Doelen van het strafrecht........................................................................................... 15
Materieel en formeel strafrecht..................................................................................16
Commuun strafrecht en bijzonder strafrecht..............................................................17
Verschil tussen misdrijven en overtredingen..............................................................19
Bestanddelen en elementen.......................................................................................19
Soorten delicten......................................................................................................... 20
Schuld......................................................................................................................... 20
College 2........................................................................................................................... 21
Aantekeningen............................................................................................................... 21
Causaal verband......................................................................................................... 21
Dader en uitbereiding van daderschap.......................................................................21
Beperking van strafrecht............................................................................................ 22
, Powerpoint tekst............................................................................................................ 23
Causaal verband......................................................................................................... 23
Daderschap en uitbreiding van daderschap...............................................................24
Beperking van strafbaarheid......................................................................................25
Reader (H3 en H4)......................................................................................................... 28
Causaliteit.................................................................................................................. 28
Beperkingen van strafbaarheid...................................................................................28
Uitbereiding van strafbaarheid...................................................................................29
College 3 (Digi)................................................................................................................. 31
Aantekeningen............................................................................................................... 31
Powerpoint tekst............................................................................................................ 31
Reader........................................................................................................................... 34
College 4........................................................................................................................... 35
Aantekeningen............................................................................................................... 35
Powerpoint tekst............................................................................................................ 38
Opsporingsonderzoek................................................................................................. 38
De verdachte – bekend of onbekend (N.N.)................................................................39
De verdachte – rechten en plichten............................................................................40
Dwangmiddelen.......................................................................................................... 40
Habeas Corpusbeginsel.............................................................................................. 40
Vrijheidsbenemende dwangmiddelen.........................................................................41
Reader (H5 en H6)......................................................................................................... 44
Verdachten................................................................................................................. 44
Opsporingsonderzoek................................................................................................. 44
Soorten misdrijven...................................................................................................... 45
Dwangmiddelen.......................................................................................................... 45
Vrijheidsbenemende dwangmiddelen.........................................................................46
College 5........................................................................................................................... 49
Aantekeningen............................................................................................................... 49
Powerpoint tekst............................................................................................................ 51
Reader (H7)................................................................................................................... 54
Niet-vrijheidsbenemende dwangmiddelen..................................................................54
, VERPLICHTE ARRESTEN
Uitzendburo Cito (HR 24 oktober 1978) – hoofdstuk 4/college 2
Dit arrest heeft betrekking op de vraag wanneer bij strafbare poging sprake is van het
vereiste begin van uitvoering. Het criterium is of naar de uiterlijke verschijningsvorm
sprake is van een begin van uitvoering.
Wormerveerse brandstichting (HR 24 oktober 1934) – hoofdstuk 4/college 2
Dit arrest heeft betrekking op het onderscheid tussen medeplegen en medeplichtigheid.
Het criterium is of er sprake is van een volledige en nauwe samenwerking tussen de
mededaders. Is daarvan geen sprake en heeft de medeverdachte puur een
ondersteunende rol, dan is hij medeplichtige. Uit latere jurisprudentie blijkt dat
medeplegen en medeplichtigheid moeilijk zijn te onderscheiden. Als er twijfel is en de
rechter acht medeplegen bewezen, dan moet hij dat oordeel in zijn vonnis motiveren.
Containerdiefstal (HR 17 november 1981) – hoofdstuk 4/college 2
Om medepleger te zijn hoef je je niet per se fysiek op de plaats delict te bevinden. De
medepleger kan ook bijvoorbeeld op afstand telefonisch aanwijzingen geven en dan
medepleger worden.
Hollende Kleurling (Hof Amsterdam, 20 november 1977) – hoofdstuk 5/college 4
Een ‘kleurling’ (Surinamer) komt ’s nachts uit een café richting twee surveillerende
agenten hollen. In dit café wordt grootschalig in harddrugs gehandeld. De agenten
houden hem aan en dwingen hem zijn hand, die hij krampachtig gesloten houdt, te
openen. In zijn hand bevindt zich een wikkel met cocaïne. Juridisch is sprake van
onderzoek aan het lichaam. Daarvoor moet de kleurling als verdachte kunnen worden
aangemerkt (er moet zelfs sprake zijn van ernstige bezwaren). Volgens het Hof is geen
sprake van voldoende feiten en omstandigheden om de kleurling als verdachte aan te
merken. Hierbij speelde vermoedelijk een belangrijke rol dat de man in de richting van de
politie holde en niet wegvluchtte.
Damrak (HR 16 december 1983) – hoofdstuk 5/college 4
Twee donkere mannen stappen in een auto bij twee blanke mannen. Het is de politie
ambtshalve bekend dat de kans dan groot is dat de Opiumwet wordt overtreden. Als ze
de auto naderen, hollen de donkere mannen weg. De auto van de blanke mannen wordt
doorzocht en er worden drugs gevonden. Volgens de Hoge Raad was sprake van
voldoende feiten en omstandigheden om de blanke mannen als verdachten aan te
kunnen merken en dus hun auto te mogen doorzoeken. Het belangrijkste verschil met het
Hollende Kleurling-arrest is misschien wel dat de donkere mannen wegholden van de
opsporingsambtenaren terwijl de hollende kleurling naar ze toe rende. Geen logische
reactie voor een dader van een drugsdelict.
Salduz (EHRM 20 november 2008) – hoofdstuk 5/college 4
Op grond van artikel 6 EVRM moet de verdachte voldoende toegang hebben tot
rechtsbijstand. De Nederlandse regeling voldeed hier niet aan. Naar aanleiding van dit
arrest creëerde het College van Procureurs-Generaal drie categorieën strafbare feiten (A-,
B en C feiten waarbij A-feiten de ernstigste zijn) met elk een omschreven recht op
rechtsbijstand. Minderjarigen hebben altijd recht op rechtsbijstand voorafgaand en tijdens
het verhoor en kunnen hier niet van afzien.
1.1)
DANIQUE VAN DIJK
,Inhoud
Verplichte arresten............................................................................................................. 4
College 1............................................................................................................................. 8
Aantekeningen................................................................................................................. 8
Strafrecht..................................................................................................................... 8
Rechtsgebieden............................................................................................................ 8
Kenmerken en doelen Strafrecht..................................................................................8
Materieel en formeel strafrecht....................................................................................8
Legaliteitsbeginsel........................................................................................................ 8
Geschreven recht (bronnen van strafrecht, belangrijkste naar onbelangrijkste)..........8
Jurisprudentie............................................................................................................... 9
Ongeschreven recht..................................................................................................... 9
Materieel strafrecht...................................................................................................... 9
Strafbepaling................................................................................................................ 9
Bestanddelen van de delictsomschrijving.....................................................................9
Elementen van de delictsomschrijving.........................................................................9
Onderverdeling delicten...............................................................................................9
Culpoos en doleus...................................................................................................... 10
Powerpoint tekst............................................................................................................ 10
Wat is recht?............................................................................................................... 10
Rechtsgebieden.......................................................................................................... 10
Kenmerken en doelen van het strafrecht....................................................................11
Culpoos en doleus...................................................................................................... 13
Reader (H1 en H2)......................................................................................................... 15
Opiumwet................................................................................................................... 15
Doelen van het strafrecht........................................................................................... 15
Materieel en formeel strafrecht..................................................................................16
Commuun strafrecht en bijzonder strafrecht..............................................................17
Verschil tussen misdrijven en overtredingen..............................................................19
Bestanddelen en elementen.......................................................................................19
Soorten delicten......................................................................................................... 20
Schuld......................................................................................................................... 20
College 2........................................................................................................................... 21
Aantekeningen............................................................................................................... 21
Causaal verband......................................................................................................... 21
Dader en uitbereiding van daderschap.......................................................................21
Beperking van strafrecht............................................................................................ 22
, Powerpoint tekst............................................................................................................ 23
Causaal verband......................................................................................................... 23
Daderschap en uitbreiding van daderschap...............................................................24
Beperking van strafbaarheid......................................................................................25
Reader (H3 en H4)......................................................................................................... 28
Causaliteit.................................................................................................................. 28
Beperkingen van strafbaarheid...................................................................................28
Uitbereiding van strafbaarheid...................................................................................29
College 3 (Digi)................................................................................................................. 31
Aantekeningen............................................................................................................... 31
Powerpoint tekst............................................................................................................ 31
Reader........................................................................................................................... 34
College 4........................................................................................................................... 35
Aantekeningen............................................................................................................... 35
Powerpoint tekst............................................................................................................ 38
Opsporingsonderzoek................................................................................................. 38
De verdachte – bekend of onbekend (N.N.)................................................................39
De verdachte – rechten en plichten............................................................................40
Dwangmiddelen.......................................................................................................... 40
Habeas Corpusbeginsel.............................................................................................. 40
Vrijheidsbenemende dwangmiddelen.........................................................................41
Reader (H5 en H6)......................................................................................................... 44
Verdachten................................................................................................................. 44
Opsporingsonderzoek................................................................................................. 44
Soorten misdrijven...................................................................................................... 45
Dwangmiddelen.......................................................................................................... 45
Vrijheidsbenemende dwangmiddelen.........................................................................46
College 5........................................................................................................................... 49
Aantekeningen............................................................................................................... 49
Powerpoint tekst............................................................................................................ 51
Reader (H7)................................................................................................................... 54
Niet-vrijheidsbenemende dwangmiddelen..................................................................54
, VERPLICHTE ARRESTEN
Uitzendburo Cito (HR 24 oktober 1978) – hoofdstuk 4/college 2
Dit arrest heeft betrekking op de vraag wanneer bij strafbare poging sprake is van het
vereiste begin van uitvoering. Het criterium is of naar de uiterlijke verschijningsvorm
sprake is van een begin van uitvoering.
Wormerveerse brandstichting (HR 24 oktober 1934) – hoofdstuk 4/college 2
Dit arrest heeft betrekking op het onderscheid tussen medeplegen en medeplichtigheid.
Het criterium is of er sprake is van een volledige en nauwe samenwerking tussen de
mededaders. Is daarvan geen sprake en heeft de medeverdachte puur een
ondersteunende rol, dan is hij medeplichtige. Uit latere jurisprudentie blijkt dat
medeplegen en medeplichtigheid moeilijk zijn te onderscheiden. Als er twijfel is en de
rechter acht medeplegen bewezen, dan moet hij dat oordeel in zijn vonnis motiveren.
Containerdiefstal (HR 17 november 1981) – hoofdstuk 4/college 2
Om medepleger te zijn hoef je je niet per se fysiek op de plaats delict te bevinden. De
medepleger kan ook bijvoorbeeld op afstand telefonisch aanwijzingen geven en dan
medepleger worden.
Hollende Kleurling (Hof Amsterdam, 20 november 1977) – hoofdstuk 5/college 4
Een ‘kleurling’ (Surinamer) komt ’s nachts uit een café richting twee surveillerende
agenten hollen. In dit café wordt grootschalig in harddrugs gehandeld. De agenten
houden hem aan en dwingen hem zijn hand, die hij krampachtig gesloten houdt, te
openen. In zijn hand bevindt zich een wikkel met cocaïne. Juridisch is sprake van
onderzoek aan het lichaam. Daarvoor moet de kleurling als verdachte kunnen worden
aangemerkt (er moet zelfs sprake zijn van ernstige bezwaren). Volgens het Hof is geen
sprake van voldoende feiten en omstandigheden om de kleurling als verdachte aan te
merken. Hierbij speelde vermoedelijk een belangrijke rol dat de man in de richting van de
politie holde en niet wegvluchtte.
Damrak (HR 16 december 1983) – hoofdstuk 5/college 4
Twee donkere mannen stappen in een auto bij twee blanke mannen. Het is de politie
ambtshalve bekend dat de kans dan groot is dat de Opiumwet wordt overtreden. Als ze
de auto naderen, hollen de donkere mannen weg. De auto van de blanke mannen wordt
doorzocht en er worden drugs gevonden. Volgens de Hoge Raad was sprake van
voldoende feiten en omstandigheden om de blanke mannen als verdachten aan te
kunnen merken en dus hun auto te mogen doorzoeken. Het belangrijkste verschil met het
Hollende Kleurling-arrest is misschien wel dat de donkere mannen wegholden van de
opsporingsambtenaren terwijl de hollende kleurling naar ze toe rende. Geen logische
reactie voor een dader van een drugsdelict.
Salduz (EHRM 20 november 2008) – hoofdstuk 5/college 4
Op grond van artikel 6 EVRM moet de verdachte voldoende toegang hebben tot
rechtsbijstand. De Nederlandse regeling voldeed hier niet aan. Naar aanleiding van dit
arrest creëerde het College van Procureurs-Generaal drie categorieën strafbare feiten (A-,
B en C feiten waarbij A-feiten de ernstigste zijn) met elk een omschreven recht op
rechtsbijstand. Minderjarigen hebben altijd recht op rechtsbijstand voorafgaand en tijdens
het verhoor en kunnen hier niet van afzien.
